Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και αρκετά πρωτότυπη ομιλία ανέπτυξε ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, δρ. Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, στο πλαίσιο του συνεδρίου που διοργάνωσε το Πανεπιστήμιο City και ο καθηγητής Κ. Γραμμένος στην έδρα του ΙΜΟ στο Λονδίνο, στις 12 και 13 Ιουνίου.

Ο κ. Παπαδημητρίου ανέπτυξε τις σκέψεις του για τις τάσεις στην παγκόσμια δημογραφία, εστιάζοντας στην ανάγκη για μεγαλύτερη εμβάθυνση και σε ζητήματα οικονομικής γεωγραφίας από τους αναλυτές. Στην ολιγόλεπτη αλλά περιεκτική ομιλία του, ο κ. Παπαδημητρίου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην επισήμανση του Ωγκύστ Κοντ, φιλοσόφου και «πατέρα» της Κοινωνιολογίας, ότι η «δημογραφία είναι το πεπρωμένο μας».

Ο κ. Παπαδημητρίου μίλησε για τη σημαντική διαφορά στο ηλικιακό προφίλ του πληθυσμού της Ευρώπης, Βόρειας Αμερικής και Ιαπωνίας κατά κύριο λόγο, από την μια πλευρά αλλά και για το πιο νεανικό «προφίλ» που εμφανίζουν τα κράτη του αναπτυσσόμενου κόσμου, κυρίως της Υπό-Σαχάρειας Αφρικής και της Νοτιοανατολικής Ασίας.

Ο ομιλητής έδωσε έμφαση στις διαφορετικές στρατηγικές επιδιώξεις που θα πρέπει να αναπτύξουν οι κυβερνήσεις στα κράτη αυτά. Θα πρέπει να επιλέξουν π.χ. στο να δώσουν έμφαση σε επενδύσεις έντασης εργασίας ή έντασης κεφαλαίου και στα διαφορετικά είδη υποδομών που απαιτεί ένας γηραιότερος πληθυσμός έναντι ενός νεότερου. Οι υποδομές αυτές θα πρέπει να αντανακλούν τις επιθυμίες και τις ανάγκες των πληθυσμών τους: π.χ. στην κατασκευή διαφορετικού είδους νοσοκομείων για τα κράτη με «γηραιότερους» πληθυσμούς, περισσότερων σχολείων για κράτη με «νεότερους» πληθυσμούς κ.ο.κ.

Ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη για εκπαίδευση και κατάρτιση του νεανικού εργατικού δυναμικού, αλλά και για εξεύρεση εργασίας που θα προκύψει τις αμέσως επόμενες δεκαετίες, ειδικά στις αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ασίας και κυρίως της Αφρικής. Οι δημογραφικές αυτές διαφοροποιήσεις προκαλούν, εξ άλλου, και σημαντικές κοινωνικές εντάσεις: η μετανάστευση είναι μία λύση αλλά και ένα πρόβλημα.

Οι δημογραφικές αυτές εξελίξεις θα προκαλέσουν και μεγάλες αλλαγές στη δομή του παγκόσμιου εμπορίου. Αν τα 2 δισ. κάτοικοι της Αφρικής και της Ν.Α. Ασίας καταναλώνουν κατά κεφαλή σε σιτηρά ή ενέργεια όσα και ο μέσος κάτοικος της Κίνας, αυτό θα προκαλέσει μείζονες αλλαγές στις ροές του παγκοσμίου εμπορίου.

Τέλος ο κ. Παπαδημητρίου εστίασε στην αλλαγή της εκλογικής συμπεριφοράς αλλά και τις διαφορετικές ιδεολογικές τάσεις που έχουν το διαφορετικό και εξελισσόμενο δημογραφικό προφίλ κάθε χώρας αλλά και μέσα στην ίδια την χώρα π.χ. αστυφιλία, συγκέντρωση πρώην μεταναστών, συγκέντρωση συνταξιούχων κλπ.

Από την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη τοποθέτηση του κ. Παπαδημητρίου, διαφαίνεται ότι η νέα τάξη πραγμάτων, που θα απασχολήσει εκτενώς τους αναλυτές, ειδικά σε θέματα διεθνούς εμπορίου, θα αντανακλά τα δημογραφικά προβλήματα στην Ευρώπη και την πληθυσμιακή υπερ-ανάπτυξη σε άλλες περιοχές του πλανήτη. Η νέα αυτή τάξη πραγμάτων θα οδηγήσει σε νέα γεωπολιτικά δεδομένα, καθώς και σε αχαρτογράφητες ίσως προοπτικές για το διεθνές εμπόριο και ιδίως για τη ζήτηση αγαθών και πρώτων υλών.