Η σύγχρονη καθημερινότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη χρήση του διαδικτύου, με τη ναυτιλιακή βιομηχανία να κάνει σημαντικά άλματα προόδου προς την ευρύτερη χρήση της ψηφιοποίησης σε στεριά και θάλασσα. Οι ψηφιακές εφαρμογές έχουν ενσωματωθεί ενεργά στην καθημερινότητα των ανθρώπων που εργάζονται εν πλω, συμβάλλοντας ουσιαστικά τόσο στην ασφάλεια των πλοίων όσο και στη μετάβαση της ναυτιλίας σε μια νέα εποχή, στην οποία η διασύνδεση στεριάς και θάλασσας είναι συνεχής και δυναμική.

Οι νεότερες γενιές, έχοντας γαλουχηθεί σε ένα περιβάλλον όπου το διαδίκτυο είναι «η λύση για τα πάντα», αφιερώνουν σημαντικό μέρος του χρόνου τους στην ψηφιακή αλληλεπίδραση. Τα δεδομένα της ετήσιας έρευνας «Επιλέγω Ναυτιλία: Νέοι και νέες στη Ναυτική Εκπαίδευση» επιβεβαιώνουν τη σημασία αυτής της αλληλεπίδρασης. Η επικοινωνία με το οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για τους σπουδαστές και τις σπουδάστριες των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού της Ελλάδας, οι οποίοι δηλώνουν ότι περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας τους «online», αξιοποιώντας ποικίλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.

Η καταγραφή των προσδοκιών, των φιλοδοξιών και των αναγκών των νέων ανθρώπων αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για τη διαμόρφωση της στρατηγικής των ναυτιλιακών εταιρειών απέναντι στις προκλήσεις του μέλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, η ερευνητική ομάδα των Ναυτικών Χρονικών παρουσιάζει στις επόμενες σελίδες το δεύτερο μέρος της ετήσιας έρευνας που επικεντρώνεται στους σπουδαστές και στις σπουδάστριες των Ναυτικών Ακαδημιών της Ελλάδας, μετά το πρώτο σκέλος που είχε δημοσιευτεί στο τεύχος Απριλίου 2025. Το εν λόγω μέρος της έρευνας επικεντρώνεται αποκλειστικά στη σχέση των νέων με το διαδίκτυο.

To διαδίκτυο στην καθημερινότητα

Η πλοήγηση στο διαδίκτυο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας όλων, είτε αυτό χρησιμεύει για την εργασία είτε απλώς
για ψυχαγωγία. Υπό αυτό το πρίσμα, ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα για τον χρόνο που περνούν στο διαδίκτυο οι σπουδαστές και οι σπουδάστριες στις Ναυτικές Ακαδημίες της Ελλάδας. Σε σχετική ερώτηση της έρευνας, το 15% απάντησαν ότι περνούν στο διαδίκτυο τουλάχιστον έξι ώρες από τον διαθέσιμο χρόνο τους, ενώ το ποσοστό ανεβαίνει στο 71% όταν η απάντηση επεκτείνεται και στο χρονικό όριο τουλάχιστον τριών ωρών. Μόλις το 2% αφιερώνουν στο διαδίκτυο έως μία ώρα την ημέρα και κάτι παραπάνω από ένας στους τέσσερις αφιερώνουν μία έως δύο ώρες στο διαδίκτυο, με το 27% των σπουδαστών και των σπουδαστριών να επιλέγουν
τη συγκεκριμένη απάντηση.

Λαμβάνοντας υπόψη τις μεμονωμένες απαντήσεις σπουδαστών και σπουδαστριών, δεν εντοπίζονται σημαντικές διαφορές άξιες σχολιασμού. Πάντως, οι πρωτοετείς σπουδάστριες φαίνεται να περνούν στο διαδίκτυο λίγο περισσότερο χρόνο, καθώς το 22% αυτών αφιερώνουν στο διαδίκτυο τουλάχιστον έξι ώρες, έναντι 15% στο σύνολο του δείγματος.

Οι λόγοι χρήσης του διαδικτύου

Το 80% των σπουδαστών και των σπουδαστριών απάντησαν ότι χρησιμοποιούν «πολύ» ή «πάρα πολύ» το διαδίκτυο προκειμένου να επικοινωνούν με γονείς και φίλους. O δεύτερος σημαντικότερος παράγοντας χρήσης του διαδικτύου από το σύνολο του δείγματος είναι τα «μέσα κοινωνικής δικτύωσης», που επίσης εμπίπτουν στην κατηγορία «Επικοινωνία». Σύμφωνα με τις απαντήσεις, κατά 58% τα «μέσα κοινωνικής δικτύωσης» είναι ένας πολύ ή πάρα πολύ σημαντικός παράγοντας χρήσης του διαδικτύου για τους πρωτοετείς των Ναυτικών Ακαδημιών της χώρας.

Το 40% και το 39% του δείγματος απάντησαν αντίστοιχα ότι χρησιμοποιούν το διαδίκτυο για «ταινίες/σειρές» και «μουσική/βίντεο». Διαφαίνεται ότι, για τις σπουδάστριες, η «μουσική/βίντεο» είναι σημαντικότερος παράγοντας χρήσης του διαδικτύου, με το 78% αυτών να τον χαρακτηρίζουν ως έναν «πολύ» ή «πάρα πολύ» σημαντικό. Στον αντίποδα, μόλις το 4% των σπουδαστριών τον χαρακτηρίζουν ως «λίγο» σημαντικό, έναντι 24% του συνόλου του δείγματος.

Επόμενος λόγος χρήσης του διαδικτύου είναι η απλή «περιήγηση», με το 37% του δείγματος να τον χαρακτηρίζουν «πολύ» ή «πάρα πολύ» σημαντικό παράγοντα. Θα πρέπει να τονιστεί ότι, σε πολύ μεγάλο βαθμό, η «περιήγηση» περιλαμβάνει το «doom-scrolling», δηλαδή τη χρήση του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης χωρίς συγκεκριμένο λόγο κατά νου.

Παράλληλα, ένας στους τρεις (33%) συμμετέχοντες στην έρευνα χαρακτήρισε «πολύ» ή «πάρα πολύ» σημαντικό παράγοντα χρήσης του διαδικτύου την απόκτηση εγκυκλοπαιδικών γνώσεων, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τα «παιχνίδια» είναι 28%. Πάντως, για τις σπουδάστριες, τα «παιχνίδια» φαίνονται να αποτελούν λιγότερο σημαντικό παράγοντα χρήσης του διαδικτύου, καθώς μόλις το 14% τον θεωρούν «πολύ» ή «πάρα πολύ» σημαντικό παράγοντα.

«Καιρός» και «ειδήσεις», που εμπίπτουν στην ευρύτερη κατηγορία της «Ενημέρωσης», ισοβαθμούν στην τελευταία θέση προτίμησης των σπουδαστών και των σπουδαστριών. Και τους δύο αυτούς παράγοντες το 27% τους χαρακτήρισαν «πολύ» ή «πάρα πολύ» σημαντικούς λόγους χρήσης του διαδικτύου.

Τα δημοφιλέστερα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Το επόμενο σκέλος της έρευνας αφορά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που επιλέγουν οι νέοι και οι νέες όταν χρησιμοποιούν το διαδίκτυο. Απόλυτος «πρωταγωνιστής» παραμένει και φέτος το Instagram, με ποσοστό 97%. Εντύπωση ίσως προκαλεί το γεγονός ότι, στην αντίστοιχη περσινή έρευνα, το Instagram ήταν μεν το δημοφιλέστερο μέσο κοινωνικής δικτύωσης, αλλά με ποσοστό 90%.

Ακολουθεί με ποσοστό 68% το TikTok, το οποίο πέρυσι βρισκόταν στην τρίτη θέση με ποσοστό 56%. Το συγκεκριμένο μέσο φαίνεται ότι είναι πιο δημοφιλές μεταξύ των πρωτοετών σπουδαστριών, με το 74% να απαντούν ότι το χρησιμοποιούν.

Την τρίτη θέση καταλαμβάνει το Messenger (δεύτερη πέρυσι), με ποσοστό 45%, και τέταρτη το Facebook με ποσοστό 33%. Το δε Messenger είναι περισσότερο δημοφιλές για τις πρωτοετείς σπουδάστριες, με το 61% να το επιλέγουν, ενώ το Facebook λιγότερο δημοφιλές, καθώς το χρησιμοποιεί το 23%.

Viber/Whatsapp/Signal είναι στην πέμπτη θέση, με ποσοστό 33%, και στην έκτη θέση συναντάται το Snapchat με ποσοστό 15%.

Λιγότερο δημοφιλή μέσα για τις σπουδάστριες είναι και το Skype και το Discord, καθώς το 6% τα χρησιμοποιούν, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για το σύνολο του δείγματος είναι 14%.

Ρίχνοντας μια ματιά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που βρίσκονται τελευταία στις προτιμήσεις, οι πρωτοετείς σπουδαστές επιλέγουν το Threads περισσότερο σε ποσοστό 10% (2% επί του συνόλου).