1. To Ελληνικό Κέντρο Προώθησης Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων (SPC Greece) ανέλαβε την προεδρία του European Shortsea Network. Ποιες δράσεις αναμένεται να δρομολογήσετε για την πράσινη μετάβαση της ευρωπαϊκής shortsea ναυτιλίας;

Η μετατόπιση των εμπορευμάτων από τις οδικές αρτηρίες στις θαλάσσιες οδούς και η προώθηση και η ενίσχυση του multimodality αποτελούν πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είναι στρατηγικής σημασίας για την επίτευξη του στόχου της πράσινης μετάβασης. Πρέπει να καταστεί σαφές ότι η πολιτική της Ευρώπης στοχεύει σε ένα ολιστικό πλέγμα διευρωπαϊκού δικτύου συνδυασμένων μεταφορών, το οποίο συμπεριλαμβάνει τα τρένα, τα πλοία, τα φορτηγά, ιδανικά μηδενικών ρύπων, και τα λιμάνια, στοχεύοντας στην επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας της Ευρώπης. Οι συνδυασμένες μεταφορές μειώνουν σημαντικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ιδιαίτερα όταν στην εξίσωση προστεθούν το πλοίο και ο σιδηρόδρομος, τα οποία έχουν σημαντικά μειωμένες εκπομπές διοξείδιού του άνθρακα συγκριτικά με τις οδικές μεταφορές. Βασικότερος ανασταλτικός παράγοντας υιοθέτησης των πολυτροπικών μεταφορών από τους cargo owners είναι το κόστος, το οποίο σε μεσαίες και μακρινές αποστάσεις είναι υψηλότερο, καθώς και οι καθυστερήσεις που μπορεί να προκύψουν αρκετές φορές στα λιμάνια. Δεν είναι εύκολο εγχείρημα, γιατί απαιτεί τον συντονισμό αρκετών κλάδων-logistics, φορτηγό, σιδηρόδρομο, πλοίο, λιμάνια-και την ταυτόχρονη απόφαση τουcargoownerνα επιλέξει έναν τρόπο μεταφοράς περιβαλλοντικά φιλικότερο, αλλά πιθανόν ακριβότερο, τη στιγμή που έχει διαθέσιμες οικονομικότερες επιλογές. Ο δικός μας στόχος, αναλαμβάνοντας την προεδρία του ESN, είναι να επιτύχουμε, μέσα από τις διαβουλεύσεις που θα έχουμε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, να διαμορφωθεί και να οριστικοποιηθεί το κανονιστικό πλαίσιο το οποίο θα εναρμονίζει τις εθνικές πολιτικές, θα προωθεί τις απαραίτητες επενδύσεις στους κλάδους που συνθέτουν τις συνδυασμένες μεταφορές και ταυτόχρονα θα παρέχει τα απαραίτητα κίνητρα στους cargo owners, ώστε να επιλέξουν το μοντέλο της πολυτροπικής μεταφοράς. Η προώθηση του multimodality είναι ένα στοίχημα, όχι μόνο για εμάς, με την ανάληψη της προεδρίας του European Shortsea Network, αλλά και για την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων που έχει θέσει.

2. Ποιες θα είναι οι σημαντικότερες προκλήσεις για τον κλάδο σας το 2025;

Τα τελευταία χρόνια, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ναυτιλία είναι συνεχείς. Το νέο κανονιστικό πλαίσιο που διαμορφώνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την προώθηση της πράσινης μετάβασης, συζητείται συνεχώς από το 2019 και ο κλάδος βρίσκεται σε συνεχή αναζήτηση άμεσα εφαρμόσιμων λύσεων, ώστε να μειωθεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του στόλου. Παρουσιάζεται πληθώρα προτεινόμενων τεχνολογιών, τις οποίες η ναυτιλία υιοθετεί και εφαρμόζει στον στόλο, μειώνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Όμως, τα εναλλακτικά καύσιμα που προτείνονται, αντί να ξεκαθαρίζουν το τοπίο, θολώνουν τα νερά, αφού η πλειοψηφία είτε δεν είναι ώριμη για άμεση εφαρμογή είτε δεν διατίθεται σε επαρκείς ποσότητες για την κάλυψη των αναγκών του κλάδου. Όπως έχει σημειωθεί στον ΙΜΟ, ο τρόπος λειτουργίας της shortsea ναυτιλίας, η οποία διανύει μικρότερες αποστάσεις και έχει μεγαλύτερες παραμονές στα λιμάνια, αυξάνει σημαντικά τους δείκτες CII, καθιστώντας την επίτευξη των στόχων ιδιαίτερα δύσκολη. Σε αυτό το πλαίσιο, η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η shortsea ναυτιλία είναι η διαμόρφωση ενός κανονιστικού πλαισίου που θα λαμβάνει υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κλάδου, αναπροσαρμόζοντας τον τρόπο διαμόρφωσης του CII.Ταυτόχρονα, με τις εκλογές σε Ευρωπαϊκή Ένωση και ΗΠΑ, προοιωνίζεται αλλαγή σκηνικού. Στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαφαίνεται μια στροφή σε περισσότερο ρεαλιστικές λύσεις, ώστε η πράσινη μετάβαση που προωθείται να συντελεστεί με τρόπο βιώσιμο για την οικονομία της ηπείρου, ενώ στην περίπτωση των ΗΠΑ, με την εκλογή Τραμπ, θα υπάρξει, όπως φαίνεται, οπισθοχώρηση στη στρατηγική της κλιματικής ουδετερότητας. Παράλληλα όμως με τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς και την πολιτική που πρόκειται να ακολουθήσουν ΕΕ και ΗΠΑ, διαιωνίζονται και οι γεωστρατηγικές εντάσεις. Δύο ταυτόχρονοι πόλεμοι, οι οποίοι επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια οικονομία και το παγκόσμιο εμπόριο, βρίσκονται σε εξέλιξη, εντείνοντας την επικρατούσα ανασφάλεια και δημιουργώντας συνθήκες ρευστότητας στην εμπορευματική αλυσίδα. Θεωρώ λοιπόν πως και το 2025, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, η ναυτιλιακή βιομηχανία καλείται αντιμετωπίσει νέες προκλήσεις και να δώσει λύσεις σε προβλήματα που συνεχώς προκύπτουν.

Απόσπασμα από τη συνέντευξη του κ. Χαράλαμπου Σημαντώνη στο τεύχος Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2025 των Ναυτικών Χρονικών. Μπορείτε να αποκτήσετε το τεύχος Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου πατώντας εδώ.