Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα τη νέα πρόταση για το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (EU ETS). Με αφορμή την εξέλιξη αυτή, οι Ευρωπαίοι εφοπλιστές μέσω του οργάνου εκπροσώπησής τους, την European Shipowners ECSA, χαιρετίζουν τη δέσμευση μέρους των εσόδων του ETS τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, καθώς και τη στήριξη για την υιοθέτηση και διαθεσιμότητα βιώσιμων καυσίμων.

Θετική αξιολογείται επίσης η απλούστευση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων και στοιχείων, καθώς συμβάλλει στη μείωση του περιττού διοικητικού φόρτου για τις ναυτιλιακές επιχειρήσεις. Παράλληλα, η πρόταση διασφαλίζει ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τους ευρωπαίους φορείς εκμετάλλευσης υπεράκτιων δραστηριοτήτων.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ECSA, η πρόταση δεν παρέχει επαρκή στήριξη σε έργα ενεργειακής αποδοτικότητας και στην υιοθέτηση καθαρών τεχνολογιών, καθώς δεν καλύπτει το πλήρες φάσμα τεχνολογιών που προβλέπει η πρόταση της Επιτροπής για το Industrial Accelerator Act.

Επιπλέον, οι εξαιρέσεις που ισχύουν για τα μικρά νησιά, τα ice-classed πλοία και τις απομακρυσμένες περιοχές επεκτείνονται μόνο έως το 2035 και όχι για ολόκληρη τη διάρκεια εφαρμογής του συστήματος. Παράλληλα, βάσει της ECSA, οποιαδήποτε πρωτοβουλία για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών λιμένων θα πρέπει να διασφαλίζει την ακεραιότητα του συστήματος και ίσους όρους ανταγωνισμού μεταξύ όλων των τομέων της ναυτιλίας.

Η πρόταση περιλαμβάνει πρόοδο όσον αφορά τη διαδικασία του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), προβλέποντας την αποφυγή διπλών πληρωμών σε περίπτωση επίτευξης διεθνούς συμφωνίας. Ωστόσο, δεν παρέχει ένα σαφές μήνυμα προς τους διεθνείς εταίρους ότι το EU ETS θα αποσυρθεί μόλις υιοθετηθεί παγκόσμια συμφωνία στο πλαίσιο του IMO.

Ο Γενικός Γραμματέας της ECSA, Σωτήρης Ράπτης, δήλωσε:

«Η Επιτροπή έκανε σήμερα ένα πρώτο βήμα προς τη δέσμευση των εσόδων του ETS σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Η στήριξη των βιώσιμων καυσίμων είναι ευπρόσδεκτη και απαραίτητη για να καταστούν διαθέσιμα τόσο στην Ευρώπη όσο και διεθνώς. Ενθαρρυντική είναι επίσης η πρόβλεψη για στήριξη της διαθεσιμότητας καυσίμων και σε τρίτες χώρες.

»Ωστόσο, η πρόταση δεν προωθεί επαρκώς την υιοθέτηση καθαρών τεχνολογιών, περιορίζοντας τη στήριξη ουσιαστικά μόνο στην αιολική ενέργεια και την ηλεκτροκίνηση. Τεχνολογίες που μπορούν να βελτιώσουν άμεσα την ενεργειακή απόδοση και να μειώσουν γρήγορα τις εκπομπές παραμένουν εκτός στήριξης.

»Όσον αφορά τη διαδικασία του IMO, η πρόβλεψη για αποφυγή διπλών πληρωμών αποτελεί θετική εξέλιξη. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να απουσιάζει ένα σαφές μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα ότι το ETS θα καταργηθεί όταν επιτευχθεί μια παγκόσμια συμφωνία».

Με ανάρτησή της η ΕΕΕ κινείται στο ίδιο μήκος κύματος επισημαίνοντας ότι τα μέτρα αυτά παραμένουν το απολύτως ελάχιστο απαιτούμενο, καθώς «η πρόταση εξακολουθεί να περιλαμβάνει σημαντικές αστοχίες για τη ναυτιλία, τον πλέον στρατηγικό κλάδο της ευρωπαϊκής οικονομίας, με παγκόσμιο ηγετικό ρόλο».

Η Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, Μελίνα Τραυλού, τοποθετήθηκε σχετικά:

«Αν και είναι εμφανής η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αφουγκραστεί τα σημαντικά προβλήματα του κλάδου μας, δυστυχώς αδυνατεί να αντιληφθεί πλήρως τι σημαίνει να διαθέτει και να διατηρεί η Ευρώπη μια διεθνώς ανταγωνιστική ναυτιλία.

»Είναι αδικαιολόγητο και επιζήμιο να υιοθετείται διακριτική μεταχείριση υπέρ συγκεκριμένων τομέων της ναυτιλίας, προκαλώντας σοβαρές στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.

»Ακόμη πιο κρίσιμο είναι ότι η Ευρώπη επιλέγει να μην επιβραβεύει ουσιαστικά και στον βαθμό που απαιτείται, ούτε να ενθαρρύνει περαιτέρω, όλες τις υφιστάμενες τεχνολογίες που βελτιώνουν την ενεργειακή απόδοση των πλοίων. Η προσέγγιση αυτή, σε μια περίοδο κατά την οποία τα εναλλακτικά καύσιμα δεν είναι ευρέως διαθέσιμα ούτε κατάλληλα για όλους τους τομείς της ναυτιλίας, υπονομεύει όχι μόνο την ανταγωνιστικότητα, αλλά και την ίδια τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής ναυτιλίας και ειδικότερα του μεγαλύτερου τομέα της, του bulk / tramp».