Ο δρόμος προς τη ναυτιλία μηδενικών εκπομπών άνθρακα περνά αναπόφευκτα από τη χρήση καινοτόμων εναλλακτικών καυσίμων, όπως η υγρή αμμωνία, η οποία έχει αναδειχθεί ως πολλά υποσχόμενη λύση για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας στον τομέα της ναυτιλίας. Σε αυτό το πλαίσιο, το Global Centre for Maritime Decarbonisation (GCMD) πραγματοποίησε ένα πρωτοποριακό πιλοτικό πρόγραμμα μεταφοράς υγρής αμμωνίας μεταξύ δύο πλοίων (ship-to-ship transfer) στο λιμάνι Dampier της Αυστραλίας, δοκιμάζοντας διαδικασίες ασφαλείας, τεχνολογικής επάρκειας και λειτουργικής αποτελεσματικότητας.

Η πιλοτική δοκιμή περιλάμβανε τη μεταφορά 4.000 κ.μ. αμμωνίας (περίπου 2.700 μετρικοί τόνοι) με πραγματικούς ρυθμούς της τάξεως των 700-800 κ.μ. ανά ώρα. Ο χώρος διεξαγωγής επιλέχθηκε στρατηγικά λόγω της παρουσίας εγκαταστάσεων διαχείρισης αμμωνίας και της σημαντικής απόστασης από την ακτή, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος σε περίπτωση διαρροής.

Η αξιολόγηση των συνθηκών ασφαλείας και τεχνολογικής διαχείρισης βασίστηκε σε λεπτομερείς αναλύσεις, όπως η δυναμική απόκριση των πλοίων κατά τη διαδικασία πρόσδεσης, η ανάλυση φορτίων πρόσδεσης και οι δοκιμές κινδύνου (HAZID και HAZOP), οι οποίες εντόπισαν και διαχειρίστηκαν πιθανά σενάρια αποτυχίας των συστημάτων μεταφοράς. Χρησιμοποιήθηκαν επίσης μοντέλα προσομοίωσης διασποράς αερίου μέσω υπολογιστικής ρευστομηχανικής (Computational Fluid Dynamics ‒ CFD), ώστε να εκτιμηθεί η συμπεριφορά της αμμωνίας σε περίπτωση διαρροής.

Τα μοντέλα CFD έδειξαν ότι, ακόμα και στο χειρότερο σενάριο, με ταχύτητα ανέμου 10 μέτρα ανά δευτερόλεπτο, η διαρροή παρέμεινε εντός προκαθορισμένης ακτίνας ασφαλείας. Οι δοκιμές αυτές παρείχαν κρίσιμες πληροφορίες για τη διαμόρφωση των πρωτοκόλλων έκτακτης ανάγκης και των τεχνολογικών συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και απόκρισης.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις τεχνολογίες μεταφοράς και ασφάλειας, όπως οι σύνδεσμοι ταχείας και ασφαλούς αποδέσμευσης (Emergency Release Couplings ‒ ERC), οι οποίοι ενεργοποιούνται σε δύο στάδια κατά τη διάρκεια μιας πιθανής έκτακτης ανάγκης. Το σύστημα αυτό επιτρέπει την ασφαλή και αυτόματη διακοπή της μεταφοράς αμμωνίας, ελαχιστοποιώντας τις πιθανότητες ανεξέλεγκτης διαρροής.

Επιπλέον, η δοκιμή ενσωμάτωσε τη διαδικασία «hot gassing», κατά την οποία θερμασμένη αμμωνία χρησιμοποιείται για την απομάκρυνση των υπολειμμάτων υγρής αμμωνίας από τις γραμμές μεταφοράς πριν από την τελική αποσύνδεση. Επιπλέον, πραγματοποιείται καθαρισμός (purging) των σωληνώσεων με αδρανές αέριο άζωτο, ώστε να απομακρυνθούν πλήρως τα υπολείμματα αμμωνίας και να εξασφαλιστεί η ασφαλής αποσύνδεση των συστημάτων μεταφοράς.

Παράλληλα, η μελέτη ανέδειξε τη σημασία της συνεχούς βελτίωσης των τεχνολογικών υποδομών και των διαδικασιών παρακολούθησης και ελέγχου, ώστε να διασφαλιστούν η ασφάλεια, η αποτελεσματικότητα και η περιβαλλοντική προστασία κατά τη μελλοντική υιοθέτηση της αμμωνίας ως καυσίμου.

Η GCMD, σε συνεργασία με ερευνητές και τεχνικούς εμπειρογνώμονες, συνεχίζει να μελετά τεχνολογικά ζητήματα όπως η ακρίβεια μέτρησης της ποιότητας και ποσότητας της αμμωνίας με τη χρήση σύγχρονων μεθόδων, π.χ. οι μετρητές ροής μάζας και η δειγματοληψία μέσω φασματοσκοπίας Raman. Επίσης, στοχεύει στην ανάπτυξη καινοτόμων συστημάτων διαχείρισης ατμών και προσαρμοσμένων πρωτοκόλλων ασφαλείας, που θα καταστήσουν την αμμωνία ακόμα πιο ασφαλή και αξιόπιστη επιλογή για την παγκόσμια ναυτιλία στο μέλλον.