Η δημόσια ναυτική εκπαίδευση στην Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής, καθώς καλείται να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες τεχνολογικές απαιτήσεις της σύγχρονης ναυτιλίας και στις ανάγκες μιας παγκόσμιας βιομηχανίας που μεταβάλλεται διαρκώς.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο καπτ. Παναγιώτης Γιγής αναλύει τις βασικές προκλήσεις και προτεραιότητες για την αναβάθμιση της ναυτικής εκπαίδευσης, από την ανάγκη προσέλκυσης έμπειρων ναυτοδιδασκάλών μέχρι τον εκσυγχρονισμό των υποδομών των ΑΕΝ.

Παράλληλα, θίγει ζητήματα που αφορούν την επαγγελματική πορεία των νέων ναυτικών, τη συμμετοχή των γυναικών στη ναυτιλία, αλλά και τις συνθήκες εργασίας των πληρωμάτων, ιδιαίτερα στην επιβατηγό ναυτιλία και στα ελληνικά λιμάνια.

-Ποιες ανορθογραφίες εντοπίζετε στο σύστημα της δημόσιας ναυτικής εκπαίδευσης; Ποιοι τομείς χρήζουν αναβάθμισης/ενίσχυσης; Υπάρχουν παραδείγματα συστημάτων ναυτικής εκπαίδευσης άλλων χωρών που θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρότυπο για τη βελτίωση του δικού μας μοντέλου;

Η δημόσια ναυτική εκπαίδευση στη χώρα μας διαθέτει ισχυρή παράδοση. Ωστόσο, παρουσιάζει διαχρονικές αδυναμίες, που δεν μπορούμε πλέον να αγνοούμε.

Υπάρχει σημαντική υστέρηση σε υποδομές και εξοπλισμό. Πολλές Ακαδημίες λειτουργούν με πεπαλαιωμένα εργαστήρια και προσομοιωτές που δεν αντανακλούν την τεχνολογική πραγματικότητα των σύγχρονων πλοίων.

Επιπρόσθετα, παρατηρείται καθυστέρηση στην ανανέωση των προγραμμάτων σπουδών, ενώ και το θεσμικό πλαίσιο παραμένει συχνά άκαμπτο, γεγονός που δυσκολεύει την ταχεία προσαρμογή στις απαιτήσεις της διεθνούς ναυτιλίας.

Υπάρχουν σαφώς πρότυπα που μπορούμε να μελετήσουμε. Χώρες με ισχυρή ναυτική παράδοση, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν επενδύσει σε διασύνδεση της εκπαίδευσης με τη ναυτιλιακή βιομηχανία, σε σύγχρονους προσομοιωτές και σε ευέλικτα προγράμματα σπουδών που επικαιροποιούνται διαρκώς.

Η εξωστρέφεια και η στενή συνεργασία κράτους-αγοράς είναι στοιχεία που αξίζει να υιοθετήσουμε.

-Μία από τις προτάσεις της ΠΕΠΕΝ για την αναβάθμιση της ναυτικής εκπαίδευσης είναι η παροχή περαιτέρω κινήτρων για την προσέλκυση ναυτοδιδασκάλων στις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού. Ποια, κατά τη γνώμη σας, κίνητρα θα ήταν αρκετά δελεαστικά για να προσελκύσουν το ενδιαφέρον εν ενεργεία αξιωματικών ΕΝ στη ναυτική εκπαίδευση, δεδομένου ότι οι απολαβές ενός έμπειρου αξιωματικού στην αγορά είναι σημαντικά υψηλότερες;

Είναι γεγονός ότι οι απολαβές ενός εν ενεργεία πλοιάρχου ή μηχανικού στην αγορά συχνά υπερβαίνουν σημαντικά τις αποδοχές ενός ναυτοδιδασκάλου. Επομένως, αν θέλουμε έμπειρα στελέχη στις αίθουσες διδασκαλίας, οφείλουμε να δημιουργήσουμε πραγματικά ανταγωνιστικά κίνητρα.

Απαιτείται αναβάθμιση του μισθολογικού καθεστώτος και εξορθολογισμός των διαδικασιών πρόσληψης. Παράλληλα, πρέπει να θεσπιστούν φορολογικά κίνητρα ή ειδικά επιδόματα διδακτικής εμπειρίας.

Σημαντικό είναι, επίσης, να διαμορφωθεί ένα ελκυστικό επαγγελματικό πλαίσιο, με δυνατότητα μερικής απασχόλησης για εν ενεργεία αξιωματικούς, συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα, σύνδεση με ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά δίκτυα και ακαδημαϊκή εξέλιξη.

Η διδασκαλία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως «δεύτερη επιλογή», αλλά ως θέση κύρους και ευθύνης για τη διαμόρφωση της επόμενης γενιάς ναυτικών.

-Στις ετήσιες έρευνες της Isalos.net, οι πρωτοετείς σπουδαστές/στριες των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού αναδεικνύουν ως σημαντικότερη πρόκληση την ανάγκη εκσυγχρονισμού του εκπαιδευτικού υλικού. Ποιες συγκεκριμένες παρεμβάσεις θεωρείτε απαραίτητες ώστε το περιεχόμενο των σπουδών να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις της εκπαιδευτικής διαδικασίας;

Όπως πολύ σωστά επισημαίνετε, οι ίδιοι οι σπουδαστές αναδεικνύουν την ανάγκη εκσυγχρονισμού – και έχουν δίκιο.

Τα σύγχρονα πλοία λειτουργούν με αυτοματισμούς, προηγμένα συστήματα πλοήγησης, διαχείριση δεδομένων και αυξημένες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.

Χρειάζεται:

* Επένδυση σε νέας γενιάς προσομοιωτές γέφυρας και μηχανοστασίου.

* Ενσωμάτωση μαθημάτων που αφορούν ψηφιακά συστήματα, κυβερνοασφάλεια και διαχείριση εναλλακτικών καυσίμων (LNG, methanol κ.ά.).

* Συνεχής επιμόρφωση των εκπαιδευτών.

* Ψηφιοποίηση του εκπαιδευτικού υλικού και πρόσβαση σε σύγχρονες ηλεκτρονικές πλατφόρμες μάθησης.

Η ναυτική εκπαίδευση δεν μπορεί να ακολουθεί με καθυστέρηση τις εξελίξεις, οφείλει να τις προβλέπει.

Απόσπασμα από τη συνέντευξη του καπτ. Παναγιώτη Γιγή στο τεύχος Απριλίου, το οποίο μπορείτε να αγοράσετε πατώντας εδώ.