Το 2016 αναμένεται ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών και όχι μόνο λόγω του Ελ...

Το 2016 αναμένεται ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών και όχι μόνο λόγω του Ελ Νίνιο

97
Το 2016 αναμένεται ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών και όχι μόνο λόγω του Ελ Νίνιο

Ο Ιανουάριος του 2016, σύμφωνα με τη NASA, ήταν ο πλέον θερμός στην ιστορία, αν και ο Φεβρουάριος αναμένεται να αναδειχθεί ακόμη θερμότερος. Όπως προκύπτει από τις επίσημες δορυφορικές μετρήσεις της Εθνικής Υπηρεσίας Αεροναυπηγικής και Διαστήματος των ΗΠΑ, η θερμοκρασία τον περασμένο Ιανουάριο ήταν κατά μέσον όρο από 1,15 έως και 1,4 βαθμό Κελσίου υψηλότερη σε σύγκριση με τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί την προβιομηχανική περίοδο (τέλη 18ου – αρχές 19ου αιώνα).
Αυτός, άλλωστε, είναι και ο λόγος που ώθησε τα κράτη του κόσμου που συμμετείχαν στη συμφωνία για το κλίμα του ΟΗΕ στο Παρίσι να αποδεχθούν τη λήψη άμεσων μέτρων για να περιοριστεί η άνοδος κατά 1,5 βαθμό Κελσίου.
Βέβαια, για αρκετούς μπορεί 1,15 βαθμός Κελσίου να θεωρείται ανεκτή θερμοκρασιακή αύξηση. Αλλά στην πραγματικότητα -όπως υποστηρίζει ο Will Steffen, ομότιμος καθηγητής της Επιστήμης του Κλίματος στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Αυστραλίας και μέλος του Συμβουλίου για το Κλίμα της Αυστραλίας- ακόμη και 1,15 βαθμός συνιστά μια άκρως αρνητική εξέλιξη.
Βέβαια, τα άσχημα νέα από την παρατηρούμενη θερμοκρασιακή άνοδο δεν σταματούν. Και αυτό γιατί με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία η θερμοκρασία τον περασμένο Φεβρουάριο στο βόρειο ημισφαίριο σημείωσε κατά μέσον όρο αύξηση 2° C, κάτι που καταγράφεται για πρώτη φορά στην ιστορία. Και οι 2° C αποτελούν ένα όριο πέραν του οποίου οι επιστήμονες θεωρούν ότι οι επιπτώσεις στο παγκόσμιο κλίμα και στη φύση θα είναι άκρως δυσμενείς έως και επικίνδυνες.
Και αν στο βόρειο ημισφαίριο η θερμοκρασία τον Φεβρουάριο αυξήθηκε κατά δύο βαθμούς, αξίζει να σημειωθεί ότι στην Αρκτική η θερμοκρασία άγγιξε στα τέλη του Δεκεμβρίου 2015 τους 0° C, που με άλλα λόγια σημαίνει κατά μέσον όρο 30 έως και 35 βαθμούς υψηλότερη από ό,τι συνήθως καταγράφεται γι’ αυτήν την εποχή του χρόνου.
Χαρακτηριστική είναι η αντίδραση του Mark Serreze, διευθυντή του αμερικανικού Κέντρου Δεδομένων για το Χιόνι και τον Πάγο, ο οποίος περιέγραψε τις επικρατούσες θερμοκρασιακές συνθήκες ως «παράλογες». Και πρόσθεσε στο σχόλιό του ότι «μελετώ το κλίμα στην Αρκτική για περισσότερα από 35 χρόνια και ποτέ δεν έχω καταγράψει τέτοιες θερμοκρασίες!».
Όμως, ποια μπορεί να είναι η αιτία γι’ αυτές τις αυξήσεις;
Τις περισσότερες φορές τα μέσα ενημέρωσης, στις αναλύσεις τους, αποδίδουν αυτήν την άνοδο της θερμοκρασίας -κυρίως στο βόρειο ημισφαίριο- στο ιδιαιτέρως ενισχυμένο για φέτος φαινόμενο του Ελ Νίνιο – το ισχυρότερο στην ιστορία. Αλλά θα πρέπει όντως να αποδοθεί στο Ελ Νίνιο η πραγματικότητα που μόλις περιγράφηκε;
[Να σημειώσουμε εδώ ότι Ελ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που κάνει την εμφάνισή του στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, «ερχόμενο» να αντικαταστήσει το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους, το Ελ Νίνιο αποτελεί µέρος των διακυµάνσεων που παρουσιάζει η επιφανειακή θερµοκρασία του Ειρηνικού και του Ινδικού ωκεανού εντός της τροπικής ζώνης. Ο όρος «El Niño», που στην ισπανική γλώσσα σηµαίνει «το µικρό αγόρι», αναφέρεται ουσιαστικά στο Θείο Βρέφος καθώς το φαινόµενο εκδηλώνεται στις δυτικές ακτές της Νοτίου Αµερικής την περίοδο των Χριστουγέννων. Συνήθως κάνει την εµφάνισή του στο τέλος κάθε χρόνου και διαρκεί µερικές εβδοµάδες, ωστόσο κάθε σχεδόν τρία µε έξι χρόνια αποκτά τη µέγιστη έντασή του.]
Η απάντηση είναι, όχι.
Συγκεκριμένα, ο καθηγητής Michael Mann, που είναι διευθυντής στο Penn State Earth System Science Centre, σημειώνει με έμφαση: «Πολλοί επιστήμονες έχουν μελετήσει την επίπτωση του Ελ Νίνιο στη θερμοκρασιακή άνοδο και έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το φαινόμενο ήταν υπεύθυνο για μία αύξηση όχι μεγαλύτερη από 0,1° C». Και τονίζει ότι «θα είχαμε το θερμοκρασιακό ρεκόρ που καταγράφεται στις μέρες μας στον πλανήτη ακόμη και χωρίς τη δράση του Ελ Νίνιο».
Για τον Jeff Knight, μέλος της μετεωρολογικής υπηρεσίας του Hadley Centre, αυτή η σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας θα πρέπει να αποδοθεί πρωτίστως στον ανθρώπινο παράγοντα και στην έκλυση αερίων θερµοκηπίου, με σημαντικότερα εξ αυτών το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο, που ευθύνονται για τουλάχιστον το 75% του ενισχυµένου φαινοµένου των αερίων θερµοκηπίου.
Και ο καθηγητής Michael Mann εξηγεί ότι αυτή η αύξηση των εκποµπών αερίων θερµοκηπίου σε συνδυασμό με το φαινόμενο Ελ Νίνιο οδηγεί σε αυτήν τη θερμοκρασιακή ανωμαλία που βιώνει ο πλανήτης μας τα τελευταία χρόνια. «Στην πραγματικότητα, το 93% της επιπλέον ενέργειας που παγιδεύεται από τα αέρια του θερμοκηπίου, που εκπέμπονται από τους ανθρώπους, “βυθίζεται” στους ωκεανούς, ενώ μόλις το 1% καταλήγει στην ατμόσφαιρα. Έτσι, κατά τη διάρκεια εμφάνισης του Ελ Νίνιο, τα ρεύματα στον Ειρηνικό ωκεανό μεταφέρουν θερμές υδάτινες μάζες προς την επιφάνεια της θάλασσας, λόγω της “αποθηκευμένης ενέργειας” και έτσι θερμαίνεται ο αέρας με όλα τα επακόλουθα για τον πλανήτη μας (καύσωνες, ξηρασία, πλημμύρες)».