Την απόλυτη δέσμευση της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών στην επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου εξέφρασε ο Joshua Volz, Special Envoy for Global Energy Integration, του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ στο πλαίσιο του Athens Energy Summit 2026, που πραγματοποιείται σήμερα στην Αίγλη Ζαππείου, προαναγγέλλοντας παράλληλα υπουργική συνάντηση όλων των εμπλεκομένων χωρών στην Ουάσιγκτον στα τέλη Φεβρουαρίου.

«Ο Κάθετος Διάδρομος σήμερα λειτουργεί στις σταγόνες – στόχος μας είναι να περάσουμε στις ροές και τελικά στην πλημμύρα φυσικού αερίου» ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι, πέρα από την πολιτική βούληση, απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία του έργου είναι και ο εμπορικός ρεαλισμός.

Ο κ. Volz σημείωσε ότι η ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη ανέδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας. Όπως ανέφερε, «η Μόσχα χρησιμοποίησε την ενεργειακή της ισχύ πολιτικής πίεσης για τους εταίρους της», τονίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στην Ευρώπη «για να προσφέρουν εναλλακτικές και επιλογές». Παρά τις επιμέρους διαφορές μεταξύ συμμάχων, υπογράμμισε ότι «η κοινή επιδίωξη για ενεργειακή ασφάλεια, σταθερότητα και αφθονία είναι κάτι που μοιραζόμαστε και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού».

Αναφερόμενος στη στρατηγική κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημείωσε ότι υπάρχει «σαφής δέσμευση από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την πλήρη εξάλειψη του ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου», προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν «να βοηθήσουν τους Ευρωπαίους συμμάχους να πετύχουν αυτόν τον στόχο».

Γιατί Ελλάδα

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε ο ρόλος της Ελλάδας. «Η Ελλάδα βρίσκεται στην καρδιά ενός από τους πιο κρίσιμους διαδρόμους για την επιτυχία αυτών των φιλόδοξων στόχων», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι «οι υποδομές που υπάρχουν εδώ είναι εξαιρετικές».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Κάθετο Διάδρομο, αλλά και στο επίπεδο πολιτικής δέσμευσης, το οποίο χαρακτήρισε πρωτόγνωρο. «Η πολιτική δέσμευση που βλέπουμε σήμερα δεν έχει προηγούμενο. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στον υπουργό Ενέργειας – ο πήχης έχει τεθεί πολύ ψηλά», ανέφερε, τονίζοντας ότι «η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο τόσο των υποδομών όσο και της πολιτικής βούλησης για έναν εξαιρετικά σημαντικό διάδρομο».

Ο κ. Volz υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά αξιόπιστο εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών, σημειώνοντας πως οι διμερείς σχέσεις ενισχύθηκαν περαιτέρω την περίοδο της κυβέρνησης Τραμπ. Όπως είπε, αυτό αποτυπώνεται και σε συγκεκριμένες επιλογές προσώπων, όπως ο διορισμός της πρέσβειρας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην Ελλάδα. «Πρόκειται για σαφή ένδειξη της δέσμευσης του Λευκού Οίκου στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις», ανέφερε, προσθέτοντας ότι καθοριστική είναι και η πολιτική βούληση τόσο του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη όσο και του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου.

Όπως σημείωσε, «ο Κάθετος Διάδρομος μπορεί να υλοποιηθεί μόνο αν οι διμερείς σχέσεις είναι ισχυρές», ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι απαιτείται και «εμπορικός ρεαλισμός». «Είμαστε εδώ για το μακροπρόθεσμο», δήλωσε.

Συνάντηση στην Ουάσιγκτον στα τέλη Φεβρουαρίου

Ο Ειδικός Απεσταλμένος των ΗΠΑ επισήμανε ότι ο Κάθετος Διάδρομος δεν αποτελεί νέο εγχείρημα και ότι «οι ευκαιρίες και οι προκλήσεις είναι ήδη γνωστές». Το έργο, όπως είπε, φέρνει κοντά χώρες που ιστορικά δεν συνεργάζονταν, στοιχείο που συνιστά και τη μεγαλύτερη πρόκληση.

«Η μηχανική είναι το εύκολο μέρος – για παράδειγμα το πώς περνούν οι αγωγοί μέσα από βουνά. Το δύσκολο είναι η δέσμευση των εταίρων», ανέφερε, τονίζοντας ότι αν το έργο δεν είναι εμπορικά βιώσιμο «δεν θα είναι βιώσιμο για κανέναν».

Ο απαιτούμενος συντονισμός εκτείνεται, όπως είπε, «από την Ελλάδα έως την Ουκρανία», με όλους τους συμμετέχοντες να πρέπει να βλέπουν σαφές οικονομικό όφελος. «Δεν πρόκειται για φιλανθρωπικό έργο», σημείωσε, επαναλαμβάνοντας ότι «ο Διάδρομος λειτουργεί ήδη, αλλά βρίσκεται ακόμη στις σταγόνες – και θέλουμε να περάσουμε στις ροές και στην πλημμύρα». Όπως ανέφερε, οι φιλοδοξίες για το χρονοδιάγραμμα είναι υψηλές, ενώ ο Κάθετος Διάδρομος «θα στηρίξει και τους υπόλοιπους ενεργειακούς διαδρόμους».

Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε ότι «στα τέλη Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί υπουργική συνάντηση στην Ουάσιγκτον για τη συζήτηση των προκλήσεων», ενώ οι διαβουλεύσεις θα είναι «διαρκείς και εντατικές έως το τέλος του έτους», με στόχο την προώθηση του έργου.

Ο ρόλος της Ελλάδας στον IMEC

Στην συζήτηση συμμετείχε και ο Αλέξης Κωνσταντόπουλος, Ειδικός Απεσταλμένος για τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC) του Υπουργείου Εξωτερικών.

Ο κ. Κωνσταντόπουλος τόνισε ότι «η Ελλάδα έχει αναβαθμιστεί σε πράσινο κόμβο», επισημαίνοντας ότι «η πιο σημαντική εξέλιξη των τελευταίων ετών είναι ο Κάθετος Διάδρομος, όπου η χώρα διαδραματίζει στρατηγικό ρόλο». Όπως σημείωσε, η Ελλάδα έχει αναγνωριστεί ως «πυλώνας ενεργειακής ανθεκτικότητας», με τον Κάθετο Διάδρομο να προσφέρει άμεση πρόσβαση σε διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας.

Αναφερόμενος στον IMEC, τόνισε ότι η χώρα εργάζεται συστηματικά για να καθορίσει τον ρόλο της, σε στενή συνεργασία με εταίρους από την Ιταλία, τη Γερμανία και τη Γαλλία, και σύντομα και με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο κ. Κωνσταντόπουλος υπογράμμισε ότι ο Διάδρομος ξεχωρίζει γιατί «συνδέει μεταφορές, ενέργεια και δεδομένα σε μία ενιαία υποδομή», κάτι πρωτόγνωρο σε διεθνές επίπεδο. «Δεν είναι απλώς ένα έργο υποδομής, αλλά ένα έργο οράματος για ανάπτυξη και ευημερία», ανέφερε, προσθέτοντας ότι φέρνει κοντά εταίρους και περιοχές που στο παρελθόν θεωρούνταν απομακρυσμένες και τονίζοντας ότι η Ελλάδα μπορεί να προσφέρει καθοριστικά στην επιτυχία του εγχειρήματος καθώς αποτελεί πύλη για την Ευρώπη και έχει μακρά παράδοση γεφύρωσης Δύσης- Ανατολής.

Στο πλαίσιο αυτό, έκανε αναφορά και στην ιδέα δημιουργίας ενός αεροδρομίου αποκλειστικά για εμπορεύματα, καθώς και στον ρόλο της ισχυρής ελληνικής ναυτιλιακής κοινότητας.