Κατά τη διάρκεια του 16ου Capital Link Operational Excellence in Shipping Forum στην Αθήνα, η στρατηγική σημασία της ελληνικής ναυτιλίας για την Ευρώπη και την παγκόσμια οικονομία τέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης ανάμεσα στους Έλληνες πλοιοκτήτες. Η ανταλλαγή απόψεων ανέδειξε τόσο τα πλεονεκτήματα του ελληνικού ναυτιλιακού επιχειρείν όσο και έναν γόνιμο, ρεαλιστικό αντίλογο για τους κινδύνους της τρέχουσας αγοράς.

Αρχικά, ο κ. Αριστείδης Πίττας, Chairman & CEO – Euroseas Ltd., ανέδειξε την ελληνική ναυτιλία ως τον ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής ναυτιλίας, καθώς οι Έλληνες πλοιοκτήτες διαχειρίζονται το 61% του ευρωπαϊκού στόλου σε όρους χωρητικότητας. «Η ευρωπαϊκή ναυτιλία, είναι η ελληνική ναυτιλία κατά μια έννοια».

Ερμηνεύοντας το ελληνικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, το απέδωσε σε μια οργανική, ιστορική εξέλιξη ταυτισμένη πλέον στο εθνικό DNA, όπου οι ναυτικοί ενός φτωχού άλλοτε κράτους μετεξελίχθηκαν σε διεθνείς επιχειρηματίες, εγκαθιδρύοντας ένα παγκοσμιοποιημένο οικοσύστημα που αντλεί αμερικανικά κεφάλαια, ναυπηγεί στην Κίνα και απασχολεί διεθνή πληρώματα. «Όλοι θέλουν να δραστηριοποιηθούν στη ναυτιλία σήμερα, και πιστεύω ότι έχουμε μια εξαιρετική ευκαιρία να διατηρήσουμε αυτό το πλεονέκτημα, ακριβώς επειδή διαθέτουμε τους κατάλληλους ανθρώπους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ωστόσο, ενώ παγκοσμίως η κρισιμότητα της βιομηχανίας έχει πλέον γίνει κατανοητή ιδίως μετά τον COVID, η Ευρώπη παραμένει διστακτική. Όπως σημείωσε, η Ελλάδα αντιμετωπίζει δυσκολίες στο να επικοινωνήσει σωστά τις θέσεις της στα ευρωπαϊκά κέντρα αποφάσεων – μια «μάχη» που δίνει εντατικά η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών σε συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση, σημειώνοντας πλέον ορατή πρόοδο.

Από τη μεριά του, ο κ. Πέτρος Παππάς, CEO and Director – Star Bulk Carriers Corp., επεσήμανε πως η ναυτιλιακή ισχύς της Ελλάδας λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας για την Ευρώπη, αποτρέποντας εμπορικούς «εκβιασμούς» από τις ασιατικές κυρίως αγορές. Αναλύοντας τα θεμέλια αυτής της πρωτοκαθεδρίας, ανέφερε ότι, σε αντίθεση με οικονομικούς κολοσσούς, η Ελλάδα δεν διαθέτει τεράστιους όγκους εγχώριων εισαγωγών και εξαγωγών για να τροφοδοτήσει τις θαλάσσιες μεταφορές της.

Συνεπώς, η ανάγκη για ένα ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα ήταν επιτακτική. Το πλεονέκτημα αυτό εξασφαλίστηκε ιστορικά μέσα από την πρωτοποριακή καθιέρωση συστημάτων όπως ο φόρος χωρητικότητας (tonnage tax). Και ενώ τα υπόλοιπα κράτη σταδιακά αντέγραψαν και υιοθέτησαν το ίδιο μοντέλο προκειμένου να την ανταγωνιστούν, η ελληνική ναυτιλία είχε ήδη εδραιωθεί απόλυτα στην κορυφή, καθιστώντας τον εκθρονισμό της πρακτικά αδύνατο. Παράλληλα, αναγνώρισε πως η διαχρονική αυτή επιτυχία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την προσαρμοστικότητα του Έλληνα πλοιοκτήτη απέναντι στις νέες γεωπολιτικές και τεχνολογικές προκλήσεις, καθώς και στο ένστικτό του, χωρίς ωστόσο να παραλείψει να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για τη σταδιακή συρρίκνωση του εγχώριου ναυτιλιακού ανθρώπινου κεφαλαίου. «Οι Έλληνες ξέρουν πότε να επενδύουν, πως να διαπραγματεύονται, πως να χειρίζονται δύσκολες καταστάσεις», υπογράμμισε. (hands-on-management).

Στον αντίποδα, θέτοντας το ζήτημα της διαχείρισης ρίσκου, ο κ. Χάρης Βαφειάς, Founder – Stealthgas (GASS) / Imperial Petroleum (IMPP), οδηγήθηκε σε μια αυστηρά ρεαλιστική ανάγνωση της τρέχουσας αγοράς. Επεσήμανε ότι οι Έλληνες πλοιοκτήτες, αποκλίνοντας από την παραδοσιακή τακτική τους για επενδύσεις σε περιόδους που η αγορά δεν ήταν καλή, τοποθετούν πλέον παραγγελίες νεότευκτων και αγορές second-hand πλοίων στο απόγειο του κύκλου.

Προειδοποίησε πως τα σημερινά υψηλά ναύλα αποτελούν αμιγώς γεωπολιτικό παράγωγο, επισημαίνοντας πως μια ενδεχόμενη εκτόνωση της κρίσης σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή θα μπορούσε να επιφέρει ραγδαία διόρθωση στις ναυλαγορές, καθιστώντας την εταιρική διαφοροποίηση (diversification) και τον χαμηλό δανεισμό ζωτικής σημασίας.

Παράλληλα, τόνισε το ασύμμετρο επιχειρησιακό ρίσκο σε εμπόλεμες ζώνες όπως η Μαύρη Θάλασσα, όπου τα υψηλά περιθώρια κέρδους δεν μπορούν να αντισταθμίσουν τον κίνδυνο απώλειας ζωών ή την απειλή ανάκλησης αδειών ναυτολόγησης από χώρες-κλειδιά όπως οι Φιλιππίνες.

Απαντώντας στον προβληματισμό για το timing των νέων παραγγελιών, ο κ. Πίττας εξήγησε ότι η ισχυρή ρευστότητα των ναυτιλιακών εταιρειών εκμηδενίζει ουσιαστικά τον πιστωτικό κίνδυνο. Το επιχείρημα του, ωστόσο, εστιάζει στη γήρανση του παγκόσμιου στόλου λόγω της υποεπένδυσης την περίοδο 2015-2025. Όταν η αγορά εισέλθει σε φάση διόρθωσης και τα παλαιότερα πλοία αποσυρθούν, όσοι διαθέτουν σύγχρονο τονάζ θα αποκτήσουν σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Η συζήτηση ολοκληρώθηκε, με τον κ. Βαφειά να διευκρινίζει ότι δεν διαφωνεί κάθετα με τις παραγγελίες –καθώς και ο ίδιος επενδύει σε νεότευκτα–, τονίζοντας την ανάγκη ρεαλισμού, καθώς οι σημερινές κινήσεις δεν συνιστούν «αγορές ευκαιρίας».