Στις 14 Ιουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε το λεγόμενο πακέτο μέτρων «Fit for 55», το οποίο περιέχει μια δέσμη νομοθετικών προτάσεων προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 50% έως το 2030 αλλά και η κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Λιμένων (European Sea Ports Organisation ‒ ESPO) καλωσόρισε το πακέτο «Fit for 55», χαρακτηρίζοντάς το ως ένα σημαντικό πρώτο βήμα στην επίτευξη των στόχων της Πράσινης Συμφωνίας (Green Deal), που κατοχυρώνονται μέσω του Ευρωπαϊκού Δικαίου για το Κλίμα.

Μάλιστα, το πακέτο περιλαμβάνει μια σειρά προτάσεων που αφορούν και τους λιμένες. Πιο συγκεκριμένα, περιέχει πρόταση για τη διαμόρφωση κανονισμού σχετικού με τις Υποδομές Εναλλακτικών Καυσίμων (AFIR), μια νέα πρόταση για την αύξηση της χρήσης εναλλακτικών καυσίμων στη ναυτιλία (FuelEU Maritime), την επέκταση του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων στη ναυτιλία (EU ETS), τροποποιήσεις της Οδηγίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (REDIII) καθώς και την ενημέρωση οδηγίας αναφορικά με την ενεργειακή φορολόγηση.

Η Γενική Γραμματέας του ESPO, κ. Isabelle Ryckbost, με αφορμή το πακέτο «Fit for 55», δήλωσε: «Περιέχει όλα τα συστατικά προκειμένου να επιτευχθούν η πράσινη συμφωνία και οι κλιματικοί στόχοι που έχουν τεθεί. Θα εξετάσουμε τις προτάσεις εις βάθος, έτσι ώστε να προσδιορίσουμε το πώς οι σχετικές με τη λιμενική βιομηχανία προτάσεις μπορούν να βελτιστοποιηθούν. Για τα λιμάνια της Ευρώπης είναι απαραίτητη η κατάρτιση μιας πολιτικής η οποία προωθεί αποτελεσματικά τη μείωση των ρύπων, είναι συνεκτική, παρακολουθεί την ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού λιμενικού κλάδου, ενώ παράλληλα είναι διαχρονική και δεν δημιουργεί παρωχημένες λιμενικές εγκαταστάσεις ή πρόσθετα διοικητικά κόστη στους λιμένες».

Για τον λόγο αυτόν, προκειμένου να καταστεί κατάλληλο το προτεινόμενο πακέτο για τη λιμενική βιομηχανία, ο ESPO προτείνει μεταξύ άλλων να ληφθούν υπόψη οι ακόλουθες βασικές παράμετροι:

• Συνοχή του πακέτου μέσα από την πλήρη εναρμόνιση μεταξύ της πρότασης FuelEU Maritime και της AFIR.

• Αποτελεσματικότητα όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών μέσα από μια προσέγγιση που βασίζεται σε στόχους, είναι ουδέτερη τεχνολογικά και προκρίνει την καινοτομία, τη συνεργασία καθώς και την υιοθέτηση λύσεων κατά περίπτωση αντί μιας λύσης για όλες τις περιστάσεις.

• Χερσαία παροχή ενέργειας μέσω εναλλακτικών πηγών (OPS) όπου έχει νόημα. Παρότι το OPS σίγουρα αποτελεί μέρος της λύσης, δεν πρέπει να αποτελεί αυτοσκοπό. Για να εξασφαλιστεί η ταχεία ανάπτυξη του OPS και να αποφευχθεί η σπατάλη δημόσιων πόρων, τα λιμάνια της Ευρώπης πρέπει να είναι σε θέση να προτεραιοποιήσουν και να επικεντρωθούν στην ανάπτυξη OPS όπου έχει νόημα, όσον αφορά την αποτελεσματική από πλευράς κόστους μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης κατά την παραμονή των πλοίων στον λιμένα.

• Παροχή χρηματοδότησης για την επίτευξη του στόχου μείωσης των εκπομπών κατά 55%. Οι στόχοι του πακέτου «Fit for 55» μπορούν να επιτευχθούν μόνο αν συνοδευτούν από επαρκή χρηματοδοτική υποστήριξη από την ΕΕ για την ανάληψη επενδύσεων σε νέες υποδομές (εναλλακτικών καυσίμων, μετασκευή υπαρχόντων πλοίων).

Οι απαραίτητες πράσινες επενδύσεις στα λιμάνια, προκειμένου να προωθηθεί αντίστοιχα η πράσινη μετάβαση στη ναυτιλία, είναι τεράστιες. Δεδομένου όμως ότι δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις για την πράσινη μετάβαση της ναυτιλίας, οι εν λόγω λιμενικές επενδύσεις είναι υψηλού ρίσκου και χαμηλών αποδόσεων για κάθε λιμενική αρχή που προτίθεται να τις προωθήσει. Για τον λόγο αυτόν η χρηματοδοτική υποστήριξη της Ευρώπης πρέπει να είναι αντίστοιχη των φιλόδοξων στόχων που έχουν τεθεί. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ESPO προσβλέπει στη διεξαγωγή συζητήσεων αναφορικά με τις προτάσεις του πακέτου «Fit for 55» με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα φιλόδοξο πακέτο μέτρων, το οποίο θα επιτελέσει τον σκοπό για τον οποίο καταρτίστηκε.

Πηγή: Port of Rotterdam / Danny Cornelissen