Οι πυρκαγιές στα containerships παραμένουν μία από τις σοβαρότερες απειλές για την ασφάλεια στη ναυτιλία, καθώς, σύμφωνα με το TT Club, ένα τέτοιο μεγάλο περιστατικό λαμβάνει χώρα κάθε 60 ημέρες. Παρά το αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο για τη μεταφορά επικίνδυνων φορτίων, τα περιστατικά συνεχίζονται, με ανθρώπινες απώλειες και σημαντικό οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος.

Νέα έκθεση των Thetius και Tigris Systems, με τίτλο Before the Fire: Dangerous Goods Safety and the Visibility Gap, υποστηρίζει ότι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα είναι το λεγόμενο «κενό ορατότητας» στην αλυσίδα μεταφοράς. Οι κρίσιμες πληροφορίες για ένα φορτίο μπορεί να υπάρχουν, ωστόσο συχνά παραμένουν κατακερματισμένες μεταξύ φορτωτών, διαμεταφορέων, ναυτιλιακών εταιρειών, terminals και πλοίων.

Δηλώσεις επικίνδυνων φορτίων, δελτία δεδομένων ασφαλείας και μεταγενέστερες διορθώσεις μπορεί να βρίσκονται σε διαφορετικά emails και συστήματα, με αποτέλεσμα κρίσιμες πληροφορίες να μη φτάνουν εγκαίρως σε εκείνους που αποφασίζουν για την αποδοχή, τη φόρτωση και τη στοιβασία ενός container.

Η περίπτωση του containership «Wan Hai 503» είναι ενδεικτική. Τον Ιούνιο του 2025, έκρηξη σε εμπορευματοκιβώτιο κάτω από το κατάστρωμα προκάλεσε μεγάλη πυρκαγιά ενώ το πλοίο έπλεε ανοιχτά της Ινδίας. Από τα 1.754 containers που μετέφερε, τα 157 είχαν δηλωθεί ως επικίνδυνα φορτία. Ωστόσο, η έκρηξη σημειώθηκε σε χώρο όπου η εταιρεία δεν τοποθετούσε τέτοια φορτία, ενισχύοντας τις υποψίες ότι επικίνδυνη ουσία ενδέχεται να μην είχε δηλωθεί. Τέσσερα μέλη του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η αυξανόμενη μεταφορά μπαταριών ιόντων λιθίου. Οι μπαταρίες δεν μεταφέρονται μόνο ως αυτοτελές φορτίο, αλλά είναι ενσωματωμένες σε ηλεκτρονικές συσκευές, οχήματα, εργαλεία και άλλες καταναλωτικές συσκευές. Έτσι, ένα φορτίο που περιγράφεται ως συνηθισμένο μπορεί να ενέχει κινδύνους, οι οποίοι δεν γίνονται άμεσα αντιληπτοί.

Κρίσιμος παράγοντας είναι και η θερμοκρασία. Όπως επισημαίνει η έκθεση, στο εσωτερικό ενός container οι θερμοκρασίες μπορεί να ξεπεράσουν σημαντικά εκείνες του περιβάλλοντος, δημιουργώντας επικίνδυνες συνθήκες για ευαίσθητα φορτία. Εάν οι σχετικές πληροφορίες δεν εντοπιστούν και δεν ληφθούν υπόψη κατά τον σχεδιασμό της στοιβασίας, ένα φορτίο μπορεί να τοποθετηθεί σε θέση που είναι κανονιστικά αποδεκτή, χωρίς όμως να είναι και επιχειρησιακά ασφαλής.

Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται και στα στοιχεία για το 2024, οπότε καταγράφηκαν 250 περιστατικά πυρκαγιάς σε πλοία, αριθμός αυξημένος κατά 20% σε ετήσια βάση και ο υψηλότερος της τελευταίας δεκαετίας. Μάλιστα, οι πυρκαγιές αποτέλεσαν τη δεύτερη μεγαλύτερη αιτία για τις απώλειες πλοίων το ίδιο έτος. Παράλληλα, σημαντικό ποσοστό των πυρκαγιών σε containerships συνδέεται με λανθασμένα ή μη δηλωμένα φορτία.

Η μελέτη επισημαίνει ότι η λύση δεν βρίσκεται απλώς στην προσθήκη περισσότερων κανονισμών ή εγγράφων. Το ζητούμενο είναι η καλύτερη διαχείριση της πληροφορίας από το σημείο προέλευσης του φορτίου έως το πλοίο, ώστε κάθε κρίσιμη αλλαγή να φτάνει έγκαιρα σε όσους λαμβάνουν τις επιχειρησιακές αποφάσεις.

Η τεχνολογία δύναται να συμβάλει στον εντοπισμό ασυμβατοτήτων και κινδύνων, όμως οι κρίσιμες αποφάσεις θα πρέπει να παραμένουν υπό τον έλεγχο εξειδικευμένων ανθρώπων. Πριν από την επόμενη φωτιά, λοιπόν, το ζητούμενο είναι να κλείσουν τα κενά που επιτρέπουν σε κρίσιμες πληροφορίες να χάνονται στην αλυσίδα μεταφοράς, μέχρι τη στιγμή που η πρόληψη θα έχει πλέον δώσει τη θέση της στην αντιμετώπιση μιας καταστροφής.