Η δυνατότητα μείωσης των εκπομπών χωρίς άμεση εγκατάλειψη των συμβατικών καυσίμων φέρνει τη δέσμευση και την προσωρινή αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) επί του πλοίου (OCCS) στο επίκεντρο των λύσεων μετασκευής για τον υφιστάμενο στόλο. Νέα έκθεση του Lloyd’s Register (LR) αξιολογεί κατά πόσο η τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει τεχνικά και οικονομικά βιώσιμη λύση μετασκευής. Οι σημερινές εγκαταστάσεις πλήρους κλίμακας επιτυγχάνουν δέσμευση περίπου 30-40% των εκπομπών CO₂, ενώ μεγαλύτερα πιλοτικά έργα στοχεύουν σε ποσοστά κοντά στο 70%. Η εφαρμογή βασίζεται στον διαχωρισμό του CO₂ από τα καυσαέρια, στην επεξεργασία και στην προσωρινή αποθήκευσή του επί του πλοίου και, εν συνεχεία, στην εκφόρτωσή του για μεταφορά και μόνιμη αποθήκευση.

Η τεχνική δυνατότητα δέσμευσης συνοδεύεται, ωστόσο, από σημαντικές απαιτήσεις. Σύμφωνα με τον LR, πολλά από τα σημερινά συστήματα μπορούν να αυξήσουν την κατανάλωση καυσίμου κατά περίπου 15-30%, επειδή απαιτείται πρόσθετη ενέργεια για τον διαχωρισμό, την επεξεργασία και την αποθήκευση του CO₂. Παράλληλα, ο εξοπλισμός και οι δεξαμενές αποθήκευσης καταλαμβάνουν πολύτιμο χώρο επί του πλοίου. Για τον λόγο αυτόν, η μελέτη θεωρεί καταλληλότερα για μετασκευή πλοία με τουλάχιστον περίπου δέκα χρόνια εμπορικής ζωής ακόμα, σημαντική έκθεση σε κόστος άνθρακα, επαρκή διαθέσιμο χώρο και πρόσβαση σε αξιόπιστη αλυσίδα εκφόρτωσης του δεσμευμένου CO₂. Μεταξύ των καταλληλότερων υποψηφίων για πρώιμη εφαρμογή συγκαταλέγονται δεξαμενόπλοια μεσαίου μεγέθους και δεξαμενόπλοια μεταφοράς χημικών προϊόντων που δραστηριοποιούνται εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. Επιπλέον, πλοία θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων και τροφοδοτικά πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με συχνές προσεγγίσεις σε ευρωπαϊκούς λιμένες. Εξετάζονται επίσης πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), στα οποία η ενέργεια που παράγεται κατά την επαναεριοποίηση του LNG μπορεί δυνητικά να αξιοποιηθεί για την ψύξη και την υγροποίηση του δεσμευμένου CO₂.

Ο LR επισημαίνει ότι οι λιμενικές υποδομές για την παραλαβή του δεσμευμένου CO₂ αποτελούν σήμερα έναν από τους βασικούς περιορισμούς για την ευρύτερη εφαρμογή της τεχνολογίας. Μετά την εκφόρτωσή του από το πλοίο, το CO₂ πρέπει να ενταχθεί σε οργανωμένη αλυσίδα προσωρινής αποθήκευσης, μεταφοράς και τελικής μόνιμης γεωλογικής αποθήκευσης, όμως οι υποδομές δεν είναι ακόμη διαθέσιμες σε επαρκή κλίμακα. Παρότι αναπτύσσονται μεγάλα έργα αποθήκευσης στη βορειοδυτική Ευρώπη και στη Βόρεια Θάλασσα, η διασύνδεσή τους με λιμένες και πλοία δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί στην απαιτούμενη κλίμακα. Επομένως, ένα αποδοτικό σύστημα δέσμευσης επί του πλοίου δεν έχει πρακτική αξία εάν το πλοίο δεν μπορεί να παραδώσει τακτικά το CO₂ σε κατάλληλη υποδομή.

Ανοιχτό παραμένει και το κανονιστικό ζήτημα. Στο EU ETS, το CO₂ που δεσμεύεται και οδηγείται σε αναγνωρισμένη μόνιμη αποθήκευση μπορεί να ληφθεί υπόψη στη μείωση των εκπομπών που δημιουργούν υποχρέωση παράδοσης δικαιωμάτων. Αντίθετα, το FuelEU Maritime δεν αναγνωρίζει σήμερα την εφαρμογή OCCS ως τεχνολογία που μειώνει άμεσα την ένταση εκπομπών της ενέργειας που χρησιμοποιείται επί του πλοίου. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπεται να επανεξετάσει τη δυνατότητα αυτή στο πλαίσιο του άρθρου 30 του κανονισμού. Παράλληλα, παραμένει ζητούμενο ο τρόπος με τον οποίο η δέσμευση CO₂ θα αντιμετωπιστεί στο μελλοντικό παγκόσμιο πλαίσιο του IMO.