Το Ιράκ παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους προμηθευτές αργού της Μέσης Ανατολής προς την Ασία, με το Basrah να συνιστά το κυριότερο σημείο φόρτωσης για τα μακρινά ταξίδια των VLCCs στη διαδρομή προς την Κίνα, γεγονός που αποτυπώνεται ευθέως και στον δείκτη TD3C του Baltic Exchange. Ωστόσο η κρίση προκάλεσε την απότομη κατάρρευση αυτής της εφοδιαστικής αλυσίδας, σύμφωνα με report της ναυλομεσιτικής Intermodal.

Το «μπλόκο» στο Ορμούζ οδήγησε σε κάθετη πτώση της παραγωγής στα νότια διυλιστήρια του Ιράκ κατά 80%. Από τα 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως (mbpd), η παραγωγή κατακρημνίστηκε στα 800.000 βαρέλια στα τέλη Μαρτίου, με τις εργασίες στα πεδία εξόρυξης να περιορίζονται δραστικά. Η κρατική Basra Oil ανέφερε στις αρχές Απριλίου ότι η επαναλειτουργία του Ορμούζ θα μπορούσε να επαναφέρει τις εξαγωγές στα 3,4 mbpd μέσα σε μία εβδομάδα, στοιχείο ενδεικτικό της τεράστιας συρρίκνωσης των όγκων.

Η καθίζηση των ιρακινών εξαγωγών μεταφράζεται σε λιγότερα διαθέσιμα φορτία στον Περσικό Κόλπο. Παρά τη μείωση των φορτίων, όμως, τα ναύλα για τα VLCCs εκτοξεύτηκαν τον Μάρτιο σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από τον Νοέμβριο του 2005. Η φαινομενική αυτή αντίφαση εξηγείται από το γεγονός ότι η αγορά τιμολογεί πλέον τον γεωπολιτικό κίνδυνο, τα υψηλά ασφάλιστρα κ.ά., αντί για την ομαλή ροή των φορτίων. Η κατάσταση έγινε μάλιστα τόσο δυσανάγνωστη, που το Baltic Exchange αναγκάστηκε να εξετάσει αλλαγές στη μεθοδολογία των δεικτών του.

Σε διεθνή κλίμακα, η απώλεια των εν λόγω βαρελιών οδήγησε τα ασιατικά διυλιστήρια σε εναλλακτικές πηγές από τη λεκάνη του Ατλαντικού, στρέφοντας το ενδιαφέρον σε αγορές όπως οι ΗΠΑ, η Βραζιλία και η Δυτική Αφρική. Η γεωγραφική αυτή μετατόπιση εκτίναξε τη ζήτηση σε τονομίλια, καθώς τα πλοία εκτελούν πλέον πολύ μεγαλύτερα ταξίδια. Ενδεικτικό της πίεσης είναι ότι η διαθεσιμότητα πλοίων στον Αμερικανικό Κόλπο μειώθηκε κατά 41%, με τα διαθέσιμα VLCCs να περιορίζονται σε μόλις δέκα.

Η κατακόρυφη πτώση των εξαγωγών από το Basrah στερεί έναν τεράστιο όγκο φορτίων για τα VLCCs από τον Περσικό Κόλπο. Ωστόσο, αυτό το κενό αντισταθμίζεται από τα βαρέλια που προαναφέρθηκαν.

Σε ό,τι αφορά το μέλλον, εάν οι ιρακινές εξαγωγές ανακάμψουν, ενώ την ίδια στιγμή η ζήτηση για πετρέλαιο από τον Ατλαντικό παραμένει ισχυρή, η αγορά θα πιεστεί ασφυκτικά. Αυτό θα συμβεί επειδή τα διαθέσιμα φορτία στον Κόλπο θα αυξηθούν απότομα, αλλά τα περισσότερα πλοία θα παραμένουν δεσμευμένα εκτελώντας τα ταξίδια αντικατάστασης, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει επαρκής χωρητικότητα για να εξυπηρετήσει τη νέα ζήτηση.

Συμπερασματικά, το μεγάλο στοίχημα είναι να αυξηθούν σύντομα οι εξαγωγές του Ιράκ, ώστε να τροφοδοτήσουν εκ νέου τον Κόλπο με φορτία, προτού αρχίσει να «ξεφουσκώνει» η ζήτηση για τα εναλλακτικά βαρέλια από τις μακρινές αγορές.

Πηγή: Intermodal