Ναυτιλιακή συνεργασία Ελλάδος-Χιλής: Κατάργηση της πρεσβείας της Χιλής στην Αθήνα

Ναυτιλιακή συνεργασία Ελλάδος-Χιλής: Κατάργηση της πρεσβείας της Χιλής στην Αθήνα

1437
Ναυτιλιακή συνεργασία Ελλάδος-Χιλής: Κατάργηση της πρεσβείας της Χιλής στην Αθήνα

Tης Δρος Άννας Μπρεδήμα, Δικηγόρου ε.τ., Συμβούλου Ευρωπαϊκής Ναυτιλιακής Πολιτικής, Κυπριακή Ένωση Πλοιοκτητών

Με ιδιαίτερη έκπληξη και λύπη πληροφορούμαι την πρόσφατη απόφαση (8/6/2020) του Υπουργείου Εξωτερικών της Χιλής να καταργήσει τη διπλωματική αντιπροσωπεία της σε πέντε χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα (Δανία, Ρουμανία, Αλγερία, Συρία, Ελλάδα). Ο δικαιολογητικός λόγος είναι η εξοικονόμηση χρημάτων προκειμένου να αυξηθεί η παρουσία της Χιλής στις Βρυξέλλες (λόγω Ευρωπαϊκής Ένωσης) και στη Βιέννη (έδρα διεθνών οργανισμών). Η πρεσβεία αυτή, από το 1997, που ανέλαβε πρέσβης η κ. Marcia Covarrubias (μετέπειτα πρύτανης του διπλωματικού σώματος στην Ελλάδα), έπαιξε καίριο ρόλο στην προώθηση των πολιτιστικών επαφών των δύο χωρών.

Σημειωτέον ότι η Ελλάς, παρά τη δεκαετή οικονομική κρίση, δεν έκλεισε για οικονομικούς λόγους την πρεσβεία της στη Χιλή. Επίσης, η χώρα μας έχει πολλαπλά βοηθήσει τη Χιλή και έχει παίξει ρόλο στην επικαιροποίηση της συμφωνίας σύνδεσης Χιλής / Ευρωπαϊκής Ένωσης (2017).

Επιπροσθέτως, η ναυτιλιακή συνεργασία των δύο χωρών αποτελεί άλλη μία παράμετρο που φαίνεται να μην έχει ληφθεί υπόψη. Παρά το σχετικά χαμηλό διμερές εμπόριο με τη Χιλή (η Ελλάδα είναι ο 19ος εμπορικός εταίρος της Χιλής), η Ελλάδα εξυπηρετεί με τον ελληνικό εμπορικό στόλο το εξωτερικό εμπόριο της Χιλής, που κατά 96% διεξάγεται διά θαλάσσης. Τα ελληνικά φορτηγά πλοία bulk carriers μεταφέρουν την κυρία πρώτη ύλη της, τον χαλκό, αλλά και το γενικότερο εμπόριό της. Τα ελληνικά πλοία παίζουν πολύτιμο ρόλο στη στήριξη του πλέγματος (cluster) ναυτιλιακών δραστηριοτήτων στα λιμάνια της Χιλής. Μια σειρά ναυτιλιακών ή παρα-ναυτιλιακών δραστηριοτήτων (ναυτικοί πράκτορες, επιθεωρητές πλοίων, ασφαλιστές, τροφοδότες πλοίων, δικηγόροι, πλοηγοί, ρυμουλκά, κατασκευαστές ναυτιλιακού εξοπλισμού, τραπεζίτες) κυριολεκτικά συντηρούνται επί καθημερινής βάσεως από τα ελληνικά πλοία. Οι υπηρεσίες αυτές δεν έχουν επακριβώς αποτιμηθεί, αλλά δεν πρέπει να αγνοούνται και να παραγνωρίζονται. Αποτελούν καθαρή συνεισφορά της Ελλάδας στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της Χιλής.

Η Ελλάδα και η Χιλή συμμερίζονται τις ίδιες αξίες του διεθνούς δικαίου, με ακρογωνιαίο λίθο την αρχή της «τήρησης των συνθηκών» (pacta sunt servanda). Οι δύο χώρες συνεργάστηκαν στα Ηνωμένα Έθνη για την υιοθέτηση της Διεθνούς Σύμβασης του Δικαίου της Θαλάσσης (UNCLOS) και οι θέσεις τους είναι ανάλογες όσον αφορά τις βασικές αρχές του δικαίου για τη θάλασσα, έναν τομέα υψίστης σημασίας για τη Χιλή. H ναυτιλιακή συνεργασία των δύο χωρών επεκτείνεται και στο πλαίσιο άλλων διεθνών οργανισμών, όπως ο ΙΜΟ (Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός), κατεξοχήν παγκόσμιος ναυτιλιακός νομοθέτης υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. Ο Οργανισμός αυτός παίζει σημαντικότατο ρόλο, δεδομένου ότι η ναυτιλία, ως παγκόσμια δραστηριότητα, έχει ανάγκη από διεθνείς λύσεις και διεθνείς νομοθεσίες για να διατηρείται ένα ισότιμο ανταγωνιστικό περιβάλλον (level playing field), μακράν των περιφερειακών λύσεων. Μια σειρά από τις σημαντικότερες διεθνείς συμβάσεις που διέπουν τη ναυτιλιακή δραστηριότητα και τις θαλάσσιες μεταφορές έχουν υιοθετηθεί και επικαιροποιούνται από τον IMO. Η συνεργασία Ελλάδας και Χιλής παίζει σημαντικότατο ρόλο, εμβαθύνοντας αντίστοιχα τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λατινικής Αμερικής.

Όμως, η χιλιανή αντιπροσωπεία της Αθήνας εκπροσωπεί τη Χιλή και στην Κύπρο, την τρίτη ναυτιλιακή δύναμη της ΕΕ (μετά τη Μάλτα και την Ελλάδα). Με τις πρόσφατες γεωπολιτικές ανακατατάξεις και εντάσεις στην ανατολική Μεσόγειο σχετικά με το νομικό καθεστώς των νησιών, όπως ορίζεται στη διεθνή σύμβαση UNCLOS, καθίσταται σαφής η ανάγκη αναζήτησης από την Ελλάδα και την Κύπρο συμμάχων επί των αρχών του διεθνούς δικαίου σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης. Όπως η υποστήριξη από τη Χιλή της αναγνώρισης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) των νησιών που αμφισβητείται από την Τουρκία.  Η κατάργηση της ανωτέρω πρεσβείας θα αποτελέσει καίριο πλήγμα για τα ελληνικά συμφέροντα σε διεθνές επίπεδο σε αυτή την κρίσιμη φάση.

Ενόψει των ανωτέρω, η χιλιανή κυβέρνηση θα πρέπει να διατηρήσει αδιάρρηκτους τους πολιτικούς, πολιτιστικούς και ναυτιλιακούς δεσμούς που την ενώνουν με την Ελλάδα και να αναθεωρήσει την απόφασή της.