H σταθερή αύξηση του συνολικού αριθμού των εγγεγραμμένων Ελλήνων ναυτικών και το 2025, η χαμηλή μέση ηλικία του ελληνικού ναυτικού δυναμικού και η θεαματική αύξηση της γυναικείας απασχόλησης στον κλάδο την τελευταία 6ετία, είναι τα βασικά συμπεράσματα της 4ης Ετήσιας Έκθεσης του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου (ΝΑΤ) για τη Ναυτική Απασχόληση, η οποία παρουσιάστηκε σε ειδική εκδήλωση στο Ίδρυμα Ευγενίδου, παρουσία της πολιτικής ηγεσίας των Υπουργείων Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης και Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής, και εκπροσώπων της ναυτιλιακής κοινότητας.

Όπως είπε η απερχόμενη Διοικήτρια του ΝΑΤ, κα. Γεωργία Μανιάτη, «η καθιέρωση της Ετήσιας Έκθεσης του ΝΑΤ, από το 2023, εντάσσεται στη συστηματική προσπάθεια του Φορέα μας να αναδείξει τον στρατηγικό ρόλο του ανθρώπινου δυναμικού της ελληνικής ναυτιλίας και να συμβάλει με αξιόπιστα δεδομένα στον δημόσιο διάλογο για το μέλλον του ναυτικού επαγγέλματος. Είμαστε υπερήφανοι που η πρωτοβουλία των Ετήσιων Εκθέσεων έχει πλέον εξελιχθεί σε έναν θεσμό αναφοράς για την ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα, προσφέροντας ένα σταθερό πλαίσιο παρακολούθησης των τάσεων, των προκλήσεων και των ευκαιριών που διαμορφώνουν τη ναυτική απασχόληση».

Χαιρετίζοντας την εκδήλωση, ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Ευγενίδου, κ. Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης, συνεχάρη τη Διοίκηση και τα στελέχη του ΝΑΤ για την επιτυχημένη καθιέρωση του θεσμού των Ετήσιων Εκθέσεων για τη Ναυτική Απασχόληση και στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων στον κλάδο, ώστε να ενισχυθεί ουσιαστικά το ανθρώπινο δυναμικό της Ναυτιλίας.

Στην τοποθέτησή της, η Υπουργός Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης, κα Νίκη Κεραμέως, τόνισε ότι «το ανθρώπινο δυναμικό της Ναυτιλίας είναι η περιουσία της. Και όταν μιλάμε για την Ελληνική Ναυτιλία, την κυρίαρχη ναυτιλιακή δύναμη στον κόσμο, αυτή η περιουσία γίνεται ακόμα πιο σημαντική». Πρόσθεσε δε ότι «η καθιέρωσή των Ετήσιων Εκθέσεων του ΝΑΤ, από το 2023, έχει καταφέρει να αναδείξει τον σημαντικό ρόλο του ανθρώπινου δυναμικού της Ναυτιλίας, μέσα από την αξιοποίηση πρωτογενών δεδομένων, εισφέροντας πολύτιμα στοιχεία στον διάλογο για την ενίσχυση του ναυτικού επαγγέλματος – αξιοποίηση που αναδεικνύει, ταυτόχρονα, και την νέα εποχή στην οποία έχει εισέλθει ο αρχαιότερος ασφαλιστικός οργανισμός της Ελλάδας». Η κα Κεραμέως ευχαρίστησε προσωπικά την απερχόμενη Διοικήτρια του ΝΑΤ για τη συνολική, πολύχρονη προσφορά της στον Οργανισμό, ενώ καλωσόρισε τον νέο Διοικητή, κ. Ιωάννη Ψαχούλα –ο οποίος έδωσε το «παρών» στην εκδήλωση, λίγο πριν από την επίσημη ανάληψη των καθηκόντων του– εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι θα συνεχίσει το σημαντικό έργο του Ταμείου.

Από την πλευρά της, η Υφυπουργός Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης, κα Άννα Ευθυμίου, ανέφερε ότι «το Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο αποτελεί έναν ιστορικό θεσμό με διαχρονική προσφορά στην ελληνική ναυτιλία. Σήμερα, μέσα από την 4η Ετήσια Έκθεση για τη Ναυτική Απασχόληση, επιβεβαιώνει έναν ακόμη σημαντικό ρόλο: αυτόν του φορέα γνώσης και τεκμηρίωσης, που αποτυπώνει με αξιοπιστία τις εξελίξεις και τις ανάγκες της ελληνικής ναυτικής απασχόλησης, προσφέροντας πολύτιμα εργαλεία για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών πολιτικών».

Η κα Ευθυμίου κατέληξε: «Τα στοιχεία της φετινής έκθεσης είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά και για το 2025, καθώς αναδεικνύουν ότι η ναυτική απασχόληση ανανεώνεται, προσελκύει νέους ανθρώπους και ενισχύει σταθερά τη συμμετοχή των γυναικών. Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία, καθώς η επένδυση στους νέους και η διεύρυνση των ίσων ευκαιριών για τις γυναίκες προσδίδουν συγκριτικό πλεονέκτημα στην ελληνική ναυτιλία και σφυρηλατούν ενθαρρυντικές προοπτικές για μια αγορά εργασίας πιο δυναμική, πιο σύγχρονη και πιο συμπεριληπτική».

Στη διαχρονική συνεργασία του Υπουργείου Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής με το ΝΑΤ, αλλά και στις δράσεις του Υπουργείου για τη στήριξη των Ελλήνων ναυτικών αναφέρθηκε ο Υφυπουργός Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής κ. Στέφανος Γκίκας. Ο ίδιος τόνισε ότι η παγκόσμια δύναμη της ελληνικής ναυτιλίας αποτυπώνεται και στα πολυάριθμα ελληνικά πλοία που βρίσκονται αυτή τη στιγμή υπό κατασκευή στα ναυπηγεία της Κίνας, της Κορέας και της Ιαπωνίας. Όπως είπε, «τα επόμενα 2-3 χρόνια αυτά τα πλοία θα βρίσκονται στις θάλασσες του κόσμου και πρέπει να βοηθήσουμε όλοι ώστε στελεχωθούν με όσο το δυνατόν περισσότερους Έλληνες ναυτικούς».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Διευθυντής Ναυτικής Εργασίας, Πλοίαρχος κ. Αντώνης Δουμάνης, αναφέρθηκε ιδιαίτερα στα στοιχεία για τη γυναικεία ναυτική απασχόληση, τονίζοντας ότι στο Υπουργείο Ναυτιλίας έχει συσταθεί ειδική Ομάδα Εργασίας για το θέμα  των εγκύων και μητέρων ναυτικών,  στην οποία συμμετέχει και το ΝΑΤ, και εξέφρασε την αισιοδοξία  ότι στην Ετήσια Έκθεση της επόμενης χρονιάς θα μπορούσε να παρουσιαστεί ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που θα ενισχύει τις γυναίκες ναυτικούς. Τέλος, σημείωσε την ισόρροπη κατανομή του ελληνικού ναυτεργατικού δυναμικού, που παρατηρείται μεταξύ της ακτοπλοΐας και της φορτηγού ναυτιλίας.

Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων, κ. Κωνσταντίνος Τσαγκαρόπουλος, επί της θητείας του οποίου ως Διοικητή του ΝΑΤ, το 2023, καθιερώθηκε ο θεσμός της Ετήσιας Έκθεσης για τη Ναυτική Απασχόληση, στάθηκε ιδιαίτερα στην προσπάθεια που απαιτήθηκε ώστε από μια περίοδο απαξίωσης και επιχειρησιακής υστέρησης το ΝΑΤ να περάσει στη φάση του εκσυγχρονισμού, του ψηφιακού μετασχηματισμού και των εμβληματικών πρωτοβουλιών για την πολύπλευρη στήριξη των Ελλήνων ναυτικών, και εξήρε τον ρόλο των στελεχών του ΝΑΤ σε αυτήν την προσπάθεια.

Τα βασικά στοιχεία και συμπεράσματα της φετινής Έκθεσης παρουσίασε ο Επιστημονικός Υπεύθυνος της έκδοσης, Δρ. Γαβριήλ Αμίτσης, Καθηγητής Δικαίου Κοινωνικής Ασφάλειας και Διευθυντής του Ερευνητικού Εργαστηρίου Κοινωνικής Διοίκησης στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής. Όπως είπε, «η 4η Έκθεση του ΝΑΤ για τη Ναυτική Απασχόληση παρουσιάζει το προφίλ των ανθρώπινων πόρων του ελληνικού ναυτιλιακού κλάδου για το 2025, συστηματοποιεί τις πρόσφατες θεσμικές και επιχειρησιακές πρωτοβουλίες των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πεδίο της ναυτικής απασχόλησης και αναδεικνύει τις παρεμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας στο πεδίο της ανάπτυξης και προστασίας των ανθρώπινων πόρων της ναυτικής αγοράς εργασίας».

Τα βασικά πορίσματα της Έκθεσης ως προς την κατάσταση της εγγεγραμμένης ναυτικής απασχόλησης το 2025 και τις διαφαινόμενες τάσεις της, δείχνουν, μεταξύ άλλων ότι:

·         Η αυξητική τάση της ναυτικής απασχόλησης στην Ελλάδα συνεχίζεται σταθερά, με τον συνολικό αριθμό των εγγεγραμμένων ναυτικών (μέλη συγκροτημένων πληρωμάτων για τα οποία υποβλήθηκαν ΑΠΔΝ εντός του 2025 έστω και για μία ημέρα ασφάλισης) να ανέρχεται σε 26.902, παρουσιάζοντας αύξηση 2,6% σε σχέση με το 2024.

·         Η μεγάλη πλειοψηφία (70,4%) του εγγεγραμμένου ναυτικού ανθρώπινου δυναμικού είναι ηλικίας 18-45 ετών και ένα σημαντικό μέρος (34,7%) είναι νεαρά άτομα ηλικίας 18-30 ετών.

·         Ο συνολικός αριθμός των γυναικών εγγεγραμμένων ναυτικών για το 2025 (2.190 άτομα) παρουσιάζει ετήσια αύξηση 6,9% σε σχέση με το 2024 (2.048 άτομα) και συνολική αύξηση 77% εντός της τελευταίας 6ετίας.

·         Το ποσοστό της γυναικείας συμμετοχής στο ελληνικό ναυτικό ανθρώπινο δυναμικό (8,1%) υπερβαίνει σημαντικά τον διεθνή και ευρωπαϊκό μέσο όρο (1,2% για το 2021 και 2,4% για το 2022 αντίστοιχα).

·         Το εγγεγραμμένο ανθρώπινο ναυτικό δυναμικό αποτελείται κατά ποσοστό 47,7% από αξιωματικούς πληρώματος (12.841 άτομα) και 52,3% από μέλη κατώτερων πληρωμάτων (14.061 άτομα).

·         Οι πολυπληθέστερες ειδικότητες ναυτολόγησης το 2025 ήταν οι ειδικότητες του πλοιάρχου (2.431 άτομα) και του ανθυποπλοιάρχου (2.180 άτομα) στους αξιωματικούς πληρώματος, ενώ οι ειδικότητες του ναύτη (4.456 άτομα συμπεριλαμβανομένων των ναυτοπαίδων και αντλιωρών) και του θαλαμηπόλου (2.808 άτομα) στα κατώτερα πληρώματα.

Ολόκληρη η 4η Έκθεση του ΝΑΤ για τη Ναυτική Απασχόληση είναι διαθέσιμη στο:

 4η Έκθεση Ναυτικής Απασχόλησης 2026 – Ν.Α.Τ. Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο