Η παρουσία τους επιβλητική, δεσπόζει στο θαλασσινό τοπίο. Κάποτε με τη «λάμψη» του νυχτερινού «φωτός» τους καθοδηγούσαν τους ναυτικούς σηματοδοτώντας το τέλος ενός ταξιδιού και την επιστροφή στην ασφάλεια της στεριάς.

Η Παγκόσμια Ημέρα Φάρων γιορτάζεται κάθε χρόνο την τρίτη Κυριακή του Αυγούστου. Θεσπίστηκε το 2003, με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης Φαροφυλάκων.

Πήραν το όνομά τους από το ομώνυμο νησί στον κόλπο της Αλεξάνδρειας, που φιλοξενούσε έναν φωτεινό πύργο, κατασκευασμένο από τον Σώστρατο τον Κνίδιο το 282 π.Χ., ένα από τα Επτά Θαύματα του αρχαίου κόσμου και το πιο υψηλό οικοδόμημα μετά τις πυραμίδες του Χέοπα. Αλλά και ο πυρσός που έφερε στο χέρι του το άγαλμα του θεού Απόλλωνα στο λιμάνι της Ρόδου (3ος π.Χ. αι.) χρησίμευε ως οδηγός για τα πλοία.

Η ελληνιστική ρίζα της λέξης μεταφέρθηκε και σε λατινογενείς γλώσσες και συναντάται μέχρι σήμερα ως phare, farol ή faro.

Συνυφασμένοι με τη ναυτική ζωή και σημείο αναφοράς για τους ανθρώπους της θάλασσας, οι καταγεγραμμένοι πέτρινοι ελληνικοί φάροι και φανοί σήμερα είναι 144, από τους οποίους μόνο οι 58 είναι επανδρωμένοι ή επιτηρούμενοι. Οι περισσότεροι είναι κτισμένοι στα τέλη του 19ου – αρχές 20ου αιώνα, αλλά δυστυχώς παρουσιάζουν σημαντικές ζημιές. Από αυτούς, 46 έχουν χαρακτηρισθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού ως νεότερα διατηρητέα ιστορικά μνημεία και πολλά ναυτιλιακά ιδρύματα έχουν σταθεί αρωγοί στην προστασία της μοναδικής αρχιτεκτονικής και ομορφιάς τους.

Δεν είναι λίγες οι φορές που η τέχνη και η λογοτεχνία έχουν εμπνευστεί από τη μυστηριακή αύρα που δίνουν οι φάροι στο τοπίο, καθώς η στιβαρή δομή τους έρχεται σε αντίθεση με τον μοναχικό χαρακτήρα τους. Από την άλλη, το «φως» που εκπέμπουν μέσα στη νύχτα ή την ομίχλη συχνά παίρνει έντονα συμβολιστική χροιά για να αποδώσει την ελπίδα, το ασφαλές καταφύγιο, το τέλος μιας επικίνδυνης περιπέτειας.

Δύσκολο να επιλέξει κανείς τους πιο όμορφους από τους φάρους που δεσπόζουν σήμερα στο θαλασσινό τοπίο της χώρας μας. Ας αφήσουμε τις φωτογραφίες και τα βίντεο να μιλήσουν από μόνα τους.

Φάρος Χανίων

Φάρος Κεφαλονιάς

Φάρος Ταινάρου

Φάρος Τουρλίτη (Άνδρος)

Φάρος Σίδερος (Κέρκυρα)

Φάρος Σαπιέντζα

Χτίστηκε το 1885 και βρίσκεται στο ομώνυμο νησί των Μεσσηνιακών Οινουσσών. Έχει ύψος 8 μέτρα και εστιακό ύψος 110 μέτρα. Βίντεο: Παναγιώτης Χατζητζάνος

Φάρος Μαλέα

Φάρος Καυκαλίδας

Βρίσκεται στο ομώνυμο νησάκι μεταξύ Πελοποννήσου και Ζακύνθου στο Ιόνιο Πέλαγος. Κατασκευάστηκε το 1906 με εστιακό ύψος 19 μέτρα. Βίντεο: John Haanity