Οι ωκεανοί του πλανήτη οδεύουν σε ρεκόρ θερμοκρασιών ακόμη και μέσα στον Μάιο, καθώς προδιαγράφεται η επιστροφή του ισχυρού φυσικού φαινομένου Ελ Νίνιο, το οποίο προκαλεί άνοδο της θερμοκρασίας σε παγκόσμια κλίμακα, προειδοποιεί σήμερα το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο του κλίματος Copernicus.

Οι μέσες θερμοκρασίες στην επιφάνεια των θαλασσών, εξαιρουμένων των περιοχών στους πόλους της Γης, άγγιξαν τον Απρίλιο το απόλυτο ρεκόρ του 2024, σύμφωνα με το μηνιαίο ενημερωτικό δελτίο της ευρωπαϊκής υπηρεσίας.

Και δεν είναι «παρά ζήτημα ημερών προτού καταγράψουμε θερμοκρασίες-ρεκόρ στην επιφάνεια των θαλασσών», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Σαμάνθα Μπέρτζες, «στρατηγική» διευθύντρια αρμόδια για την παρακολούθηση του κλίματος στο ευρωπαϊκό κέντρο μεσοπρόθεσμων μετεωρολογικών προβλέψεων, που επιβλέπει το παρατηρητήριο Κοπέρνικος.

Κατά κανόνα, ο Μάρτιος είναι ο πιο θερμός μήνας παγκοσμίως στους ωκεανούς κατά μέσο όρο.

Τα κύματα ζέστης στις θάλασσες εκτείνονται σε αχανή περιοχή, από το τμήμα του Ειρηνικού ωκεανού στον ισημερινό ως τη δυτική ακτή των ΗΠΑ και του Μεξικού.

Το Ελ Νίνιο συγκαταλέγεται στις φάσεις του φυσικού κύκλου στον Ειρηνικό· αρχίζει συνήθως άνοιξη και προοδευτικά, τους μήνες που ακολουθούν, επηρεάζει τις θερμοκρασίες, τους ανέμους και το κλίμα στην υπόλοιπη υφήλιο. Για κάποιες περιοχές, αυτό μεταφράζεται σε ξηρασίες, όπως στην Ινδονησία. Άλλες, όπως το Περού, πρέπει να προετοιμάζονται για καταρρακτώδεις βροχές.

Η πιο πρόσφατη εκδήλωση του φαινομένου καταγράφτηκε το 2023-2024.

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (ΠΜΟ) προειδοποίησε ότι, αν και υπάρχουν ακόμη αβεβαιότητες, η επιστροφή του Ελ Νίνιο είναι ολοένα πιθανότερο πιθανή από τον Μάιο ως τον Ιούλιο, καθώς αρχίζει η ύφεση του αντίστροφου φαινομένου, του Λα Νίνια. Η πρόβλεψη βασίζεται σε θερμοκρασίες που παρατηρούνται σε τομέα του Ειρηνικού ωκεανού.

Ρεκόρ το 2027;

Το πρόβλημα είναι ότι το φαινόμενο Ελ Νίνιο, που ανεβάζει φυσικά και συχνά τη θερμοκρασία, προστίθεται στην αύξηση των θερμοκρασιών που οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα, ιδίως στην καύση πετρελαίου, άνθρακα και αερίου, με αποτέλεσμα εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Ορισμένες μετεωρολογικές υπηρεσίες εκτιμούν πως το επόμενο Ελ Νίνιο θα είναι πιο ισχυρό απ’ ό,τι πριν από τρία χρόνια, πως πιθανόν θα ανταγωνιστεί το «σούπερ Ελ Νίνιο» της περιόδου 1997-1998.

Ο αντίκτυπος της μέσης θερμοκρασίας της υφηλίου γενικά παρατηρείται την χρονιά που ακολουθεί την εκδήλωσή του, κάτι που δημιουργεί τον φόβο πως το 2027 θα σπάσουν ρεκόρ ζέστης.

Ο Ζικ Χάουσφαδερ, κλιματολόγος στο ανεξάρτητο ινστιτούτο Berkeley Earth, προβλέπει πως το 2027 θα συντρίψει το ρεκόρ του 2024.

Η Σαμάνθα Μπέρτζες εκτιμά από την πλευρά της πως είναι ακόμη πρόωρο να εκτιμηθεί η ένταση των φαινομένων, καθώς φυσικά προβλέψεις που γίνονται την άνοιξη δεν αποδεικνύονται πάντα αξιόπιστες.

Ωστόσο μοιράζεται την ανησυχία πως, ανεξάρτητα από την έντασή του, το Ελ Νίνιο δεν θα περάσει απαρατήρητο, ότι «πιθανόν το 2027 θα ξεπεράσει το 2024 θα γίνει το πιο θερμό έτος που έχει καταγραφτεί ποτέ».

Ακραία φαινόμενα

Στο μηνιαίο ενημερωτικό δελτίο του, ο Κοπέρνικος επιβεβαιώνει ότι το στρώμα αρκτικού πάγου ελάχιστα αποκαταστάθηκε τον χειμώνα, με την επιφάνειά του να παραμένει κοντά σε ιστορικά χαμηλά.

Αν ληφθούν υπόψη συνδυαστικά οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια των θαλασσών και στην επιφάνεια της Γης, ο Απρίλιος του 2026 κατατάσσεται τρίτος στους πιο θερμούς Απριλίους που έχουν καταγραφτεί στα χρονικά σε παγκόσμια κλίμακα.

Ο περασμένος μήνας σημαδεύτηκε από πολλά ακραία καιρικά φαινόμενα: τροπικούς κυκλώνες στον Ειρηνικό, πλημμύρες στη Μέση Ανατολή και στην κεντρική και νότια Ασία, ξηρασίες στη μεσημβρινή Αφρική…

Πλημμύρες και κατολισθήσεις έπληξαν επίσης μέρος της αραβικής χερσονήσου. Περιοχές του Ιράν, του Αφγανιστάν, της Σαουδικής Αραβίας και της Συρίας δοκιμάστηκαν από τέτοια φαινόμενα, με πολλούς θανάτους.

«Διαπιστώνουμε ακραία φαινόμενα ολοένα πιο συχνά. Κάθε μήνα, έχουμε περισσότερα δεδομένα που επιβεβαιώνουν ότι ο αντίκτυπος της κλιματικής αλλαγής προκαλεί αυτά τα ακραία φαινόμενα», σύμφωνα με την κ. Μπέρτζες.

Η Ευρώπη γνώρισε συνθήκες που χαρακτηρίστηκαν από εντυπωσιακές αντιθέσεις τον Απρίλιο κι ετοιμάζεται να ζήσει ένα καλοκαίρι που θα σημαδευτεί από θερμοκρασίες υψηλότερες του φυσιολογικού και δυνητικά ξηρασίες και πυρκαγιές, προειδοποιεί η ίδια.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ