Ιδιαίτερο προβληματισμό στις διεθνείς αγορές και σε διπλωματικούς κύκλους προκαλούν οι συνεχείς αρθρογραφίες αναλυτών σχετικά με το αβέβαιο πλέον μέλλον της πρωτοβουλίας One Belt One Road αλλά και τις στρατηγικές επιδιώξεις του Πεκίνου. Είναι πλέον πασιφανές ότι ο Κινέζος πρόεδρος, Xi Jinping, και η κυβέρνησή του δείχνουν εμφανή σημάδια αλλαγής πορείας ή έστω διαφοροποίησης των αρχικών και μάλλον υπερφιλόδοξων επιδιώξεών τους.

Αναλυτές μάλιστα εκτιμούν ότι το δυσθεώρητο ποσό του 1 τρισ. δολαρίων που υποσχέθηκε το Πεκίνο σε άμεσες επενδύσεις και επιδοτήσεις ή χρηματοδοτήσεις στις αναπτυσσόμενες χώρες, κατά μήκος της ζώνης Belt and Road, δεν υλοποιείται και εμφανίζει για πολλούς λόγους σημάδια είτε καθυστέρησης είτε ατονίας. Άλλοι πάλι αναλυτές, περισσότερο φιλικά προσκείμενοι στο Λονδίνο και στην Ουάσιγκτον, προειδοποιούν τις κυβερνήσεις, ειδικά της Αφρικής, ότι η Κίνα έχει αρχίσει να υποχωρεί από τα αρχικά μεγαλεπήβολα σχέδια διεθνούς παντοδυναμίας της, μέσω του BRI.

Η συγκέντρωση επισφαλών χρεών από επενδύσεις στην Αφρική, η συρρικνωμένη οικονομία της χώρας αλλά και η ολοένα αυξανόμενη κοινωνική κυρίως πίεση εντός της Κίνας είναι οι βασικοί λόγοι για τη διαφοροποίηση της στάσης του Πεκίνου. Ο Covid-19 και η δραματική επίπτωση της πανδημίας τόσο εντός της χώρας όσο και σε κράτη που υποστηρίχτηκαν υπερβολικά και μάλλον παράτολμα από το Πεκίνο αναγκάζουν τις κινεζικές τράπεζες όχι μόνο να περιορίσουν νέα δάνεια, αλλά και να πιέσουν για την αποπληρωμή των παλαιότερων. Είναι βέβαιο ότι η κινεζική οικονομία, που επιβραδύνθηκε κατά περίπου 4% ‒πολύ κάτω από την «κόκκινη γραμμή» του 6% που είχε θέσει το Πεκίνο‒, πιθανότατα επηρέασε αλλά και θα επηρεάσει το μέλλον του One Belt One Road και θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη εσωστρέφεια τα Υπουργεία Οικονομικών και Επενδύσεων της χώρας.

Ο διεθνής τύπος έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με τη μάλλον πιο νωχελική διεθνή δράση του Πεκίνου: τον περασμένο μήνα, οι Financial Times της Βρετανίας ανέφεραν ότι οι δύο κινεζικές τράπεζες οι οποίες χρηματοδοτούν έργα που αφορούν υποδομές του προγράμματος ανάπτυξης One Belt One Road έχουν πλέον μειώσει δραστικά τον δανεισμό τους προς κράτη της Ασίας και κυρίως της Αφρικής, ενώ αναζητούν τρόπους για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών και χρεών τους. Άλλοι αναλυτές εκτιμούν ότι η υπεραισιοδοξία του Πεκίνου ως προς τον δανεισμό αφερέγγυων τελικά κρατών, ειδικά στην Αφρική, σε συνδυασμό με την εξάπλωση της πανδημίας αναγκάζουν τις κινεζικές τράπεζες να περικόψουν τις στρατηγικές χρηματοδότησης αναπτυσσόμενων κρατών και να εστιαστούν σχεδόν αποκλειστικά σε δάνεια έργων που συμπεριλαμβάνουν ιδιωτικά και δημόσια κεφάλαια επενδυτών αλλά κυρίως που αφορούν συμπράξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα.

Ωστόσο, η αλλαγή στάσης της Κίνας θα οδηγήσει σε απότομη μείωση των επενδύσεων στην Αφρική και στην καθυστέρηση της ολοκλήρωσης πολύ σημαντικών έργων υποδομής, που θα επέτρεπαν την εμπορική εξωστρέφεια υποσαχάριων χωρών με πλούσιες πρώτες ύλες και γεωργική παραγωγή. Αν και η Τουρκία καραδοκεί να διεισδύσει όπου το Πεκίνο εγκαταλείπει, είναι μάλλον βέβαιο ότι η εύθραυστη τουρκική οικονομία δεν μπορεί να υποστηρίξει τις τουρκικές εταιρείες που παρασύρονται από τα μεγαλόπνοα οράματα του προέδρου Ερντογάν.

Είναι εξαιρετικά ομιχλώδες το τοπίο σχετικά με το μέλλον της διείσδυσης της Κίνας σε διεθνείς αγορές, στον βαθμό που αρχικά επιθυμούσε πριν από μία δεκαετία. Είναι επίσης αβέβαιο το κατά πόσο η μεταστροφή και η μεγαλύτερη εσωστρέφεια του Πεκίνου θα κλονίσουν τις ήδη δοκιμαζόμενες οικονομίες της Αφρικής και της Ασίας.