Οι καταιγιστικές εξελίξεις διεθνώς, με επίκεντρο ρυθμιστικούς κανονισμούς και περιβαλλοντικούς στόχους, μεταβάλλουν διαρκώς τις εκτιμήσεις και τις προοπτικές στη ναυτιλία. Σε πρόσφατη εκδήλωση του νηογνώμονα DNV στην Ελλάδα, δόθηκε μεταξύ άλλων έμφαση στο μέλλον της πρόωσης και στα καύσιμα που θα βρίσκονται στο επίκεντρό.

Ειδικότερα, ο Δρ. Χρήστος Χρυσάκης, Global Alternative Fuels Expert του DNV, υπογράμμισε την ανάγκη συνεργασίας της ναυτιλιακής βιομηχανίας με φορείς και βιομηχανίες που έχουν τον πρώτο λόγο στον καθορισμό του ενεργειακού χαρτοφυλακίου του μέλλοντος.

Σε επίπεδο περιβαλλοντικών νομοθεσιών, η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται ταχύτερα του IMO, με τη ναυτιλία να αναμένεται να επηρεαστεί σημαντικά από το 2024 και έπειτα. Οι πιέσεις που ασκεί η ΕΕ έχουν έως έναν βαθμό ευεργετικό χαρακτήρα, καθώς ωθούν τον IMO –του οποίου ο ρόλος παραμένει και πρέπει να παραμείνει πρωταγωνιστικός– στην εισαγωγή νέων πλαισίων και στην αναθεώρηση των στόχων που έχει θέσει. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Δρα Χρυσάκη, ο IMO θα θεσπίσει αυστηρότερους στόχους το 2023.

Ωστόσο, η ΕΕ δεν αποτελεί τον μοναδικό μοχλό πίεσης. Άλλωστε, η χρηματοδότηση στη ναυτιλία μεταβάλλεται άρδην και επηρεάζεται σημαντικά από κριτήρια περιβαλλοντικού αποτυπώματος, και δη ενεργειακής και λειτουργικής αποδοτικότητας. Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται σαφώς και οι ναυλωτές, αλλά ακόμα και οι ασφαλιστικές εταιρείες. Οι πολύπλευρες πιέσεις οδηγούν στη συνεχή λήψη πρωτοβουλιών, επιταχύνοντας τα τεχνολογικά επιτεύγματα με επίκεντρο την απανθρακοποίηση.

Σε κάθε περίπτωση, το ποιο θα είναι το επικρατέστερο καύσιμο στο μέλλον παραμένει αναπάντητο ερώτημα. Άλλωστε, αυτό εξαρτάται από πληθώρα παραγόντων, όπως ο ορίζοντας ενεργειακής μετάβασης και το κόστος του εκάστοτε καυσίμου. Η αβεβαιότητα όμως δεν αποτελεί τροχοπέδη για το επενδυτικό ενδιαφέρον.

Από τα υπό ναυπήγηση πλοία, το 21% (1.046) θα δύναται να αξιοποιεί εναλλακτικά καύσιμα. Η πλειονότητα αυτών θα είναι καύσης LNG (534), επιβεβαιώνοντας τον κρίσιμο ρόλο του ως μεταβατικού καυσίμου μεσοπρόθεσμα. Πέραν του LNG, και το LPG (57 πλοία) αλλά και η μεθανόλη (35 πλοία) κεντρίζουν το ενδιαφέρον. Ακόμη, υπάρχουν 417 πλοία τα οποία θα διαθέτουν υβριδικά συστήματα μπαταριών για εμπορική εκμετάλλευση κατά κύριο λόγο στη ναυτιλία μικρών αποστάσεων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το ενδιαφέρον για LNG και μεθανόλη είναι ισχυρότερο στα πλοία μεγαλύτερου μεγέθους. Από τα πλοία που παραγγέλθηκαν το 2022, το 25% ‒σε όρους χωρητικότητας– θα καταναλώνει LNG. Σχεδόν όλα τα containerships που παραγγέλθηκαν θα καταναλώνουν LNG ή μεθανόλη.

Παράλληλα, τις επόμενες δεκαετίες, εκτιμάται ότι θα υπάρχουν περίπου τρία διαφορετικά καύσιμα, με κύριους υποψήφιους το fuel oil, το LNG, τη μεθανόλη και την αμμωνία. Το γεγονός ότι υπάρχουν ρυθμιστικά πλαίσια για τη μεθανόλη και το LNG ευνοεί την υιοθέτησή τους, ενώ από την άλλη η «σιγή ασυρμάτου» σε επίπεδο κανονισμών αναφορικά με την αμμωνία και το υδρογόνο –καθώς και η έλλειψη των απαιτούμενων τεχνολογιών– προκαλεί σκοπέλους για τις σχετικές επενδύσεις.