Παρεκκλίσεις εντός του ναυτιλιακού κλάδου σε ό,τι αφορά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί για την ευημερία των ναυτικών δείχνουν πρόσφατα δεδομένα.

Πέντε χρόνια μετά την εκκίνηση του Delivering on Seafarers’ Rights Code of Conduct, ένας σημαντικός αριθμός ηγέτιδων ναυτιλιακών εταιρειών καταγράφουν πρόοδο σε ζητήματα ευημερίας των ναυτικών, κάτι όμως που δεν ισχύει για το σύνολο του κλάδου.

Τα παραπάνω προκύπτουν από έκθεση των Sustainable Shipping Initiative (SSI), the Institute for Human Rights and Business (IHRB), the Mission to Seafarers, the Rafto Foundation for Human Rights, RightShip και TURTLE.

H έκθεση βασίζεται στο Crew Welfare Self-Assessment (CWSA) της RightShip, το εργαλείο μέσω του οποίου οι πλοιοκτήτες αυτοαξιολογούνται με βάση τον Κώδικα Δεοντολογίας. Σημειώνεται ότι πάνω από 1.000 εταιρείες έχουν πλέον ολοκληρώσει το CWSA, οι οποίες συνολικά αντιπροσωπεύουν πάνω από 13.000 πλοία και περίπου 300.000 ναυτικούς, με τη συμμετοχή να επεκτείνεται όλο και περισσότερο πέρα από τους μεγαλύτερους πλοιοκτήτες. Παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, τα αποτελέσματα δύο νέων μελετών που διεξήχθησαν μεταξύ των ίδιων των ναυτικών –οι οποίες ανατέθηκαν ειδικά για την έκθεση– σκιαγραφούν μια λιγότερο ευοίωνη εικόνα για τον ευρύτερο κλάδο. Και οι δύο αυτές μελέτες αποκάλυψαν ότι, για πολλούς ναυτικούς, βασικές πτυχές της ευημερίας εξακολουθούν να υστερούν.

Τα συγκριτικά στοιχεία της έκθεσης έχουν ως εξής:

• Οι δίκαιοι όροι απασχόλησης αποτελούν έναν από τους τομείς με τις καλύτερες επιδόσεις μεταξύ των συμμετεχόντων στο CWSA, με συνολικό ποσοστό επίτευξης 90%. Μεταξύ των ναυτικών που συμμετείχαν στην έρευνα, το 76% δήλωσαν ότι οι απολαβές τους καταβάλλονταν πάντα σωστά, στο σύνολό τους και εγκαίρως, αλλά οι καθυστερήσεις στην πληρωμή και οι όροι απασχόλησης εξακολουθούν να αποτελούν πηγή ανησυχίας για σχεδόν το ένα τέταρτο των ερωτηθέντων.
• Η στελέχωση του πληρώματος αποτελεί τομέα με υψηλό ποσοστό επίτευξης μεταξύ των συμμετεχόντων στη CWSA, στο 88%. Ωστόσο, μόνο το 49% των ναυτικών που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν ότι, κατά τη διάρκεια της πιο πρόσφατης σύμβασής τους, υπήρχε επαρκές πλήρωμα στο πλοίο για να εργαστούν με ασφάλεια, χωρίς υπερβολική κόπωση ή παραβιάσεις των συμφωνημένων ωρών ανάπαυσης.
• Η εμπιστοσύνη παραμένει εύθραυστη σε ολόκληρο τον κλάδο, καθώς, βάσει της έρευνας, σχεδόν έξι στους δέκα (59%) ναυτικοί δήλωσαν ότι θα ένιωθαν ασφαλείς να εκφράσουν ένα σοβαρό πρόβλημα χωρίς να φοβούνται τις συνέπειες, ενώ οι υπόλοιποι είτε δεν θα το έκαναν είτε δεν ήταν σίγουροι.
• Το ποσοστό των εταιρειών που συμμετέχουν στο CWSA και χρεώνουν τους ναυτικούς για πρόσβαση στο διαδίκτυο έχει μειωθεί από 18,4% το 2024 σε 8,5% το 2026.
• Η εκπαίδευση σε θέματα ψυχικής υγείας έχει αυξηθεί από 64% σε 76% από το 2024 μεταξύ της ομάδας των πλοιοκτητών και των διαχειριστών που συμμετέχουν στο CWSA. Πάντως, οι έρευνες μεταξύ των ναυτικών δείχνουν ότι η υποστήριξη για την ψυχική υγεία χρειάζεται περαιτέρω βελτίωση: το 56% δήλωσε ότι είχε στη διάθεσή του δωρεάν υποστήριξη για την ψυχική υγεία ή εμπιστευτική συμβουλευτική και ότι θα ένιωθε ασφάλεια να τις χρησιμοποιήσει.