Το κρίσιμο σταυροδρόμι της ανανέωσης του παγκόσμιου στόλου ενόψει του 2030 τέθηκε στο μικροσκόπιο συζήτησης σε πάνελ στο 16o ετήσιο Capital Link Operational Excellence in Shipping Forum στην Αθήνα, αναδεικνύοντας τις αποκλίνουσες στρατηγικές που υιοθετούν οι πλοιοκτήτες ανά τομέα. Υπό τον συντονισμό του κ. Πάνου Μήτρου (Senior Vice President – Shipping Strategy – Lloyd’s Register), εκπρόσωποι κορυφαίων εταιρειών ανέλυσαν πώς σταθμίζουν την τεχνολογική αβεβαιότητα, τη διαθεσιμότητα των ναυπηγείων και το κεφαλαιακό ρίσκο.

Η παγίδα των νεότευκτων και η υπεραξία της «προαιρετικότητας»

Περιγράφοντας τη σημερινή, ιδιάζουσα αβεβαιότητα που αντιμετωπίζουν οι πλοιοκτήτες, ο κ. Τζέρι Καλογηράτος (CEO, Capital Clean Energy Carriers) εστίασε στη δυσκολία λήψης μακροπρόθεσμων αποφάσεων. Απαντώντας στο δίλημμα των επενδύσεων, υπήρξε ρεαλιστικός: «Θα αντέστρεφα το ερώτημα και θα έλεγα πως προτιμώ να αγοράσω ένα πλοίο σήμερα, ακόμη και στις τρέχουσες υψηλές τιμές, παρά να αναλάβω το ρίσκο της πρόβλεψης (speculate) για ένα νεότευκτο με παράδοση το 2030». Φέρνοντας ως παράδειγμα την απόκτηση ενός δεκαετούς VLCC έναντι $150-160 εκατ., εξήγησε πως μια ναύλωση στα $100.000/ημερησίως εξασφαλίζει EBITDA της τάξεως των $100 εκατ. μέσα σε μια τριετία. Μέσω αυτής της άμεσης κερδοφορίας, το ρίσκο (residual risk) απομειώνεται δραστικά, καθιστώντας το μεταχειρισμένο τονάζ ασφαλέστερη επιλογή.

Από την πλευρά του, και σε ό,τι αφορά την αγορά των LPG carriers, ο κ. Άλεξ Χατζηπατέρας (COO, Dorian LPG) ξεκαθάρισε πως οι επενδυτικές αποφάσεις υπαγορεύονται πρωτίστως από τις στοχευμένες ανάγκες των πελατών. Η εταιρεία προχώρησε πρόσφατα στην παραγγελία τεσσάρων νεότευκτων διπλού καυσίμου (dual-fuel LPG) στη Νότια Κορέα. Στρατηγικό πλεονέκτημα του συγκεκριμένου σχεδιασμού είναι η ικανότητα των πλοίων να διέρχονται από τις παλαιές δεξαμενές της Διώρυγας του Παναμά. Αυτή η επιλογή προσφέρει ένα κρίσιμο εμπορικό πλεονέκτημα, επιτρέποντας στην εταιρεία να παρακάμπτει τα υπέρογκα κόστη των δημοπρασιών διέλευσης (auction fees), τα οποία λειτουργούν αποτρεπτικά για το απρόσκοπτο εμπόριο στον κλάδο.

Ο  Thomas Lister (CEO, Global Ship Lease), μεταφέροντας την εικόνα από την αγορά των containerships, εισήγαγε την έννοια της «προαιρετικότητας» (optionality) ως βασικό εργαλείο ανθεκτικότητας. Με το 25% του στόλου χωρητικότητας έως 10.000 TEU να ξεπερνά τα 25 έτη ηλικίας μέχρι να παραδοθούν τα νεότευκτα του 2030, υπάρχει επιτακτική ανάγκη ανανέωσης. Σημείωσε ότι οι ναυλωτές (liners) χρειάζονται απόλυτα ευέλικτα πλοία, τα οποία χρησιμοποιούν ως «τακτικό τονάζ» (tactical tonnage) ικανό να αναδρομολγηθεί άμεσα απέναντι στα γεωπολιτικά σημεία συμφόρησης που αλλάζουν διαρκώς τα μοτίβα του εμπορίου.

Τέλος, εστιάζοντας στο ξηρό φορτίο, ο Δρ. Λουκάς Μπαρμπαρής (President, Safe Bulkers) προσέγγισε τις επενδύσεις με αυστηρά κριτήρια απόδοσης (IRR). Καθώς οι αποδόσεις στο dry bulk απαιτούν μακροπρόθεσμο ορίζοντα, χαρακτήρισε ριψοκίνδυνες τις σημερινές παραγγελίες για το 2030 λόγω των επιτοκίων και του υψηλού κόστους. Αντιθέτως, έχοντας ολοκληρώσει εγκαίρως ένα εκτενές ναυπηγικό πρόγραμμα, η εταιρεία επικεντρώνεται πλέον σε στοχευμένες αναβαθμίσεις (eco-upgrades) του υπάρχοντος στόλου, επενδύσεις με ταχεία απόσβεση (1-2 ετών) που εξασφαλίζουν μειωμένη κατανάλωση και εμπορικά premiums.

Ο γρίφος των καυσίμων

Εμβαθύνοντας στη στρατηγική «διαφοροποίησης» της Capital Maritime, η οποία διαχειρίζεται στόλο 180 πλοίων σε διάφορους τομείς, ο κ. Καλογηράτος τόνισε την ανεκτίμητη αξία του καινοτόμου σχεδιασμού, επισημαίνοντας πως η αδράνεια των προηγούμενων ετών απέναντι στην τεχνολογική αβεβαιότητα υπήρξε μεγάλο λάθος. Ως παράδειγμα έφερε τα νέα LCO2 carriers της εταιρείας, τα οποία όντας εξαιρετικά ευέλικτα (dual-cargo), λειτουργούν εξαιρετικά επικερδώς σήμερα ως handy LPG carriers. Αντίστοιχα, τα 18 dual-fuel LNG δεξαμενόπλοια του στόλου μπορεί να μην καταναλώνουν εναλλακτικό καύσιμο υπό τις παρούσες εμπορικές συνθήκες, είναι όμως απολύτως θωρακισμένα για τη στιγμή που οι διαφορές τιμών (delta) ή οι αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί κανονισμοί θα το επιβάλουν.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο κ. Χατζηπατέρας εστίασε στη βελτιστοποίηση της ενεργειακής απόδοσης μέσω ανάλυσης δεδομένων. Μέσω της κοινοπραξίας Helios LPG, η Dorian αναλύει διαρκώς δεδομένα και εφαρμόζει συστήματα εξοικονόμησης (energy saving devices). Αναφορικά με το μελλοντικό καύσιμο του κλάδου, παραδέχθηκε πως, παρότι παλαιότερα η αμμωνία βρισκόταν στο προσκήνιο, οι ρυθμιστικές καθυστερήσεις του ΙΜΟ και το «πάγωμα» των μεγάλων έργων πράσινης αμμωνίας έστρεψαν την εταιρεία πίσω στην πιο δοκιμασμένη και ώριμη λύση του LPG.

Για την αγορά των containerships, ο κ. Lister δήλωσε πως η GSL υιοθετεί συνειδητά τη στάση του «smart follower. Εξήγησε ότι οι liners προκρίνουν νέα, ακριβά καύσιμα στα πλοία υπερμεγέθους χωρητικότητας, επειδή έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν τις μακροχρόνιες συμβάσεις και να διαχειρίζονται τον κίνδυνο. Αντιθέτως, οι tonnage providers οφείλουν να ελαχιστοποιούν το ρίσκο στα μεσαία μεγέθη (στα οποία και εστιάζουν), διατηρώντας για την ώρα την ασφαλή επιλογή των συμβατικών καυσίμων ή της τεχνολογίας dual-fuel LNG.

Από την πλευρά του, ο Δρ. Μπαρμπαρής ανέλυσε την επιλογή της μεθανόλης στο ξηρό φορτίο πρωτίστως ως εργαλείο αντιστάθμισης κινδύνου. Όπως εξήγησε, η αμμωνία αποκλείστηκε λόγω κρίσιμων ζητημάτων ασφαλείας, ενώ το LNG απορρίφθηκε εξαιτίας του απαγορευτικού κεφαλαιακού κόστους εγκατάστασης (capex) στα bulkers. Εν αναμονή ρυθμιστικής σαφήνειας για την ουσιαστική μετάβαση γύρω στο 2035, τα νέα πλοία της εταιρείας θα καταναλώνουν αρχικά συμβατικά καύσιμα, διατηρώντας όμως την πολύτιμη ευελιξία της μεθανόλης.

 Η κινεζική ναυπηγική ηγεμονία και ο πυρηνικός ορίζοντας

Η συζήτηση κορυφώθηκε γύρω από το φλέγον ζήτημα διαθεσιμότητας και δυναμικότητας των ναυπηγείων και την αλματώδη άνοδο κινεζικών ναυπηγικών γιγάντων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Hengli. Ο κ. Καλογηράτος τη χαρακτήρισε ρητά ως «game-changer» για τη βιομηχανία, προειδοποιώντας ωστόσο πως η επέκταση των ναυπηγείων κρύβει παγίδες. Στην επερχόμενη κυκλική διόρθωση της αγοράς θα υπάρξουν αναπόφευκτα «θύματα», όπως συνέβη ιστορικά με την ευρωπαϊκή και ιαπωνική βιομηχανία. Προέβλεψε ότι η Νότια Κορέα, πιεζόμενη από δομικές ελλείψεις εργατικού δυναμικού, θα συρρικνωθεί, επιτρέποντας στην Κίνα –η οποία ήδη ελέγχει περίπου το 75% της παγκόσμιας παραγωγής– να εδραιώσει ένα απόλυτο μονοπώλιο. Ο κ. Χατζηπατέρας επιβεβαίωσε το στρατηγικό προβάδισμα των κινεζικών ναυπηγείων, τα οποία κατασκευάζουν και δικές τους μηχανές. Αν και η Dorian LPG επιλέγει συνειδητά την Κορέα για να διατηρεί έναν εμπορικά ομοιογενή στόλο, παραδέχθηκε πως ένα επιθετικό πρόγραμμα επέκτασης θα έστρεφε αναπόφευκτα την προσοχή τους σε μονάδες όπως η Hengli.

Ο Δρ. Μπαρμπαρής υπερθεμάτισε σε αυτή την προοπτική, εκτιμώντας ότι η κινεζική ναυπηγική κυριαρχία θα αγγίξει σύντομα το δυσθεώρητο 90% της παγκόσμιας παραγωγής. Παράλληλα, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, υπογραμμίζοντας πως η γεωπολιτική κατακερμάτιση αποτελεί πλέον τον μεγαλύτερο, μη προβλέψιμο κίνδυνο, επιβάλλοντας δυσβάσταχτα κόστη στο παγκόσμιο εμπόριο.

Τον ορίζοντα της συζήτησης διεύρυνε ο κ. Lister. Αναλύοντας τον ασφυκτικό γεωπολιτικό κλοιό μεταξύ της αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας, του κανονιστικού πλαισίου αποανθρακοποίησης και των κινεζικών εξαγωγών, έθεσε στο τραπέζι την προοπτική της πυρηνικής πρόωσης. Όπως επισήμανε, οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (Small Modular Reactors – SMRs) ενδέχεται να αποτελούν τον απόλυτο προορισμό της ενεργειακής μετάβασης, μια τεχνολογική διέξοδος που πριν από τρία χρόνια θα θεωρούνταν ουτοπική, αλλά πλέον ωριμάζει στη διεθνή σκέψη,