Ένα κολοσσιαίο ιδιωτικό επενδυτικό ταμείο, συνολικού ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, τοποθετείται στο επίκεντρο της υπό διαμόρφωση συμφωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον. Όπως αποκαλύπτει πηγή με άριστη γνώση των διαπραγματεύσεων στο Reuters, ο μηχανισμός αυτός σχεδιάστηκε αποκλειστικά για την ενίσχυση των ξένων επενδύσεων στο Ιράν, με τις δεσμεύσεις κεφαλαίων να υπερκαλύπτουν ήδη το μισό του προβλεπόμενου ποσού.

Ο απώτερος στόχος του ταμείου είναι να λειτουργήσει ως ισχυρό οικονομικό κίνητρο, ωθώντας τις δύο πλευρές στην επίτευξη μιας οριστικής συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η οποία τηρεί την ανωνυμία της εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων, πρόκειται για ένα αμιγώς ιδιωτικό επενδυτικό όχημα. Αποκλείει ρητά τη συμμετοχή κυβερνητικών κεφαλαίων ή κρατικών επιχορηγήσεων και δεν συνιστά πρόγραμμα πολεμικών αποζημιώσεων. Αντίθετα, αντλεί πόρους από εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ, τον Αραβικό Κόλπο, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική, με τις δεσμεύσεις να στοχεύουν σε νευραλγικούς τομείς της οικονομίας, όπως η ενέργεια, τα logistics, η μεταποίηση και οι μεταφορές.

Η αρχιτεκτονική του «Ταμείου Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης» προέκυψε ως εναλλακτική διπλωματική λύση. Ανώτερη ιρανική πηγή ανέφερε ότι η Τεχεράνη είχε αρχικά αξιώσει 400 δισεκατομμύρια δολάρια από τις ΗΠΑ ως πολεμικές αποζημιώσεις, αίτημα το οποίο η Ουάσινγκτον απέρριψε κατηγορηματικά. Τότε δημιουργήθηκε η ιδέα για το ταμείο, το οποίο θα ονομάζεται Ταμείο Ανοικοδόμησης και Ανάπτυξης. Το νέο μοντέλο προβλέπει την ενεργό συνεισφορά των χωρών της ευρύτερης περιοχής μέσω δανείων, πιστωτικών γραμμών ή άμεσης χρηματοδότησης για την αποκατάσταση κρίσιμων υποδομών που επλήγησαν, όπως τα διυλιστήρια, τα αεροδρόμια και το χαλυβουργικό συγκρότημα Mobarakeh.

Η σημασία της πρωτοβουλίας κρίνεται ιστορική, καθώς το Ιράν, μολονότι αποτελεί μία από τις ισχυρότερες οικονομίες της Μέσης Ανατολής, έχει στερηθεί ουσιαστικών άμεσων ξένων επενδύσεων εδώ και τέσσερις δεκαετίες εξαιτίας του ασφυκτικού καθεστώτος των κυρώσεων. Με τα δεύτερα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα κοιτάσματα φυσικού αερίου στον κόσμο, τα τέταρτα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου, έναν νεανικό και μορφωμένο πληθυσμό 92 εκατομμυρίων, καθώς και τεράστιες προοπτικές στον πρωτογενή τομέα, τον τουρισμό και την εξόρυξη, η χώρα αποτελεί έναν επενδυτικό «γίγαντα».

Η ενεργοποίηση του ταμείου τελεί υπό την αυστηρή προϋπόθεση μιας τελικής και αμοιβαία αποδεκτής συμφωνίας. Μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης (MoU) μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, θα ακολουθήσει μια κρίσιμη περίοδος διαπραγματεύσεων 60 ημερών. Σε αυτό το διάστημα, οι διαχειριστές του ταμείου, οι ταυτότητες και οι διαδικασίες των οποίων δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί, θα συνεργαστούν στενά με την ιρανική πλευρά και τους επενδυτές για την εκπόνηση των επιχειρηματικών σχεδίων.

Μέχρι στιγμής, τόσο η Τεχεράνη όσο και το Πακιστάν, το οποίο διαδραμάτισε ρόλο μεσολαβητή, τηρούν σιγή ιχθύος. Ωστόσο, οι πληροφορίες συνάδουν με τις πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, στις οποίες παρέπεμψε και ο Λευκός Οίκος, επιβεβαιώνοντας πως η επιτυχής κατάληξη των διαπραγματεύσεων θα ξεκλειδώσει για το Ιράν την πρόσβαση σε ένα ταμείο ανοικοδόμησης 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων με την ισχυρή υποστήριξη των κρατών του Κόλπου.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ