Εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, άνοδος της στάθμης των θαλασσών, όριο του 1,5°C : οι κλιματικοί δείκτες είναι στο κόκκινο διαπιστώνουν δεκάδες έγκριτοι ερευνητές σε παγκόσμια έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα. «Η ανθρωπογενής υπερθέρμανση αυξήθηκε με πρωτόγνωρο ρυθμό στις μετρήσεις φθάνοντας τον 0,27°C ανά δεκαετία για την περίοδο 2015-2024», συμπεραίνουν οι επιστήμονες που εκπροσωπούν έγκριτα επιστημονικά ιδρύματα.

Οι εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου και προέρχονται κυρίως από την χρήση ορυκτών καυσίμων έφθασαν σε νέο ρεκόρ το 2024, στους 53 δισ. τόνους CO2 ετησίως κατά μέσο όρο την τελευταία δεκαετία. Τα μικροσωματίδια που ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα και έχουν μία επίδραση μείωσης της θερμοκρασίας έχουν και αυτά περιορισθεί.

Η διαπίστωση, που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Earth System Science Data», είναι το προϊόν της εργασίας ερευνητών που προέρχονται από 17 χώρες, οι οποίοι στηρίζονται στις μεθόδους της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Αλλαγή του Κλίματος (Giec) του ΟΗΕ, στην οποία οι περισσότεροι συμμετέχουν ή συμμετείχαν. Σκοπός της έρευνας είναι η παρουσίαση επικαιροποιημένων σε ετήσια βάση δεικτών με βάση την έκθεση του Giec, χωρίς πολυετή αναμονή για την δημοσίευση της επόμενης.

Για το 2024, η άνοδος της θερμοκρασίας σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή έφθασε τον 1,52°C. Ο +1,36°C οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα. Η διαφορά μεταξύ των δύο τιμών (1,52°C – 1,36°C) είναι αποτέλεσμα της φυσιολογικής διακύμανσης του κλίματος και, κατά βάσιν, των συνεπειών του φαινομένου El Niño. Είναι μία τιμή ρεκόρ, αλλά αναμενόμενη, δεδομένης της αύξησης της θερμοκρασίας εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας, στην οποία προστίθενται οι συνέπειες των φυσικών φαινομένων, επισημαίνει ο Christophe Kassou του CNRS (Centre National de la Recherche Scientifique).

Αυτό σημαίνει ότι ο πλανήτης δεν έχει διαβεί ακόμα το πλέον φιλόδοξο κατώφλι που είχε θέσει η συμφωνία του Παρισιού (περιορισμός της ανόδου της θερμοκρασίας στον +1,5°C) σε βάθος δεκαετιών. Όμως το παράθυρο ευκαιρίας όλο και κλείνει. Το ανθρακικό απόθεμα, η συνολική ποσότητα του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) που μπορεί ακόμη να εκπεμφθεί διατηρώντας στο 50% τις πιθανότητες περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη στον +1,5°C, εξαντλείται.

Το «απόθεμα» δεν ανέρχεται πλέον παρά σε 130 δισ. τόνους στις αρχές του 2025, που ισοδυναμεί με λίγο περισσότερο από τρία χρόνια εκπομπών με τους σημερινούς ρυθμούς, έναντι 200 δισεκατομμυρίων πριν από έναν χρόνο. «Η υπέρβαση του ορίου του +1,5°C είναι πλέον αναπόφευκτο», αποφαίνεται ένας από τους συντάκτες της έκθεσης, ο Pier Friedlingstein του CNRS.

Στην φετινή έκθεση έχουν συμπεριληφθεί νέοι δείκτες, όπως της ανόδου της στάθμης των θαλασσών, που επιτείνεται από την άνοδο της θερμοκρασίας ενώ παράλληλα οι θάλασσες δέχονται μεγάλο όγκο γλυκού νερού από το λιώσιμο των πάγων. Ο ρυθμός έχει υπερδιπλασιασθεί με μία άνοδο της τάξεως των 26 mm κατά το διάστημα 2019 – 2014, ενώ ο μέσος όρος ήταν 2mm ετησίως από τις αρχές του 20ού αιώνα.

Συνολικά, η στάθμη των ωκεανών αυξήθηκε κατά 22,8 cm από τις αρχές του 20ού αιώνα, γεγονός που ενισχύει την καταστροφική δύναμη των καταιγίδων και απειλεί την ύπαρξη ορισμένων νησιωτικών κρατών. Η άνοδος της στάθμης των θαλασσών, που υπακούει σε πολύπλοκα φαινόμενα, χαρακτηρίζεται από ισχυρή αδράνεια και θα συνεχισθεί ακόμη και αν οι εκπομπές αερίων σταματήσουν ως δια μαγείας αμέσως.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ