Στη δημιουργία ενός εξειδικευμένου σκιώδους στόλου πλοίων μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προχωρά η Ρωσία, σε μια προσπάθεια να παρακάμψει την πλήρη απαγόρευση εισαγωγών που θα επιβάλει η Ευρωπαϊκή Ένωση το 2027. Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times, η Μόσχα θωρακίζει τη μεταφορική της ικανότητα, συνδυάζοντας την αγορά μεταχειρισμένων πλοίων με εγχώριες ναυπηγήσεις.

Βάσει ναυτιλιακών δεδομένων της Windward, τους τελευταίους έξι μήνες τουλάχιστον οκτώ μεταχειρισμένα LNG carriers αγοράστηκαν και εκτελούν δρομολόγια ρωσικών συμφερόντων. Ο εν λόγω στόλος αριθμεί πλέον 25 πλοία, συμπεριλαμβανομένων δύο νεότευκτων μονάδων από τα ρωσικά ναυπηγεία Zvezda. Η συγκεκριμένη στρατηγική αντικατοπτρίζει τις δοκιμασμένες πρακτικές του ρωσικού σκιώδους στόλου στην αγορά πετρελαίου, ωστόσο η μεταφορά LNG ενέχει πολύ υψηλότερο βαθμό δυσκολίας και κόστους.

Τακτικές συγκάλυψης και τεχνικά εμπόδια

Ακολουθώντας το πρότυπο της αγοράς πετρελαίου, τα LNG carriers ελέγχονται από εταιρείες-βιτρίνες σε Ντουμπάι, Χονγκ Κονγκ και Σιγκαπούρη, ενώ παράλληλα είναι εγγεγραμμένα σε ανοιχτά νηολόγια, προχωρούν σε παρεμβολές των συστημάτων εντοπισμού (jamming/spoofing) και εκτελούν μεταφορτώσεις φορτίων από πλοίο σε πλοίο. Εντούτοις, ένα πλοίο LNG απαιτεί επένδυση περίπου $300 εκατ. και φέρει υπερσύγχρονα συστήματα διατήρησης του φορτίου στους -162°C. Παράλληλα, λόγω των ρωσικών εξαγωγικών κόμβων στην Αρκτική, απαιτείται η χρήση εξειδικευμένων παγοθραυστικών πλοίων για μεγάλο μέρος του έτους.

Σε θεσμικό επίπεδο, το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο κυρώσεων καθιστά πλέον υποχρεωτική τη γνωστοποίηση στις Βρυξέλλες κάθε πώλησης δεξαμενόπλοιου LNG σε ρωσικά συμφέροντα. Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι η ΕΕ δεν απαγόρευσε στα ευρωπαϊκά πλοία τη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες, διατηρώντας ανοιχτούς κάποιους διαύλους του παγκόσμιου εμπορίου.

Η αγορά της Κίνας και ο τεχνολογικός σκόπελος

Ενώ μονάδες όπως το Yamal και το Sakhalin-2 εξυπηρετούνται από τον διεθνή στόλο, το project Arctic LNG 2 της Novatek βρίσκεται στο επίκεντρο των αμερικανικών κυρώσεων, με την Κίνα να αποτελεί τον μοναδικό αγοραστή των φορτίων του. Η διακίνηση γίνεται κυρίως με 11 πλοία που τελούν υπό καθεστώς κυρώσεων.

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη Μόσχα, ωστόσο, παραμένει η ναυπήγηση νέων μονάδων και η προμήθεια εξοπλισμού. Αν και τέσσερα ακόμη δεξαμενόπλοια LNG βρίσκονται υπό κατασκευή στα ρωσικά ναυπηγεία Zvezda, έξι παγοθραυστικά παραμένουν μπλοκαρισμένα στα Hanwha λόγω των κυρώσεων. Παράλληλα, η γαλλική GTT έχει αναστείλει τα ρωσικά συμβόλαια ήδη από τον Ιανουάριο του 2023.

Σύμφωνα με την Drewry, οποιαδήποτε εναλλακτική τεχνολογία ρωσικού σχεδιασμού θα απαιτούσε την έγκριση του ΙΜΟ και των νηογνωμόνων. Πρόκειται για μια διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει χρόνια, γεγονός που αναπόφευκτα ωθεί τη Μόσχα στη δευτερογενή αγορά. Μάλιστα, όπως επισήμανε ο CEO της Exmar, Carl-Antoine Saverys, οι Ρώσοι αγοραστές ανταγωνίζονται ήδη σκληρά για την απόκτηση παλαιότερων LNG carriers, εκτιμώντας πως αρκετά πλοία που εισέρχονται τώρα στην αγορά θα καταλήξουν στον ρωσικό σκιώδη στόλο».