
Η ναυτική παράδοση, απόλυτα συνυφασμένη με την ιστορία των Ελλήνων, επηρέασε και την ελληνική γλώσσα. Η γλώσσα μας, αν και τόσο πλούσια σε λεξιλόγιο, δεν θα μπορούσε παρά να «δανειστεί» και εξειδικευμένους ναυτικούς όρους που «ευδοκιμούσαν» ανάμεσα στην ομιλούμενη γλώσσα των ναυτικών μας εν πλω. Και αυτό συνέβη καθώς οι ναυτικοί μας πλέοντας στα πέλαγα όλου του κόσμου καλούνταν να επικοινωνήσουν σε διάφορες γλώσσες, γεγονός που ως φυσική εξέλιξη είχε το μπόλιασμα της ελληνικής γλώσσας με δάνεια από άλλες γλώσσες. Τα Ναυτικά Χρονικά παρουσιάζουν κάποιες από τις πιο γνωστές λέξεις του ναυτικού λεξιλογίου που σήμερα χρησιμοποιούνται ευρέως και στη στεριά. Αρχικώς, πολλές από αυτές τις λέξεις αποτέλεσαν «προσαρμογές» λέξεων της γαλλικής, τουρκικής ή ιταλικής γλώσσας στη νέα ελληνική.
Η αβαρία (ιταλ.) (συμβιβασμός ή υποχώρηση) είναι η ζημιά πλοίου ή του φορτίου του από κακοκαιρία.
Η αντάρα (αρχ. ελλ. ἀντὶ-αἵρω) (αναστάτωση, οχλοβοή) είναι η κακοκαιρία, ο δυνατός άνεμος.
Το απάγκιο (αρχ. ελλ.) είναι το απάνεμο μέρος.
Η λέξη απίκο (ιταλ.) (βρίσκομαι σε ετοιμότητα) σημαίνει την κάθετη θέση της άγκυρας.
Αριβάρω (γαλλ.) (φθάνω) σημαίνει καταπλέω.
Ο αχταρμάς (τουρκ.) (ανάμειξη, μπέρδεμα) είναι η μεταβίβαση από πλοίο σε πλοίο επιβατών κι εμπορευμάτων.
Βίρα (βενετ.) τις άγκυρες σημαίνει τράβα, σήκωσε.
Βουρλίζω (ιταλ.) (τρέμω σαν βούρλο, αλλά και κάνω κάποιον έξαλλο) σημαίνει λυσσομανώ.
Καβατζάρω (ιταλ.) (αποθηκεύω κάτι για ώρα ανάγκης) σημαίνει περιπλέω τον κάβο, παρακάμπτω.
Κάβος (ιταλ.) είναι το ακρωτήριο, αλλά και το καραβόσχοινο, το παλαμάρι.
Καπελώνω (ιταλ.) (υποτιμώ, κερδοσκοπώ) σημαίνει βάζω τους κάβους στις δέστρες.
Κοτσάρω (ιταλ.) (συνδέω, προσθέτω) σημαίνει φέρνω το σκάφος κοντά σε κάποιο σημείο.
Λασκάρω (βενετ.) σημαίνει χαλαρώνω το τέντωμα σχοινιού.
Μανούβρα (γαλλ.) (ελιγμός) είναι ο χειρισμός του πλοίου όταν χρειάζεται να αποφύγει ή να προσεγγίσει κάτι.
Μπατάρω (ιταλ.) (ανατρέπω, γέρνω, τουμπάρω) σημαίνει και αλλάζω πέτασμα στα πανιά.
Ο μπόσικος (τουρκ.) (υποχωρητικός) είναι ο χαλαρός, χρησιμοποιείται συνήθως για σχοινιά.
Ο μπούσουλας (ιταλ.) (η κατευθυντήρια γραμμή, το πρότυπο) είναι η πυξίδα.
Νέτα (βενετ.) (καθαρά, τακτοποιημένα, χωρίς εκκρεμότητες) είναι τα χωρίς ξέρες ή άλλα εμπόδια ύδατα, ενώ ως επίρρημα σημαίνει «με ασφάλεια».
Νετάρω (βενετ.) σημαίνει ισιώνω το σχοινί, ξεμπερδεύω.
Πλευρίζω (ελλ.) (πλησιάζω, διπλαρώνω) σημαίνει αγκυροβολώ με τη μια πλευρά στην προκυμαία ή στο πλάι άλλου πλοίου.
Η σκάντζα (βενετ.) (αλλαγή, αντικατάσταση) είναι η αλλαγή βάρδιας ή σκοπιάς.
Φουντάρω (ιταλ.) (πέφτω, βουλιάζω, βυθίζομαι) σημαίνει -μεταξύ άλλων- ρίχνω άγκυρα.
Το φρεσκάρισμα (ιταλ.) (ανανέωση, αναζωογόνηση) είναι η επιδείνωση του ανέμου ή του κυματισμού.
Τέλος η Ίσαλος (αρχ. ελλ. ἴσος + ἅλς : ίσο με τη θάλασσα) είναι η γραμμή περιμετρικά του πλοίου, στο σημείο που εφάπτεται με την επιφάνεια της θάλασσας.
Φωτό: Unsplash/nias nyalada
ΝΧ
Συντακτική ομάδα Ναυτικών Χρονικών


Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 10 Μαρτίου 2026, στο Grand Hyatt Athens, το Navigator Assembly, συγκεντρώνοντας περισσότερους από 300 εκπρόσωπους πλοιοκτητριών και διαχειριστριών…

Ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία από την Ολομέλεια, το νομοσχέδιο του Υπουργείου Ενέργειας και Περιβάλλοντος, για την κύρωση των τεσσάρων Ενεργειακών Συμφωνιών της Ελλάδας με την…

Οι υπουργοί Εξωτερικών και Οικονομικών των χωρών-μελών της ASEAN έκαναν έκκληση σήμερα για άμεση διακοπή του πολέμου στη Μέση Ανατολή και δήλωσαν πως οι…

Καθώς οι τιμές της ενέργειας και οι φόβοι για τον πληθωρισμό εκτοξεύονται, οι προσδοκίες για μειώσεις των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ…

Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ/IAEA) Ραφαέλ Γκρόσι δήλωσε σήμερα ότι ο ΔΟΑΕ προσπαθεί να κανονίσει μια νέα πυρηνική συμφωνία μεταξύ των…

Η ανάπτυξη υποθαλάσσιων καλωδίων ηλεκτρικής ισχύος αποτελεί κρίσιμο τεχνολογικό στοιχείο για τη λειτουργία των υπεράκτιων ενεργειακών υποδομών, των διεθνών ηλεκτρικών διασυνδέσεων και των δικτύων…

Η ανάπτυξη υποδομών ανεφοδιασμού με εναλλακτικά ναυτιλιακά καύσιμα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποανθρακοποίηση των θαλάσσιων μεταφορών. Η πράσινη μεθανόλη συγκαταλέγεται ήδη μεταξύ των…

Η πιθανότητα στενότερης προσφοράς σιδηρομεταλλεύματος στην Κίνα έχει οδηγήσει τις τιμές στα ύψη, καθώς η αγορά αντιδρά στην προοπτική περαιτέρω περιορισμών στις προμήθειες της…
Ναυτικά Χρονικά | Gratia Publications
Λεωφόρος Συγγρού 132, ΤΚ 11745, Αθήνα
Τ: +30 2109222501
E: info@gratia.gr
Ιδιοκτησία: Gratia Εκδοτική ΙΚΕ