Για μία δεκαετία, τα κράτη του Αραβικού Κόλπου επέλεξαν τη συμβίωση με την Τεχεράνη, προκειμένου να διασφαλίσουν την απρόσκοπτη πορεία του οικονομικού τους μετασχηματισμού. Η εξίσωση όμως άλλαξε από τη στιγμή που τα ιρανικά αντίποινα άρχισαν να πλήττουν τις ενεργειακές και όχι μόνο εγκαταστάσεις των γειτόνων τους, όπως αναφέρει πρόσφατο report της Intermodal. Το πρόβλημα έπαψε, έτσι, να είναι αυστηρά στρατιωτικό και μετατράπηκε σε άμεση απειλή για ένα αναπτυξιακό μοντέλο που βασίζεται σε επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Πίσω από τις κλειστές πόρτες, η ρητορική σκληραίνει αισθητά. Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν συγκλίνουν στη γραμμή της διατήρησης των πιέσεων μέχρι να περιοριστεί δραστικά η ικανότητα του Ιράν να προκαλεί φόβο και αβεβαιότητα στην περιοχή, την ώρα που το Ομάν και το Κατάρ επιμένουν σε μια καθαρά διπλωματική διέξοδο. Αν και καμία χώρα δεν ζητά ανοιχτά αλλαγή καθεστώτος, η επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση, με το ιρανικό οπλοστάσιο ανέπαφο, θεωρείται πλέον η χειρότερη δυνατή εξέλιξη.

Τα νούμερα στα ΗΑΕ αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος για μια οικονομία απόλυτα συνυφασμένη με την ασφάλεια. Το Ντουμπάι υποδέχτηκε σχεδόν 20 εκατ. επισκέπτες το 2025 και το αεροδρόμιό του έσπασε κάθε ρεκόρ διεθνούς κίνησης, με 95,2 εκατ. επιβάτες. Τον Μάρτιο ωστόσο οι συναλλαγές ακινήτων κατέρρευσαν κατά 37% σε ετήσια βάση και 49% σε μηνιαία, αναγκάζοντας τις αρχές να ανακοινώσουν ένα πακέτο στήριξης 1 δισ. ντιράμ (235,71 εκατ. ευρώ) και την κεντρική τράπεζα της χώρας να αποδεσμεύσει το 30% των υποχρεωτικών αποθεμάτων. Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις αποτελούν καθαρές κινήσεις άμυνας για τη διάσωση της ρευστότητας και όχι την αντίδραση μιας αγοράς που απλώς προσπερνά μια παροδική κρίση.

Αντίστοιχη είναι η πίεση στο Ριάντ, όπου το πρόγραμμα «Vision 2030» και ο νέος στόχος των 150 εκατ. τουριστών απαιτούν τεράστια κεφάλαια και τρέφονται αποκλειστικά από την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Με το έλλειμμα του 2026 να υπολογίζεται στα 165 δισ. ριάλ (39,36 δισ. ευρώ) και τα πετρελαϊκά έσοδα μειωμένα κατά 20% το 2025, τα $913 δισ. του κρατικού ταμείου PIF δεν αποτελούν πανάκεια. Μια χώρα που επιδιώκει να καθιερωθεί ως παγκόσμιος προορισμός δεν μπορεί να συμβιώνει ομαλά με έναν γείτονα που επιβάλλει διαρκώς ένα ασφάλιστρο πολέμου κινδύνου σε ολόκληρη την περιοχή.

Στη θάλασσα, και ειδικότερα στα Στενά του Ορμούζ, που αποτελεί τη βασική αρτηρία για το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG, τα ασφάλιστρα εκτοξεύτηκαν από το 0,25% στο 3% της αξίας των πλοίων μετά τις ζημιές σε εννέα πλοία και την άνοδο της τιμής του Brent κατά 59% τον Μάρτιο. Σε απάντηση αυτού του κινδύνου η Σαουδική Αραβία αναγκάστηκε να αλλάξει ρότα στις εξαγωγές της, αυξάνοντας δραστικά τις ροές από το Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα από 770.000 σε 4,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Ο Κόλπος επιθυμεί την ηρεμία, αλλά η σταθερότητα προϋποθέτει πλέον υψηλότερες αμυντικές δαπάνες, αυστηρό έλεγχο των ναυτιλιακών οδών και επενδύσεις σε εναλλακτικά δίκτυα εξαγωγών. Η αποδυνάμωση της Τεχεράνης έχει πάψει να αποτελεί έναν απλό σκοπό και έχει μετατραπεί σε ξεκάθαρο όρο οικονομικής επιβίωσης για τα αραβικά κράτη.

Πηγή: Intermodal