Τις προκλήσεις της διεθνούς ναυτιλίας απέναντι στις γεωπολιτικές αβεβαιότητες, το αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο και την πράσινη μετάβαση ανέδειξαν μεταξύ άλλων ομιλητών οι πλοιοκτήτες Δρ. Νίκος Τσάκος και Χάρης Βαφειάς, συμμετέχοντας σε πάνελ του 10ου Συνεδρίου της Ναυτεμπορικής. Τη συζήτηση συντόνισε η Λία Αθανασίου, Καθηγήτρια Εμπορικού Δικαίου, Νομική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών.

«Δίψα για ενέργεια»

Στην ανάγκη να σταματήσει η στοχοποίηση της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων, δεδομένης της αυξανόμενης παγκόσμιας «δίψας» για ενέργεια, αναφέρθηκε στις εναρκτήριες δηλώσεις του ο Δρ. Νικόλας Τσάκος. Αναλύοντας τις τεκτονικές αλλαγές στον παγκόσμιο ναυτιλιακό χάρτη, ο Έλληνας πλοιοκτήτης υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία των μακροχρόνιων επενδύσεων, κάνοντας ειδική μνεία στα shuttle tankers, μια εξαιρετικά απαιτητική αγορά με υψηλά εμπόδια, στην οποία δραστηριοποιείται και η εταιρεία του.

Αναφερόμενος στη γεωστρατηγική θέση της χώρας, ξεκαθάρισε ότι «η Ελλάδα αντιπροσωπεύει το 30% της παγκόσμιας μεταφοράς ενέργειας» σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Παρότι η ίδια δεν είναι χώρα-παραγωγός, έχει αναδειχθεί σε κρίσιμο ενεργειακό κόμβο, υποστηριζόμενη από τις υποδομές σε Ρεβυθούσα και Αλεξανδρούπολη, αλλά και από την Κυβέρνηση των ΗΠΑ. Ωστόσο, έθεσε μια αυστηρή προϋπόθεση για τη διατήρηση αυτού του ρόλου: «Δεν μπορείς να έχεις έναν ναυτιλιακό ή ενεργειακό κόμβο χωρίς την υποστήριξη των ναυπηγείων». Σε αυτό το πλαίσιο, επιβεβαίωσε την έμπρακτη στήριξη στα εγχώρια ναυπηγεία, αποφεύγοντας συστηματικά τις επισκευές σε γειτονικές χώρες, παρά το υψηλότερο κόστος, επενδύοντας στην εξαιρετική ποιότητα των ελληνικών μονάδων.

Μεγάλες οι αναταραχές σε εμπόριο και ενέργεια

Η συζήτηση επικεντρώθηκε και γύρω από τις γεωπολιτικές εντάσεις, με τον ίδιο να σημειώνει ότι η αγορά βιώνει «μία από τις μεγαλύτερες αναταραχές στο εμπόριο και την ενέργεια που έχουμε δει ποτέ», από την περίοδο της πανδημίας έως την πολεμική κρίση σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή. Οι κρίσεις αυτές επιβάλλουν ριζική προσαρμογή. Ενδεικτική είναι η περίπτωση κατά την οποία, προκειμένου να μην εκτεθεί σε κίνδυνο ένα υπό ελληνική σημαία πλοίο της εταιρείας στη Συρία, επιλέχθηκε η φόρτωση του πετρελαίου μέσω φορτηγών σε διάστημα 15 ημερών, με τελικό προορισμό τα διυλιστήρια στην Ισπανία.

Παράλληλα, απαντώντας σε σχετικό ερώτημα, έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στις προοπτικές των FSRU, αναδεικνύοντάς τα ως μια απόλυτα ρεαλιστική επενδυτική επιλογή για τους Έλληνες πλοιοκτήτες. Επικαλούμενος την επιτυχημένη πενταετή δραστηριοποίηση του ομίλου του σε υποδομές στην Κίνα, σημείωσε ότι οι εταιρείες ελληνικών συμφερόντων βρίσκονταν ανέκαθεν πρωτοπόροι σε κάθε νέα εξέλιξη. Παράλληλα, ανέδειξε την επιχειρηματική λογική πίσω από αυτή τη μετάβαση, καθώς ένας σημαντικός αριθμός LNG carriers πρώτης γενιάς θα ολοκληρώνει σταδιακά τον αρχικό του εμπορικό κύκλο, η μετατροπή τους σε FSRU ίσως αποτελέσει την πλέον ορθολογική και βιώσιμη εμπορική διέξοδο για τη συνέχιση της εκμετάλλευσής τους.

Εκτός λογικής το Net-Zero Framework

Από την άλλη πλευρά, σφοδρή κριτική απέναντι στο ρυθμιστικό πλαίσιο της ναυτιλίας και τον λαβύρινθο των διεθνών κυρώσεων άσκησε ο Χάρης Βαφειάς. Ο Έλληνας πλοιοκτήτης στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα του Net Zero Framework, χαρακτηρίζοντας «εκτός λογικής» την επιβολή προστίμων στους πλοιοκτήτες, όταν δεν υπάρχουν ακόμη ώριμες τεχνολογικές εναλλακτικές. Μάλιστα ευχαρίστησε τις ΗΠΑ που στάθηκαν αρωγός για να μετατεθεί η ισχύς του νέου πλαισίου. «Δεν μπορείς να τιμωρείς τον πλοιοκτήτη επειδή χρησιμοποιεί πετρέλαιο, καθώς δεν υπάρχει κάτι να το αντικαταστήσει», σημείωσε, εξηγώντας πως «εμείς οι πλοιοκτήτες πηγαίνουμε στα ναυπηγεία, πληρώνουμε πολλά χρήματα […] για να αγοράσουμε ολοκαίνουργια πλοία με θεωρητικά τις καλύτερες και πιο φιλικές προς το περιβάλλον μηχανές».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στο εξαιρετικά πολύπλοκο τοπίο των γεωπολιτικών κυρώσεων, χαρακτηρίζοντάς το ως «το μεγαλύτερο ανέκδοτο», καθώς οι εταιρείες καλούνται να δραστηριοποιηθούν ανάμεσα σε διαφορετικά πλαίσια κυρώσεων, γεγονός που απαιτεί διαρκή νομική εγρήγορση και προκαλεί τεράστιες καθυστερήσεις.

Διαφοροποίηση και ανθρώπινος παράγοντας

Σε στρατηγικό επίπεδο, ο κ. Βαφειάς υπεραμύνθηκε του μοντέλου διαφοροποίησης του στόλου (diversification), το οποίο προστατεύει την εταιρεία από τις διακυμάνσεις της ναυλαγοράς. Μάλιστα, έκανε μια σημαντική αποκάλυψη για την οικονομική ευρωστία του Ομίλου, σημειώνοντας ότι ένα όνειρο ζωής έγινε πραγματικότητα το 2024, καθώς «καταφέραμε να αποπληρώσουμε το τελευταίο μας δάνειο και οι πέντε εταιρείες μας είναι πλέον πλήρως απαλλαγμένες από χρέη (debt free)».

Κλείνοντας, αναφέρθηκε στο οξύτατο πρόβλημα εξεύρεσης πληρωμάτων. Αν και εκθείασε τους Έλληνες ναυτικούς ως «μακράν τους καλύτερους, τους πιο έμπειρους», εξέφρασε τον προβληματισμό του για την έλλειψη προσφοράς παρά τις υψηλές αποδοχές. Το ζήτημα αυτό, όπως υπογράμμισε, είναι το μοναδικό «αγκάθι» στην προσπάθεια της Ελλάδας των 10 εκατομμυρίων να ανταγωνιστεί στα ίσα τον γίγαντα της Κίνας του 1,5 δισεκατομμυρίου.