Πριν από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή, περίπου 15-20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου διακινούνταν καθημερινά μέσω των Στενών του Ορμούζ, καθιστώντας την εν λόγω θαλάσσια αρτηρία εκ των σημαντικότερων στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα ενέργειας.

Υπό αυτό το πρίσμα, οι χώρες του Κόλπου έχουν στραφεί σε εναλλακτικές υποδομές, διοχετεύοντας δισεκατομμύρια δολάρια σε αγωγούς και λιμάνια, προκειμένου να θωρακίσουν τις οικονομίες τους.

Στροφή στα λιμάνια

Παράλληλα, η ναυτιλιακή κίνηση έχει ήδη αρχίσει να ανακατευθύνεται προς τα σαουδαραβικά λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας και τις ανατολικές ακτές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ωστόσο η υφιστάμενη δυναμικότητά τους δεν επαρκεί. Όπως αναφέρουν πηγές της αγοράς στο Reuters, τα λιμάνια αποτελούν πλέον την απόλυτη προτεραιότητα, αντικαθιστώντας ακόμα και τις εκτεταμένες αθλητικές επενδύσεις των προηγούμενων ετών.

Συγχρόνως, τα κρατικά επενδυτικά ταμεία κινητοποιούν τεράστια κεφάλαια για να επιταχύνουν τα έργα. Στο Άμπου Ντάμπι, το κρατικό ταμείο L’IMAD σχεδιάζει την πλήρη εξαγορά της AD Ports, προκειμένου να αναδιαρθρώσει τη στρατηγική της εταιρείας, η οποία είδε τον όγκο διακίνησης των εμπορευματοκιβωτίων της να κατακρημνίζεται. Αντίστοιχες κινήσεις επέκτασης ετοιμάζει και η DP World του Ντουμπάι με δύο νέους τερματικούς σταθμούς στη Φουτζέιρα. Εκεί, τα ΗΑΕ κατασκευάζουν έναν νέο πετρελαιαγωγό, που θα διπλασιάσει την εξαγωγική ικανότητα της χώρας έως το 2027, παρακάμπτοντας πλήρως το Ορμούζ.

Οικονομικά πλήγματα

Πέρα από τα πλήγματα σε διυλιστήρια και βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ο πόλεμος έχει «πληγώσει» τη φήμη του Κόλπου ως ασφαλούς επενδυτικού καταφυγίου. Σημειώνεται ότι οι οικονομίες του Κατάρ και του Κουβέιτ αναμένεται να συρρικνωθούν φέτος κατά περισσότερο από 8%. Το Κατάρ, απόλυτα εξαρτημένο από το Ορμούζ για τις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου, αντιμετωπίζει ανυπέρβλητα εμπόδια, ενώ το Κουβέιτ βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ για την κοινή χρήση των δικών τους αγωγών. Αντίστοιχα, το Ιράκ αναζητεί διέξοδο μέσω του τουρκικού λιμανιού του Ceyhan και σχεδιάζει νέους αγωγούς προς τη Συρία και την Ιορδανία, την ώρα που το Ριάντ επισπεύδει την επέκταση του δικού του δικτύου προς την Ερυθρά Θάλασσα.

Τέλος, η γεωπολιτική ένταση γεννά και νέες περιφερειακές συμμαχίες. Τουρκία και Σαουδική Αραβία προωθούν τη δημιουργία ενός σιδηροδρομικού δικτύου που θα συνδέει τις δύο χώρες μέσω Ιορδανίας και Συρίας μέσα στην επόμενη τριετία. Όπως υπογραμμίζουν διεθνείς αναλυτές, η κρίση του Ορμούζ επιβεβαίωσε με τον πιο σκληρό τρόπο ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις είναι πραγματικές, καθιστώντας μονόδρομο τη δημιουργία εναλλακτικών εμπορικών οδών, ακόμα και αν αυτές φαντάζουν αρχικά ασύμφορες από αυστηρά οικονομική σκοπιά.