Το Ιράν απέρριψε την πρόταση του Ομάν για κοινή εποπτεία των Στενών του Ορμούζ και κατέθεσε τη δική του αντιπρόταση, καθώς οι δύο πλευρές συνεχίζουν το στενό μαρκάρισμα για τους όρους μιας τελικής συμφωνίας.

Το κλείσιμο του στενού από την Τεχεράνη και ο επακόλουθος ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ προκάλεσαν ισχυρούς τριγμούς στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Παρά το μνημόνιο συνεννόησης του Ιουνίου, οι ασάφειες ως προς τον τελικό έλεγχο οδήγησαν σε νέο κύκλο εκατέρωθεν χτυπημάτων. Με τις μάχες πλέον σε παύση, το διπλωματικό παζάρι κορυφώνεται.

Το σχέδιο του Ομάν

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, αποκάλυψε ότι το Ομάν πρότεινε έναν περιφερειακό μηχανισμό με κατανομή ελέγχου 50-50. Η κίνηση θα μοιραζόταν, με τα πλοία να εισέρχονται από τα ιρανικά χωρικά ύδατα και να εξέρχονται από τα ύδατα του Ομάν.

Με βάση το μοντέλο των Στενών της Μαλάκα, το σχέδιο προέβλεπε την καταβολή εθελοντικών τελών διέλευσης από τα πλοία. Παρά τη στήριξη της πρότασης από τις χώρες του Κόλπου, το Ιράν την απέρριψε, θεωρώντας ότι δεν καλύπτει τις ανησυχίες του για την εθνική ασφάλεια.

Η σκληρή αντιπρόταση του Ιράν

Η ιρανική πλευρά επιδιώκει τον απόλυτο έλεγχο της ναυσιπλοΐας, μεταβάλλοντας δραστικά το status quo.

Η Τεχεράνη αντιπρότεινε η μία διαδρομή να βρίσκεται εξ ολοκλήρου εντός των ιρανικών χωρικών υδάτων, ενώ ένα τμήμα της δεύτερης να διασχίζει επίσης ιρανικό έδαφος. Με αυτόν τον τρόπο, το Ιράν εξασφαλίζει τον έλεγχο τόσο στην εισερχόμενη όσο και στην εξερχόμενη κίνηση.

Ο Υπουργός του Ιράν ξεκαθάρισε ότι η προπολεμική περίοδος της δωρεάν διέλευσης έχει τελειώσει. Προειδοποίησε μάλιστα ότι η απόρριψη του σχεδίου θα κρατήσει το στενό κλειστό. Πάντως, στο τραπέζι βρίσκεται και ένα εναλλακτικό σχέδιο του Ομάν για τρεις διαδρομές (ιρανική, διεθνής, ομανική), με το Ιράν να δείχνει πλέον σημάδια ευελιξίας.

Τι άλλο συζητείται στο παρασκήνιο

Πέρα από τη χάραξη των διαδρομών, οι διαπραγματεύσεις «σκοντάφτουν» σε πολλά ακόμη φλέγοντα ζητήματα.

Η Ουάσιγκτον κατηγορεί την Τεχεράνη για ναρκοθέτηση του στενού. Παρότι το Ιράν δεν το παραδέχεται, οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν ορίσει τον Απρίλιο μια συγκεκριμένη, ασφαλή διαδρομή πολύ πιο κοντά στις ιρανικές ακτές.

Η οικονομική διάσταση παραμένει το μεγαλύτερο αγκάθι. Ενώ το σύστημα εθελοντικών εισφορών της Μαλάκα αποφέρει περίπου 70 εκατ. δολάρια τον χρόνο, το Ιράν φέρεται να απαιτεί το αστρονομικό ποσό του 1 εκατ. δολαρίων ανά πλοίο. Η Τεχεράνη σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει αυτά τα υπέρογκα «τέλη υπηρεσιών» για την ανοικοδόμηση των υποδομών που ισοπεδώθηκαν από τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις.