Την Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2026, η ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει μία συζήτηση που άγγιξε ποικίλες θεματικές και είχε στον πυρήνα της, τις στρατηγικές και μεθόδους διοίκησης των σύγχρονων ναυτιλιακών επιχειρήσεων, την ψηφιακή μετάβαση της ναυτιλίας, αλλά και τις ολοένα αυξανόμενες προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι παίκτες-πρωταγωνιστές της ναυτιλιακής βιομηχανίας.

Πιο συγκεκριμένα, τα Ναυτικά Χρονικά, με τη συνεργασία της Isalos.net, διοργάνωσαν τη συζήτηση με θέμα: «Ελληνικές Ναυτιλιακές Επιχειρήσεις του Μέλλοντος – Οι προκλήσεις για τη διατήρηση της παγκόσμιας ηγεσίας», η οποία έλαβε χώρα στο Αμφιθέατρο του Ιδρύματος Ευγενίδου.

Αφορμή για την πραγματοποίηση της εκδήλωσης αποτέλεσε η πρόσφατη 4η έκδοση του βιβλίου του καθ. Γιάννη Θεοτοκά «Οργάνωση και Διοίκηση Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων» από τις Εκδόσεις Αλεξάνδρεια.

Η εκδήλωση εκκίνησε με έναν χαιρετισμό του καθ. Ιωάννη Γκόλια, Διοικητή του Ιδρύματος Ευγενίδου, ο οποίος αφού καλωσόρισε το κοινό στον χώρο του Ιδρύματος και συνεχάρη τον συγγραφέα, αναφέρθηκε στο μεγάλο στοίχημα της ελληνικής ναυτιλίας, υπογραμμίζοντας ότι: «Η ελληνική ναυτιλία δεν κατέκτησε την παγκόσμια ηγετική της θέση με πρακτικές τις οποίες υιοθέτησε από άλλους, αλλά δημιούργησε ένα δικό της μοντέλο διοίκησης, λήψης αποφάσεων και ευελιξίας, το οποίο είχε προσαρμοστεί στις ανάγκες του κλάδου. Σήμερα μπροστά στις βαθιές αλλαγές, που είναι πολλές και γρήγορες, και μπροστά στους ασύμμετρους κινδύνους των γεωπολιτικών εξελίξεων, το ζητούμενο δεν είναι το μοντέλο αυτό να καταργηθεί, αλλά να εξετάσουμε πως μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι το οποίο θα είναι αποδοτικό για τη ναυτιλία. Η πρόκληση επομένως για τις ελληνικές ναυτιλιακές επιχειρήσεις είναι να διατηρήσουν την επιχειρηματική τους ταυτότητα, να διατηρήσουν την ευελιξία τους, ταυτόχρονα όμως να ενσωματώσουν σύγχρονες πρακτικές διοίκησης, που θα επιτρέψουν όχι απλά να ανταπεξέλθουν στις εξελίξεις αλλά να συνεχίσουν να τις διαμορφώνουν όπως έκαναν επί δεκαετίες τώρα».

Στη συνέχεια, ο λόγος δόθηκε στον Δρ. Ηλία Γ. Μπίσια, επίκουρο καθηγητή του Πανεπιστημίου Αιγαίου, ο οποίος και προχώρησε σε μία συνοπτική παρουσίαση της έκδοσης του καθ. Γιάννη Θεοτοκά, Προέδρου του Τμήματος Ναυτιλιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς.

Ο Δρ. Μπίσιας ανέφερε πως: «Ο Γιάννης Θεοτοκάς είναι ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους πανεπιστημιακούς στον χώρο της στρατηγικής και διοίκησης ναυτιλιακών επιχειρήσεων, με σημαντικό και παράλληλο συγγραφικό και ερευνητικό έργο σε θέματα διοίκησης ανθρώπινου δυναμικού, λειτουργικής διαχείρισης πλοίων, αλλά και ιστορίας των ναυτιλιακών επιχειρήσεων. Η τριακονταετής ενασχόλησή του με το θέμα της ναυτιλιακής επιχειρηματικότητας, τόσο στην έρευνα όσο και στη διδασκαλία, αποτυπώνεται ξεκάθαρα στο σύγγραμμα που παρουσιάζεται σήμερα».

Παράλληλα υπογράμμισε πως το βιβλίο έρχεται να καλύψει τις ανάγκες τριών διαφορετικών αναγνωστικών κοινών: ανθρώπων που είναι γνώστες του αντικειμένου της διοίκησης επιχειρήσεων, αλλά όχι των ιδιαιτεροτήτων της ναυτιλίας, στελεχών που είναι έμπειρα σε θέματα ναυτιλιακής καθημερινότητας, αλλά χωρίς επιστημονικό υπόβαθρο, ειδικά στο γνωστικό αντικείμενο του management, αλλά και απλών αναγνωστών που επιθυμούν να κατανοήσουν τις ιδιαιτερότητες της ναυτιλιακής βιομηχανίας και της διοίκησης των ναυτιλιακών επιχειρήσεων.

Στη συνέχεια, και αφού αναφέρθηκε στα κεφάλαια της έκδοσης κατέληξε πως το βιβλίο πρέπει να θεωρείται σημείο αναφοράς και πηγής γνώσης για τους καθηγητές των πανεπιστημιακών αμφιθεάτρων ενώ παράλληλα «λειτουργεί σαν έναυσμα για κριτικό στοχασμό για στελέχη ναυτιλιακών επιχειρήσεων που επιθυμούν να κατανοήσουν ή και να αναβαθμίσουν τις οργανωτικές και διοικητικές δομές μιας ναυτιλιακής επιχείρησης».

Μετά το πέρας της παρουσίασης του βιβλίου, η εκδήλωση συνεχίστηκε με συζήτηση που επικεντρώθηκε σε θεματικές που εξετάζονται και στο βιβλίο, στην οποία συμμετείχαν επιφανή μέλη της ελληνικής ναυτιλιακής κοινότητας.

Στη συζήτηση, που συντόνισε η κ. Μαργαρίτα Πουρνάρα, δημοσιογράφος της εφημερίδας Καθημερινή, συμμετείχαν αλφαβητικά οι:

• Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης, Πρόεδρος Ιδρύματος Ευγ. Ευγενίδου
• Αντώνης Κανελλάκης, Director του Alpha Bulkers, Pantheon Tankers & Alpha Gas Group
• Αθανάσιος Μαρτίνος, Managing Director, Eastern Mediterranean Maritime Limited
• Αντώνης Παπαδημητρίου, Πρόεδρος Ιδρύματος Ωνάση
• Ιωάννης Πλατσιδάκης, Επίτ. Πρόεδρος ΙΝΤΕRCARGΟ
• Τζελίνα Χαρλαύτη, Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Κρήτης

Path dependence και σύγχρονη ναυτιλιακή πραγματικότητα

Οι παραδόσεις και οι πρακτικές του παρελθόντος έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο για την ανάπτυξη του ναυτιλιακού επιχειρείν και υπό το πρίσμα αυτό οι ομιλητές κλήθηκαν να διατυπώσουν τις απόψεις τους για το εάν η εξάρτηση από το παρελθόν εξακολουθεί να είναι σήμερα επίκαιρη.

Η καθ. Τζελίνα Χαρλαύτη, η οποία έχει ασχοληθεί ερευνητικά με το συγκεκριμένο επιστημονικό πεδίο τόνισε ότι «η εξάρτηση από το παρελθόν μας έχει δώσει το πολύτιμο αποθετήριο γνώσης στο ναυτιλιακό επιχειρείν που μας παρέχει τη δυνατότητα να παράγουμε διαρκώς νέα εργαλεία και νέες πρακτικές, να καινοτομούμε και να προσαρμοζόμαστε στις νέες συνθήκες».

Στο ίδιο μήκος κύματος ο κ. Αντώνης Παπαδημητρίου επικεντρώθηκε στα χαρακτηριστικά που διαχρονικά προσέδιδαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην ελληνική ναυτιλία. Σε αυτό το πλαίσιο αναφέρθηκε στη σημαντικότητα του ελέγχου της πληροφορίας και της γνώσης κάθε παράγοντα που μπορεί να επηρεάζει την εμπορική εκμετάλλευση του πλοίου, τονίζοντας ότι υπήρξε χαρακτηριστικό του Έλληνα καραβοκύρη ακόμη από την προεπαναστατική περίοδο. Παράλληλα, υπογράμμισε εκ νέου την έννοια της προσαρμοστικότητας σε ό,τι αφορά τις νέες τεχνολογίες, αναφέροντας ιστορικά παραδείγματα όπως τη μετάβαση της ελληνικής ναυτιλίας από το ιστίο στον ατμό ή ακόμη και την απόκτηση και διαχείριση των πρώτων αμερικάνικων Liberties. Τέλος, δεν παρέλειψε να τοποθετηθεί και για τη γεωγραφική προσαρμοστικότητα της ελληνικής ναυτιλίας η οποία ιστορικά έχει δραστηριοποιηθεί στις  ναυτιλιακές μητροπόλεις του Λονδίνου και της Νέας Υόρκης, μέχρι και την ανάδειξη του Πειραιά ως διαχειριστικού κέντρου, ενώ πλέον έχει δυναμική παρουσία σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη.

Οι απόψεις του κ. Κανελλάκη στο θέμα της εξάρτησης από το παρελθόν δεν παρέκκλιναν από αυτές των υπολοίπων συμμετεχόντων του πάνελ: «Χαρακτηριστικά και πρακτικές του παρελθόντος όπως η σκληρή δουλειά, η ανάληψη ρίσκου, οι συνεργασίες μεταξύ εφοπλιστών για την επίτευξη οικονομιών κλίμακας, το επιχειρηματικό ένστικτο, η έγκαιρη ανάγνωση των αγορών και το hand-on approach είναι επίκαιρα και σήμερα και απαραίτητα για μια ναυτιλιακή εταιρεία». Πρόσθεσε δε, ότι οι αξίες αυτές σε συνδυασμό με τη χρήση ψηφιακών μέσων μπορούν να οδηγήσουν σήμερα μια ναυτιλιακή επιχείρηση στην επιτυχία.

ESG: Ο ανθρώπινος παράγοντας στο προσκήνιο

Η συζήτηση στη συνέχεια επικεντρώθηκε στις απαιτήσεις του πλαισίου ESG, οι οποίες κυριαρχούν σήμερα στον δημόσιο διάλογο, και στο πως αυτές επηρεάζουν τις προσεγγίσεις των ελληνικών ναυτιλιακών επιχειρήσεων σε ό,τι αφορά τον ανθρώπινο παράγοντα.

Ο οικοδεσπότης της εκδήλωσης κ. Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης τόνισε ότι απαιτείται στρατηγική και συντονισμός προκειμένου το ESG από εργαλείο μετάβασης να μην καταστεί μηχανισμός στρέβλωσης. Στο πλαίσιο αυτό, συμπλήρωσε πως «δεν πρέπει να παρεκκλίνουμε από τις βασικές αρχές. Στη θάλασσα ο άνθρωπος δεν είναι μια παράμετρος κόστους, είναι ο φορέας της ασφάλειας και της αξιοπιστίας. Τόνισε δε ότι «η επένδυση στον ανθρώπινο παράγοντα είναι βασική για τη διαχείριση του ρίσκου και ανταγωνιστικό μας πλεονέκτημα».

Ο κ. Γιάννης Πλατσιδάκης, ο οποίος επικεντρώθηκε σημαντικά στον ρόλο του ανθρώπινου παράγοντα από τα πρώτα στάδια της σταδιοδρομίας του στον ναυτιλιακό κλάδο, υπογράμμισε ότι «η ναυτιλία έχει μετεξελιχθεί λόγω του δεσμού μεταξύ της εταιρείας και του ναυτικού. Είναι σημαντικό ο ναυτικός να αισθάνεται ότι το πλοίο ανήκει και σε αυτόν».

Το Hands-on μοντέλο διοίκησης, πυξίδα για το μέλλον των ελληνικών ναυτιλιακών επιχειρήσεων;

Το σύνολο των συμμετεχόντων του πάνελ συμφώνησε ότι η καθημερινή εμπλοκή των πλοιοκτητών στις λειτουργίες των ναυτιλιακών επιχειρήσεων αποτέλεσε και εξακολουθεί να αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα της ελληνόκτητης ναυτιλίας έναντι των ανταγωνιστών της.

Προς επίρρωση αυτού ο κ. Πλατσιδάκης σχολίασε: «πέραν της προσαρμοστικότητας και της παρακολούθησης των διεθνών εξελίξεων το hands-on management είναι που μας δίνει το προβάδισμα σε σχέση με ξένες πλοιοκτησίες».

Από τη μεριά του ο κ. Μαρτίνος, ο οποίος μετρά δεκαετίες στο πηδάλιο μιας διεθνώς αναγνωρισμένης ναυτιλιακής εταιρείας και γνωρίζει όσο λίγοι τον συγκεκριμένο τρόπο διοίκησης, τοποθετήθηκε λέγοντας ότι «η προσωπική διοίκηση των ναυτιλιακών επιχειρήσεων είναι απαραίτητη διότι απαιτείται ταχύτητα στη λήψη αποφάσεων». Εξέφρασε δε την αισιοδοξία ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν θα αλλάξει, δεδομένου ότι «η σκυτάλη θα περάσει από γενιά σε γενιά».

Το hands-on approach αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής ναυτιλιακής επιχειρηματικότητας, σημείωσε ο κ. Κανελλάκης. «Σε έναν κλάδο με υψηλό ρίσκο, γεωπολιτική αστάθεια, συνεχείς αλλαγές, η άμεση εμπλοκή της διοίκησης προσφέρει ταχύτητα, ευελιξία και ουσιαστική κατανόηση της πραγματικής εικόνας». Ο ίδιος έδωσε μια νέα διάσταση, τονίζοντας ότι εν μέσω του μετασχηματισμού του κλάδου που είναι σε εξέλιξη, είναι σημαντικό το συγκεκριμένο μοντέλο να είναι επιλεκτικό και συνειδητό, καθώς «η πραγματική δυσκολία είναι να γνωρίζεις που πρέπει να δώσεις έμφαση και που όχι».

Ο κ. Παπαδημητρίου από την άλλη υπογράμμισε τις διαφορετικές στρατηγικές διοίκησης μεταξύ των Ελλήνων πλοιοκτητών και των ανταγωνιστών τους και παρατήρησε ότι «στο industrial shipping και σε μια εποχή που το γραφείο στη στεριά έχει πλήρη εικόνα των διαδικασιών του πλοίου, δεν ξέρω τί ακριβώς σημαίνει πλέον  η εφαρμογή του Ελληνικού hands-on μοντέλου».

Προσαρμοστικότητα και ευελιξία απέναντι στις γεωπολιτικές αναταραχές

Κοινή διαπίστωση των ομιλητών κατά τη διάρκεια της συζήτησης ήταν ότι, ενώ η ναυτιλία έχει μάθει να λειτουργεί σε περιβάλλοντα αστάθειας και μεταβολών, οι προκλήσεις των τελευταίων ετών, ιδιαίτερα στο γεωπολιτικό μέτωπο, είναι πρωτόγνωρες. Παρόλα αυτά, χαρακτηριστικά όπως η προσαρμοστικότητα θωρακίζουν τους Έλληνες επιχειρηματίες της θάλασσας απέναντι στους κινδύνους.

Τα λόγια της καθ. Τζ. Χαρλαύτη ήταν χαρακτηριστικά: «οι Έλληνες πλοιοκτήτες ξέρουν να πλέουν και να αντιμετωπίζουν με ευελιξία και προσαρμοστικότητα τις εκάστοτε πολιτικές και οικονομικές συνθήκες».

Ο κ. Πλατσιδάκης , έχοντας ζήσει περιόδους ευμάρειας αλλά και κρίσεων στη ναυτιλία παραδέχθηκε ότι «τα τελευταία χρόνια οι προκλήσεις έχουν ενταθεί. Κάθε μέρα δεν ξέρουμε τι μας επιφυλάσσει καθώς θεωρώ ότι το θεσμικό, ηθικό πλαίσιο το οποίο χτίστηκε εδώ και 80 χρόνια, πλέον καταρρέει».

Παραθέτοντας μια σειρά προκλήσεων που ταλανίζουν τη ναυτιλία αλλά και την οικονομία γενικότερα, όπως η πανδημία, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και ο αποκλεισμός της Ερυθράς Θάλασσας από τους Χούθι, ο κ. Μαρτίνος σημείωσε ότι «στα 57 χρόνια σταδιοδρομίας στη ναυτιλία, δε θυμάμαι πιο ταραχώδη εποχή από τα τελευταία έξι χρόνια». Στο εύθραυστο αυτό σκηνικό, «ο εφοπλιστής καλείται σήμερα να είναι πρωτίστως διαχειριστής κρίσεων και πρέπει να παρακολουθεί στενά τις γεωπολιτικές εξελίξεις».

Από την πλευρά του ο κ. Δημητριάδης-Ευγενίδης εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι η ελληνόκτητη ναυτιλία θα καταφέρει και σε αυτή την απαιτητική περίοδο να πλοηγηθεί επιτυχώς. «Η ευελιξία είναι λέξη-κλειδί στη ναυτιλία αλλά θα ήθελα να την απομυθοποιήσω λίγο. Δεν είναι ένστικτο ή τύχη αλλά συγκεκριμένη ικανότητα, γρήγορη ανάγνωση του περιβάλλοντος, ταχύτητα αποφάσεων και κουλτούρα ευθύνης. […] Mε τη γνώση, την αυταπάρνηση και το hands-on θα καταφέρουμε, παρά τη γεωπολιτική αστάθεια και τις διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού, να διατηρήσουμε την ευελιξία μας χωρίς να είμαστε πρόχειροι. Το συγκριτικό μας πλεονέκτημα είναι η διαχείριση του δικού μας δυναμικού».

Η συζήτηση ολοκληρώθηκε με την τοποθέτηση του καθ. Γιάννη Θεοτοκά, Προέδρου του Τμήματος Ναυτιλιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς και συγγραφέα της έκδοσης: «Οργάνωση και Διοίκηση Ναυτιλιακών Επιχειρήσεων».

Μιλώντας για την νέα, 4η έκδοση του βιβλίου του, ο καθ. Θεοτοκάς ανέφερε – μεταξύ άλλων- πως: «Για τον συγγραφέα ενός βιβλίου είναι πάντα δύσκολο να μιλήσει για αυτό χωρίς να πέσει στην παγίδα της αυτοαναφορικότητας. Θα προσπαθήσω να το αποφύγω, θεωρώ όμως ότι αν το βιβλίο έχει μια χρησιμότητα, είναι επειδή από την πρώτη του έκδοση είχα την επιδίωξη και τη φιλοδοξία να είναι κάτι ζωντανό, και χρήσιμο. Το γεγονός ότι αποτελούσε, και αποτελεί τόσο για εμένα όσο και για άλλους συναδέλφους, εργαλείο για τη διδασκαλία του μαθήματος, αποτελεί πλεονέκτημα. Και αυτό διότι, μου δίνεται η δυνατότητα να βρίσκομαι προσωπικά σταθερά σε διάλογο με τα περιεχόμενά του, να κατανοώ την ανάγκη για εμπλουτισμό και επικαιροποίηση των περιεχομένων του, όπως και την ανάγκη για ενίσχυση του διαλόγου θεωρίας και πράξης μέσω παραδειγμάτων και αναφορών σε προσεγγίσεις των ναυτιλιακών επιχειρήσεων.

»Παράλληλα, ο βαθμός ανταπόκρισης των φοιτητών και των φοιτητριών μου στις συζητήσεις κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, μου δίνει τη δυνατότητα να αντιληφθώ ποια είναι εκείνα τα σημεία που χρήζουν διασαφήνισης, που απαιτούν βελτίωση, επέκταση ή περιορισμό. Για αυτό και οι διαφορές από έκδοση σε έκδοση είναι ουσιαστικές».

Σε ό,τι αφορά τον αναγνώστη και την αναγνώστρια της έκδοσης υπογράμμισε πως: «στη συγγραφή του βιβλίου λοιπόν, σε όλες τις εκδόσεις, είχα στο νου μου τον φοιτητή και τη φοιτήτρια που θα το διαβάσει. Όχι μόνο εκείνον που έχει τη βασική γνώση της ναυτιλίας και επιδιώκει να εμβαθύνει τις γνώσεις του στα θέματα της διοίκησης των ναυτιλιακών επιχειρήσεων, αλλά και σε εκείνον και εκείνη που δεν είναι ιδιαίτερα εξοικειωμένος/η με το αντικείμενο, και το βιβλίο θα κάνει την εισαγωγή στον συναρπαστικό κόσμο της ναυτιλίας και των ναυτιλιακών επιχειρήσεων και θα παρακινήσει για την εξερεύνησή του και την αναζήτηση περισσότερων γνώσεων».

Αξίζει να σημειωθεί, πως το «παρών» στην εκδήλωση έδωσαν εκπρόσωποι των θεσμικών φορέων συλλογικής εκπροσώπησης του εφοπλισμού, της ναυτικής εργασίας καθώς και εκπρόσωποι της πολιτικής και ακαδημαϊκής κοινότητας της χώρας, διακεκριμένα μέλη της επιχειρηματικής κοινότητας της ναυτιλίας, και πολλοί ακόμα φίλοι και συνεργάτες των Ναυτικών Χρονικών.

Μεταξύ άλλων, την εκδήλωση «Ελληνικές Ναυτιλιακές Επιχειρήσεις του Μέλλοντος – Οι προκλήσεις για τη διατήρηση της παγκόσμιας ηγεσίας», παρακολούθησαν:

·         Ο κ. Γιάννης Α. Ξυλάς, Πρόεδρος της INTERCARGO και μέλος του Δ.Σ. της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών και Γενικός Γραμματέας της HELMEPA.

·         Ο Πρόεδρος του Greek Shipping Co-operation Committee κ. Χαράλαμπος Φαφαλιός.

·         Ο καπτ. Παναγιώτης Ν. Τσάκος, Ιδρυτής του Ιδρύματος «Μαρία Τσάκος».

·         Η κ. Μαρίλυ Φραγκίστα, Πρόεδρος της Malta International Shipowners Association (MISA).

·         Ο κ. Δημήτρης-Φραγκίσκος Σαρακάκης, μέλος του Δ.Σ. της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών και μέλος Δ.Σ. του Greek Shipping Co-operation Committee.

·         Ο κ. Βασίλης Λογοθέτης, Αντιπρόεδρος του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και τα μέλη του Δ.Σ. του ΝΕΕ, κ. Πάνος Ζαχαριάδης, κ. Ηρακλής Προκοπάκης, κ. Βασίλης Τερζής, κ. Γιάννης Τριφύλλης, κ. Νικόλαος Τσαβλίρης και κ. Γεώργιος Φράγκος.

·         Η κ. Ιωάννα Μαρτίνου, Πρόεδρος του Ιδρύματος Αθηνάς Ι. Μαρτίνου και Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της HELMEPA

·         Ο κ. Γιώργος Καραγεωργίου, Α’ Αντιπρόεδρος της HELMEPA και μέλος Δ.Σ. της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών και η κ. Ειρήνη Στ. Νταϊφά, μέλος Δ.Σ. της HELMEPA.

·         Ο κ. Σταύρος Γ. Μιχαηλίδης, Βουλευτής Χίου ΠΑΣΟΚ- Κινήματος Αλλαγής,

·         Ο κ. Διονύσης – Χαράλαμπος Καλαματιανός, Βουλευτής Ηλείας του Σύριζα

·         Ο κ. Νίκος Φίλης, τ. Υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων

·         Ο κ. Πάνος Σκουρλέτης, τ. Υπουργός Εσωτερικών

·         Ο Πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ελλάδα, η Α.Ε. Matthew Lodge.

·         Ο κ. Δημήτρης Καρύδης, Αντιδήμαρχος Προγραμματισμού και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Δήμου Πειραιά.

·         Ο κ. Γιώργος Γιάνναρος, Αντιδήμαρχος Oικονομικού Προγραμματισμού του Δήμου Αθηναίων.

·         Η κ. Γεωργία Μανιάτη, Διοικήτρια του ΝΑΤ.

·         Ο κ. Δημήτρης Πατρίκιος, Πρόεδρος του Hellenic Mediterranean Panel της Intertanko

·         Ο Δρ. Νικόλαος Λιάπης, Πρόεδρος του ΕΛΙΝΤ και Μέλος Δ.Σ. της ΕΕΝΜΑ.

·         Η κ. Βιβή Κολλιοπούλου, Πρόεδρος της WISTA Hellas.

·         Ο κ. Νικόλαος Γερασίμου, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Ναυτικού Δικαίου.

·         Η Γενική Διευθύντρια της HELMEPA, κ. Όλγα Σταυροπούλου

·         Ο Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς καθηγητής Δήμος Κυριαζής

·         Ο Πρόεδρος του Τμήματος Ναυτιλίας και Επιχειρηματικών Υπηρεσιών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, καθ. Σεραφείμ Κάπρος.

·         Ο καθ. Άγγελος Παντουβάκης, Κοσμήτορας της Σχολής Ναυτιλίας & Βιομηχανίας του ΠΑΠΕΙ.

·         Ο κ. Γιώργος Ξηραδάκης, Πρόεδρος της Ένωσης Τραπεζικών & Χρηματοοικονομικών Στελεχών Ε. Ν.

Η πλήρης αποτύπωση των τοποθετήσεων των ομιλητών/τριων της εκδήλωσης θα δημοσιευθούν στο τεύχος Μαρτίου 2026 των Ναυτικών Χρονικών.