
Τα ερείπια αρχαίων ναών αφιερωμένων στο θεό της θάλασσας, διάσπαρτα στη χώρα, μαρτυρούν τη στενή σχέση των προγόνων μας με το υδάτινο στοιχείο και αποκαλύπτουν πλήθος πληροφοριών για τις λατρευτικές συνήθειές τους.
Πιο γνωστός και καλύτερα διατηρημένος είναι ο ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο, πόλος έλξης των επισκεπτών της πρωτεύουσας. Πρόκειται για ναό δωρικού ρυθμού, τον κυριότερο μεταξύ άλλων αφιερωμένων στους θεούς των Αθηνών. Ο ναός πυρπολήθηκε κατά τη δεύτερη περσική εκστρατεία, αλλά ανοικοδομήθηκε με πρωτοβουλία του Περικλή. Η κατασκευή που σώζεται σήμερα αποπερατώθηκε γύρω στο 440 π.Χ. Η τοποθεσία σχετίζεται με το γνωστό μύθο του Θησέα, καθώς, σύμφωνα με τη μυθολογία, ο Αιγαίας έπεσε από το γκρεμό, αφού νόμισε πως ο γιος του ήταν νεκρός, αντικρίζοντας τα μαύρα πανιά στο καράβι που επέστρεφε από την Κρήτη.

Στο Ποσείδι της Χαλκιδικής βρίσκεται το ιερό του Ποσειδώνα, στο οποίο αναφέρεται ο Θουκυδίδης. Αποτελούταν από τέσσερα κτίρια: τον κυρίως ναό, δύο κτίρια εκατέρωθέν του και ένα αψιδωτό κτίσμα στο ανατολικό του μέρος. Το τελευταίο χρονολογείται στην πρωτογεωμετρική περίοδο (11ος-10ος αι. π.Χ).
Στα τέλη του 19ου αιώνα Σουηδοί αρχαιολόγοι άρχισαν ανασκαφές στο ναό του Ποσειδώνα στον Πόρο. Σύμφωνα με αναφορές του Παυσανία, ήταν ο χώρος που αυτοκτόνησε ο Δημοσθένης, κυνηγημένος από τους Μακεδόνες. Οι ανασκαφές εγκαταλείφθηκαν για να αρχίσουν πάλι το 1997, όταν αποκαλύφθηκε ότι επρόκειτο για ένα λατρευτικό συγκρότημα, με στοές, βουλευτήριο αλλά και μια ολόκληρη πόλη ανεπτυγμένη κοντά του. Ανάμεσα στα ευρήματα, μια τέλεια διατηρημένη επιγραφή, προσφορά της πόλης της Αρσινόης (Παλιόκαστρο Μεθάνων) στον Ποσειδώνα και κομμάτια κιόνων στους οποίους βρίσκονται χαραγμένες σημειώσεις του αρχαίου κτίστη.
Δυστυχώς ελάχιστα είναι τα «λείψανα» του ναού του Ποσειδώνα στην Ισθμία, ίσως λόγω της καταστροφής του από σεισμό τον 4ο π.Χ. αιώνα ή τη χρήση του οικοδομικού υλικού για την ανέγερση του Ιουστινιάνειου τείχους στην περιοχή. Με το πέρασμα των αιώνων έγιναν προσπάθειες ανοικοδόμησης (5ος αι., 4ος αι.), για να καταστραφεί τελειωτικά από το πέρασμα των Βησιγότθων.
Στο ακρωτήριο Ταίναρο συναντάται ο λατρευτικός χώρος του Ποσειδώνα. Το ιερό ήταν χτισμένο σε μια σπηλιά και η λαξευμένη στο βράχο διαδρομή προς το εσωτερικό του ναού προετοίμαζε τη μετάβαση προς τον Κάτω Κόσμο. Πίστευαν ότι εδώ, όπως στον Αχέροντα, βρίσκονταν οι Πύλες του Άδη, φυλασσόμενες από τον Κέρβερο.
Σημαντικό θρησκευτικό κέντρο στο Αιγαίο υπήρξε η Τήνος, η οποία γνώρισε μεγάλη ακμή ως λατρευτικός χώρος του Ποσειδώνα κατά τον 5ο π.Χ. αιώνα. Τον 3ο π.Χ. αιώνα έγινε επέκταση του ιερού και καθιερώθηκε η λατρεία της συζύγου του, Αμφιτρίτης. Ο αρχαίος θεός λατρευόταν και ως γιατρός, ενώ η Αμφιτρίτη ως προστάτιδα της γυναικείας γονιμότητας. Μάλιστα, στις αρχές του 20ού αιώνα ανακαλύφθηκε η «Ιερή Κρήνη», το νερό της οποίας πίστευαν ότι γιάτρευε τους ασθενείς. Ο ναός αποτελούσε απαραίτητη στάση των προσκυνητών της Δήλου, για κάθαρση στα λουτρά του. Αξίζει να σημειωθεί ότι αναφέρεται από τον Στράβωνα ως φημισμένος στην Ιταλία, τη Μικρά Ασία, αλλά και την Αφρική. Η λατρεία διήρκεσε μέχρι τον 4ο μ.Χ. αιώνα. Ο ναός λεηλατήθηκε και μάρμαρα του χρησιμοποιήθηκαν για την ανέγερση σπιτιών, εκκλησιών και τοιχίων στα χωράφια του νησιού. Η ολοκληρωτική καταστροφή του επήλθε επί Ενετοκρατίας και Τουρκοκρατίας.
ΝΧ
Συντακτική ομάδα Ναυτικών Χρονικών


Προσάραξη RO/RO πλοίου ελληνικής σημαίας σημειώθηκε σε αμμώδη βυθό στην περιοχή του Καματερού Σαλαμίνας. Στο πλοίο βρίσκονται συνολικά 27 μέλη πληρώματος, καθώς και εννέα…

Τουλάχιστον ένα άτομο έχασε τη ζωή του και ένα ακόμα μέλος πληρώματος τραυματίστηκε μετά από πυρκαγιά που σημειώθηκε σε πλοίο στη Μαύρη Θάλασσα, εκτός…

Την είσοδό της στο Χρηματιστήριο Αθηνών (Euronext Athens) δρομολογεί η Capital Maritime Finance (CMF), συμφερόντων του κ. Βαγγέλη Μαρινάκη. Η κίνηση ενισχύει την παρουσία…

Η Capital Link διοργανώνει το “16ο Annual Capital Link Operational Excellence in Shipping Forum” την Τρίτη, 6 Οκτωβρίου, 2026, στο ξενοδοχείο Divani Caravel στην…

Στο Euronext Growth Oslo ξεκίνησε στις 5 Οκτωβρίου η διαπραγμάτευση των μετοχών της Volare Shipping Ltd., της ναυτιλιακής εταιρείας που έχει συστήσει και ελέγχει…

«Κλειστά» θα παραμείνουν τα Στενά του Ορμούζ μέχρι να ικανοποιηθούν οι επτά όροι που έχει θέσει η Τεχεράνη βάσει του προσωρινού μνημονίου (MoU) του…

Όλο και πιο επιθετικές γίνονται οι κινήσεις των εταιρειών αερομεταφορών της Τουρκίας, ενισχύοντας το αποτύπωμά τους στον κλάδο. Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με δημοσίευμα…

Τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης ως καταλύτη που αναβαθμίζει την κλίμακα του κυβερνοεγκλήματος, χωρίς ωστόσο να μεταβάλλει ριζικά τη φύση του, αναδεικνύει η Interpol.…
Ναυτικά Χρονικά | Gratia Publications
Λεωφόρος Συγγρού 132, ΤΚ 11745, Αθήνα
Τ: +30 2109222501
E: info@gratia.gr
Ιδιοκτησία: Gratia Εκδοτική ΙΚΕ