Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα δεδομένα του πρώτου έτους υποβολής εκθέσεων για τους στόχους έντασης εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (GHG) των ναυτιλιακών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ, στο πλαίσιο του FuelEU Maritime.

Συγκεκριμένα, προς την καλύτερη ερμηνεία και κατανόηση των πρώτων αυτών αποτελεσμάτων, το Mærsk Mc-Kinney Møller Center for Zero Carbon Shipping (Center) δημοσίευσε μια ανάλυση με τίτλο «What did we learn from the first year of FuelEU?».

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τον κανονισμό, οι πλοιοκτήτες έχουν διάφορες επιλογές για τη συμμόρφωση, μεταξύ των οποίων:

Α. Το pooling mechanism, που επιτρέπει στα πλοία με πλεόνασμα συμμόρφωσης να το ανταλλάσσουν με άλλα πλοία.

Β. Το borrowing mechanism, που επιτρέπει στις εταιρείες να μεταφέρουν ένα έλλειμμα συμμόρφωσης στο επόμενο έτος έναντι επιπλέον χρέωσης 10%.

Γ. Η επίτευξη του στόχου μέσω της χρήσης καυσίμων χαμηλής έντασης αερίων του θερμοκηπίου.

Δ. Η καταβολή FuelEU penalty.

Τα στοιχεία του πρώτου έτους αναφοράς δείχνουν ότι το pooling έχει καταστεί −μακράν της δεύτερης− η κορυφαία επιλογή συμμόρφωσης. Βάσει της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 92% των πλοίων χρησιμοποίησε το pooling, ενώ μόνο το 2% χρησιμοποίησε borrowing. Τα υπόλοιπα πλοία είτε κατέβαλαν το πρόστιμο είτε εκπλήρωσαν τον στόχο χρησιμοποιώντας LNG ή άλλα καύσιμα χαμηλών εκπομπών.

Η ανάλυση εξετάζει επίσης τις διάφορες πλατφόρμες pooling που είναι διαθέσιμες στις ναυτιλιακές εταιρείες οι οποίες επιδιώκουν να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους βάσει του κανονισμού. Η τιμή του πλεονάσματος συμμόρφωσης, η οποία κυμαίνεται κατά μέσο όρο γύρω στα 208 ευρώ/tCO₂eq, παρέμεινε σχετικά σταθερή, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αγορά ωρίμασε νωρίς, με τους αγοραστές να μπορούν γενικά να βρουν πωλητές.

Ο ρόλος της επιλογής καυσίμου είναι επίσης ζωτικής σημασίας. Εξετάζοντας τα καύσιμα που διατίθενται στην αγορά, το Center εκτιμά ότι θα απαιτηθούν μειώσεις 3,22 εκατ. tCO₂eq, σε σύγκριση με έναν στόλο που χρησιμοποιεί αποκλειστικά VLSFO, για την επίτευξη του στόχου μείωσης κατά 2% μεταξύ 2025 και 2029. Με βάση την ανάλυση της κατανάλωσης καυσίμων των προηγούμενων ετών, το Center υποδεικνύει ότι το LNG ενδέχεται να συνέβαλε κατά περίπου το ένα τρίτο της απαιτούμενης μείωσης. Τα μείγματα βιοκαυσίμων καλύπτουν το υπόλοιπο, με το βιοντίζελ και το βιο-LNG να κυριαρχούν στο μείγμα καυσίμων χαμηλών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Με βάση τα στοιχεία του πρώτου έτους υποβολής εκθέσεων, η ανάλυση εντοπίζει τρία διδάγματα, που ενδέχεται να έχουν σημασία και για τον IMO στο μέλλον.

Πρώτον, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ένα fuel standard για τη ναυτιλία μπορεί να λειτουργήσει. Το πρώτο έτος λειτουργίας του FuelEU δημιούργησε κίνητρα για τη χρήση εναλλακτικών καυσίμων και μια αγορά για όσους προτιμούν να πληρώνουν για τη συμμόρφωση με τους στόχους εκπομπών.

Δεύτερον, οι κανονισμοί θα πρέπει να περιλαμβάνουν μηχανισμούς που υποστηρίζουν ένα ευρύτερο μείγμα πηγών ενέργειας. Εναλλακτικές λύσεις που βρίσκονται σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης, όπως η πρόωση με τη βοήθεια αιολικής ενέργειας, τα e-fuels και η τροφοδοσία από την ξηρά, εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν περιορισμένο μερίδιο του μείγματος.

Tέλος, η σταθερότητα της πολιτικής και οι σαφείς κατευθυντήριες γραμμές μείωσης των εκπομπών μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της αβεβαιότητας για τις ναυτιλιακές εταιρείες και να υποστηρίξουν την επιχειρηματική σκοπιμότητα των επενδύσεων σε καθαρότερες εναλλακτικές λύσεις.