Ο Συνήγορος του Πολίτη υποχρεούται να είναι συνήγορος της αλήθειας

Ο Συνήγορος του Πολίτη υποχρεούται να είναι συνήγορος της αλήθειας

1

Σχετικά με τις χθεσινές ανακοινώσεις του γραφείου Τύπου του Συνηγόρου του Πολίτη για την εφαρμογή του Νόμου 3907/11, από το γραφείο Τύπου του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη εκδίδεται η ακόλουθη ανακοίνωση.

Ο Συνήγορος του Πολίτη πρώτα απ’ όλα υποχρεούται να είναι συνήγορος της αλήθειας. Και η αλήθεια είναι συγκεκριμένη:

Εκπονήθηκε το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τη Διαχείριση των Μεταναστευτικών Ροών (Αύγουστος 2010), το οποίο εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και χρηματοδοτήθηκε με (230.000.000) € με πρόβλεψη  τη λήψη μέτρων σε θέματα ασύλου και διαχείρισης της παράνομης μετανάστευσης, με ορίζοντα τριετίας (2011 – 2013), στους εξής τομείς:

(α) Μεταρρύθμιση του συστήματος ασύλου.

(β) Δημιουργία Κέντρων Πρώτης Υποδοχής (ΚΕ.Π.Υ.).

(γ) Προστασία ευάλωτων ομάδων.

(δ) Παροχή υπηρεσιών (διερμηνεία, ιατρική και νομική συνδρομή, κοινωνικές υπηρεσίες).

(ε) Ενίσχυση της πολιτικής αναγκαστικών και εθελοντικών επιστροφών υπηκόων τρίτων χωρών στις χώρες καταγωγής τους.

Τον Φεβρουάριο 2011 το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη απέστειλε επίσημο αίτημα στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Στήριξης Ασύλου (ΕΥΣΑ) για την αποστολή Ομάδων Στήριξης Ασύλου. Το σχετικό επιχειρησιακό σχέδιο υπεγράφη την 01-04-2011 και περιλαμβάνει δράσεις, οι οποίες πρέπει να υλοποιηθούν από τις ομάδες εμπειρογνωμόνων των Κ-Μ που θα μεταβαίνουν στην Ελλάδα προς συνδρομή των ελληνικών αρμοδίων υπηρεσιών με ορίζοντα διετίας (2011 – 2012). Ο ρόλος των Ομάδων αυτών είναι η παροχή τεχνικής βοήθειας και πρόταση βέλτιστων πρακτικών στις Ελληνικές Αρχές. Το Σχέδιο συνίσταται από βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες δράσεις (εκπαίδευση, παροχή τεχνογνωσίας – εμπειρογνωμοσύνης, περαιτέρω ποιοτική αναβάθμιση της διαδικασίας) που αφορούν στη μεταβατική περίοδο, στη νέα Υπηρεσία Ασύλου, στην Υπηρεσία Πρώτης Υποδοχής, στη βελτίωση των υλικών συνθηκών υποδοχής (σε συνεργασία με το Υ.Υ.Κ.Α.) και στην αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών Ταμείων (Εξωτερικών Συνόρων, Επιστροφής και Προσφύγων).

Επιπρόσθετα, συμμετέχουμε στα Προγράμματα που αναπτύσσει η ΕΥΣΑ στο πλαίσιο εκπλήρωσης της αποστολής της, όπως είναι π.χ. οι δεξαμενή εκπαιδευτών, οι πληροφορίες για τις χώρες καταγωγής και η επεξεργασία αυτών κ.λπ.

Αναφορικά με τη λήψη μέτρων για τη διαχείριση και αντιμετώπιση της μη νόμιμης μετανάστευσης στα σημεία εισόδου, έλαβαν χώρα οι ακόλουθες δράσεις:

Πρόληψη της παράνομης μετανάστευσης, μέσω της ενδυνάμωσης της συνεργασίας μας με τρίτες γειτονικές χώρες διέλευσης των μεταναστευτικών ροών.

Αποτροπή και σύλληψη παρανόμως εισελθόντων στην Ελλάδα αλλοδαπών, μέσω της ενίσχυσης της παρουσίας μας στην περιοχή του Έβρου με περισσότερους έλληνες αστυνομικούς και φιλοξενούμενους αξιωματούχους προερχόμενους από διάφορα κράτη μέλη της Ε.Ε.

Διάθεση πρόσθετου υλικοτεχνικού εξοπλισμού για την επιτήρηση – κατόπτευση των συνόρων μας, καθώς και ανάπτυξη μόνιμου συστήματος ελέγχου – παρακολούθησης της διάθεσης τεχνικών μέσων και οχημάτων από τα κράτη μέλη της Ε.Ε.

Συστηματική ταυτοποίηση της υπηκοότητας των συλλαμβανομένων προσώπων, μέσω της αξιοποίησης εμπειρογνωμόνων (Ελλήνων και κοινοτικών συνοριοφυλάκων).

Ολοκληρωμένη εκπαίδευση του προσωπικού σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο και δημιουργία δεξαμενής πυρήνα εκπαιδευτών (για παροχή εξειδικευμένων εκπαιδεύσεων στο πεδίο).

Υλοποίηση μέτρων ελέγχου στα σημεία της χώρα μας που οδηγούν τους μη νομίμους διαμένοντας στην Ελλάδα αλλοδαπούς προς το έδαφος άλλων Κ-Μ της Ε.Ε. και όχι μόνο.

Καταρτίστηκε μελέτη για την ίδρυση και λειτουργία στην Ελλάδα, Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, καθώς και δημιουργία Επιχειρησιακού Κέντρου στη Διεύθυνση Αλλοδαπών/ Α.Ε.Α., για το συντονισμό της επιχειρησιακής συνεργασίας των αστυνομικών δυνάμεων, την αξιολόγηση της συνεργασίας με τρίτες χώρες και τον Frontex, την παρακολούθηση της εκπαίδευσης του προσωπικού (βασικής και περιοδικής), την ανάλυση των κινδύνων και την εκτίμηση απειλών, στρατηγικού και επιχειρησιακού επιπέδου κ.λπ.

Συνεργασία της Ελληνικής Αστυνομίας με τον Frontex και άλλους κοινοτικούς οργανισμούς, καθώς και τα λοιπά θεσμικά όργανα της Ε.Ε.

Την 19-01-2012 υπεγράφη η Σύμβαση με τον ανάδοχο του έργου κατασκευής τεχνητού αποτρεπτικού εμποδίου (φράκτη) στο Νομό Έβρου ύψους (3.161.586,14) € και το έργο θα ολοκληρωθεί εντός πέντε (5) μηνών από την προαναφερόμενη ημερομηνία.

Την 22-07-2011 υπεγράφη Σύμβαση με την εταιρεία Ε. ΑΡΙΩΝ – Δ. ΤΑΓΚΑ-
ΛΑΚΗΣ για την εγκατάσταση καμερών στο Νομό Έβρου συνολικού προϋπολογισμού(1.598.900,00) € και το έργο ολοκληρώθηκε την 30-11-2011 στα πλαίσια του σχεδιασμού ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου αυτοματοποιημένου συστήματος επιτήρησης χερσαίων συνόρων.

Πραγματοποιήθηκε η εγκατάσταση κλειστών κυκλωμάτων τηλεόρασης στα Τ.Σ.Φ. Μεταξάδων,  Σουφλίου, Τυχερού και Ορεστιάδας ύψους 70.000,00€ με χρηματοδότηση από το Τ.Ε.Σ.

Επίκειται η προκήρυξη σχετικών διαγωνισμών, με πιστώσεις του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων, για προμήθεια:

(α) τριών (3) οχημάτων τύπου VAN τα οποία θα είναι εξοπλισμένα με ραντάρ, κάμερα θερμικής απεικόνισης, κάμερα ημέρας, αποστασιόμετρο, τηλεσκοπικό ιστό, σύστημα επικοινωνιών – μεταφοράς δεδομένων και 

(β) δύο (2) οχημάτων τύπου VAN με φερόμενο σύστημα X-RAY απεικόνισης.

Για την περαιτέρω ενίσχυση των Υπηρεσιών που δραστηριοποιούνται στην Μεθόριο συντάχθηκαν τεχνικές προδιαγραφές και απεστάλησαν στη Δ/νση Οικονομικών/ Α.Ε.Α. για τη διενέργεια διαγωνισμών για την προμήθεια μέσω του Τ.Ε.Σ. οχημάτων διαφόρων τύπων και κατηγοριών, ως εμφαίνονται κατά είδος και ποσότητα στον κατωτέρω πίνακα:

Α/Α

ΕΙΔΟΣ

ΠΟΣΟΤΗΤΑ

1.

Τζιπ

150

2.

Φορτηγά τύπου VAN

45

3.

Λεωφορεία μεταφοράς προσωπικού

4

4.

Επιβατικά Station Wagon

39

5.

Λεωφ. Μετ. εννέα (9) κρατουμένων

20

6.

Λεωφ. Μετ. είκοσι οκτώ (28) κρατουμένων

7

Με την υλοποίηση των διαγωνισμών και την παραλαβή των οχημάτων, μεγάλος αριθμός εξ αυτών θα κατανεμηθεί σε Υπηρεσίες των Αστυν. Δ/νσεων του Ν. Έβρου.

Τέλος αναφέρεται ότι στις προαναφερόμενες Δ/νσεις έχουν χορηγηθεί τόσο τεχνικά – τηλεπικοινωνιακά μέσα όσο και υλικά οπλισμού σε ικανοποιητικό βαθμό. Μεταξύ των άλλων έχουν χορηγηθεί σαράντα εννέα (49) διόπτρες ημέρας, σαράντα μια (41) διόπτρες νυκτερινής παρατήρησης, είκοσι (20) κάμερες θερμικής απεικόνισης, έντεκα (11) συσκευές ανίχνευσης C02, τριακόσιοι έντεκα (311) φορητοί πομποδέκτες κ.λ.π.

Σε όλους τους παραπάνω τομείς σημειώθηκαν θετικά αποτελέσματα, χωρίς αυτό να αποτελεί λόγο εφησυχασμού.

Το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας έχει ήδη προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που σχετίζονται με τις ελλείψεις χώρων κράτησης στις κτιριακές εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αστυνομίας. Αναλήφθηκαν και συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες, για την ουσιαστική αναμόρφωση και βελτίωση των υφιστάμενων δομών κράτησης και την τροποποίηση της εθνικής διαδικασίας ασύλου, με τη δημιουργία σύγχρονων και μόνιμων δομών, προκειμένου να ανταποκρίνονται με επάρκεια, όχι μόνο στις απαιτήσεις του παρόντος, που αφορούν στις μεταναστευτικές ροές, αλλά να καλύπτουν και τις διαφαινόμενες ανάγκες που θα ανακύψουν προϊόντος του χρόνου, κατά τρόπο που διασφαλίζει τα δικαιώματα των εν γένει φιλοξενούμενων στους χώρους αυτούς, όπως αρμόζει σε μια χώρα πολιτισμένη, με ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Οι καινοτομίες αυτές, σε συνδυασμό με τις πολιτικές κράτησης και το πλέγμα των μέτρων, που περιλαμβάνει η μεταναστευτική μας πολιτική, εκτιμάται, βάσιμα, ότι θα δώσουν ουσιαστικές λύσεις στα χρονίζοντα προβλήματα.

Στο Ετήσιο Πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων έτους 2011 (λήξη 30-06-2013) έχει εξασφαλιστεί πίστωση ύψους (3.000.000,00) € για δράσεις που σχετίζονται με την υλοποίηση του εν λόγω Ελληνικού Σχεδίου Δράσης για τη μετανάστευση (Action Plan). Τα έργα και ο ακριβής προϋπολογισμός θα εξειδικευτεί με τη χωροθέτηση των ανωτέρω υποδομών, οι διαδικασίες των οποίων βρίσκονται σε εξέλιξη (ανέγερση – διαμόρφωση Κέντρων Κράτησης και Κέντρων Πρώτης Υποδοχής).

Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης προσπάθειας για τη βελτίωση των κτιριακών υποδομών και τη διασφάλιση της υγιεινής διαμονής και προστασίας των κρατουμένων, έχει καταρτιστεί Τεχνική Περιγραφή των χώρων κράτησης, βάσει της οποίας κατασκευάζονται – ανακατασκευάζονται οι χώροι κράτησης των Αστυνομικών Υπηρεσιών, λαμβανομένων υπόψη, μεταξύ άλλων, και οι οδηγίες της Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας. Με γνώμονα τη βελτίωση των κτιριακών υποδομών των Υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας υλοποιούνται έργα είτε μέσω Π.Δ.Ε., είτε μέσω Σ.Δ.Ι.Τ. που αφορούν ανεγέρσεις νέων σύγχρονων κτιρίων που διαθέτουν τους πλέον κατάλληλους χώρους κράτησης που έχει ως αποτέλεσμα να καλύπτονται πλήρως τόσο οι εργασιακές ανάγκες του Προσωπικού όσο και οι ανάγκες προσερχόμενων πολιτών, ενώ παρέχουν ανθρώπινες συνθήκες κράτησης στους κρατούμενους στις Υπηρεσίες αυτές.

Το 2011 αντιμετωπίστηκαν τα άμεσα προβλήματα τεχνικής φύσεως που σχετίζονταν με τις υπάρχουσες κτιριακές εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αστυνομίας, στους πρώην Ε.Χ.Π.Α. Φυλακίου Ορεστιάδας και Βέννας Ροδόπης, καθώς και στα υφιστάμενα Τμήματα Συνοριακής Φύλαξης (Τ.Σ.Φ.) της περιοχής του Έβρου. Επίσης, έχουν δρομολογηθεί επιπρόσθετες βελτιώσεις τεχνικής φύσεως στις προαναφερόμενες εγκαταστάσεις, αλλά και έχουν αναληφθεί συγκεκριμένες δράσεις που έχουν σχεδιαστεί προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι μεταναστευτικές ροές των παρανόμων μεταναστών στην εν λόγω περιοχή και να βελτιωθούν έτι περαιτέρω οι συνθήκες διαβίωσης των κρατουμένων αλλοδαπών. Η πραγματοποίηση των βελτιωτικών εργασιών που αφορούν τους ήδη υπάρχοντες χώρους κράτησης εκτελούνται κατά το δυνατόν άμεσα, σύμφωνα με τις διαπιστώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Πρόληψης Βασανιστηρίων, με την προϋπόθεση ότι το κτίριο επιτρέπει τη δυνατότητα παρέμβασης, ενώ, στην περίπτωση που το οίκημα είναι μισθωμένο, απαιτείται η συναίνεση του ιδιοκτήτη για την εκτέλεση εργασιών. Σε όλες τις νέες μισθώσεις που συνάπτονται, τίθεται πλέον ως όρος η κατασκευή κατάλληλων χώρων κράτησης.

Την 23-01-2012 υπεγράφη η σχετική σύμβαση ύψους (437.987,00) € μέσω του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων που αφορά το κόστος επισκευής – ανακαίνισης – αναμόρφωσης (ελαιοχρωματισμοί, ανακαίνιση χώρων υγιεινής, τοποθέτηση μεταλλικών κρεβατιών) των χώρων κράτησης του Τ.Σ.Φ. Σουφλίου (32 κλίνες), Κυπρίνου Ορεστιάδας (Φυλάκιο Έβρου) (378 κλίνες) και Τυχερού (76 κλίνες) αντίστοιχα. Οι εργασίες θα ολοκληρωθούν εντός τεσσάρων (4) μηνών από την προαναφερόμενη ημερομηνία.

Τ.Σ.Φ. Σουφλίου: Πραγματοποιήθηκαν εργασίες συντήρησης καυστήρα, θερμοσίφωνα, αντικατάστασης λαμπτήρων και μπαταριών στις τουαλέτες, επισκευή παραθύρων και κεντρικής πόρτας των χώρων κράτησης καθώς και των κιγκλιδωμάτων.

Τ.Σ.Φ. Τυχερού: Πραγματοποιήθηκαν εργασίες στους χώρους κράτησης, ήτοι βάψιμο εσωτερικά και εξωτερικά, αντικατάσταση θερμοσίφωνων, τοποθέτηση επιπρόσθετων κιγκλιδωμάτων και αλλαγή νιπτήρων.

Τ.Σ.Φ. Φερρών: Την 23-06-2011 υπεγράφη η σύμβαση ύψους (1.700.000,00) € προκειμένου ανεγερθεί κτίριο για τη στέγαση του Αστυν. Τμήματος – Τ.Σ.Φ. Φερρών (87 κλίνες). Το έργο εντάχθηκε στο Ταμείο Εξωτερικών Συνόρων και θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος μηνός Φεβρουαρίου τ.έ.

Βρίσκεται σε εξέλιξη μέσω Σ.Δ.Ι.Τ. η Β΄ Φάση για την ανέγερση κτιρίου προς στέγαση των Υπηρεσιών έδρας της Α.Δ. Αλεξανδρούπολης. Το έργο εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί εντός δύο (2) ετών από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης με τον ανάδοχο που θα προκύψει από την προβλεπόμενη διαδικασία επιλογής.

Πραγματοποιήθηκαν οι εργασίες διαμόρφωσης – ανακατασκευής συνολικού προϋπολογισμού (11.000,00) € και εγκρίθηκε επιπλέον ποσό ύψους (25.000,00) € από  την Υπηρεσία Διαχείρισης Ευρωπαϊκών Αναπτυξιακών Προγραμμάτων σε παραχωρηθέν από το Γ.Ε.Σ. οίκημα  στον Πόρο Έβρου  το  οποίο λειτουργεί ως Κέντρο Πρώτης Διαχείρισης Λαθρομεταναστών.

Ανακαινίστηκαν και αναμορφώθηκαν οι χώροι κράτησης για το Τ.Σ.Φ.
Μεταξάδων (20 κλίνες) και Κ.Σ.Φ. Νέας Βύσσας (25 κλίνες) με εγκεκριμένες πιστώ­σεις ύψους (64.000,00) € μέσω του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων.

Έχουν δρομολογηθεί οι αλλαγές από τον οικείο Δήμο του παραχωρητηρίου
του οικήματος, που στεγάζεται το Τ.Σ.Φ. Ορεστιάδας (12 κλίνες) από ετήσιο σε δεκαετές τουλάχιστον προκειμένου να πραγματοποιηθούν από την Ελληνική Αστυνομία οι απαι­τούμενες επισκευές ύψους (70.000,00) € μέσω του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων.

Από το Δήμο Διδυμοτείχου παραχωρήθηκε οικοπεδική έκταση (2.670) τ.μ.
προκειμένου ανεγερθεί σε αυτή κτίριο για τη στέγαση του Αστυν.Τμήματος – Τμήμα Ασφαλείας και Τ.Σ.Φ. Διδυμοτείχου (30 κλινών). Το έργο εντάχθηκε στο Ταμείο Εξωτερικών Συνόρων με συνολικό Προϋπολογισμό 2.500,000,00 €. Δρομολογήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες για την ανάδειξη αναδόχου εκτέλεσης του έργου. Εκτιμώμενος χρόνος ολοκλήρωσης του έργου 30-06-2013.

Ο Δήμος Τυχερού Ν. Έβρου προτίθεται να μας παραχωρήσει οικοπεδική έκταση δέκα (10) στρεμμάτων προκειμένου ανεγερθεί σ’ αυτή σύγχρονο κτίριο για τη στέγαση του Αστυν.Τμήματος και του Τ.Σ.Φ. Τυχερού. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας παραχώρησης και όταν η έκταση περιέλθει στην κυριότητα της Ελληνικής Αστυνομίας, θα προταθεί το έργο ανέγερσης κτιρίου για ένταξη στο Πρόγραμμα του Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων. Εκτιμώμενος χρόνος ολοκλήρωσης του έργου εντός του έτους 2013.

Συντάχθηκαν μελέτες – προϋπολογισμοί δαπάνης ύψους 70.000,00 € και εξασφαλίστηκε η χρηματοδότηση από το Ταμείο Εξωτερικών Συνόρων για την εγκατάσταση κλειστών κυκλωμάτων τηλεόρασης στα Τ.Σ.Φ. Μεταξάδων, Σουφλίου, Τυχερού και Ορεστιάδας τα οποία και τοποθετήθηκαν.

Πραγματοποιήθηκε αυτοψία και συντάχθηκε τεχνική περιγραφή – προϋπολογισμός δαπάνης για την αναμόρφωση και ανακαίνιση της πρώην εγκατάστασης Ε.Χ.Π.Α. Βέννας (215 κλίνες) Ν. Ροδόπης, εγκρίθηκε πίστωση ύψους 70.000,00 €  και βρίσκεται σε εξέλιξη η υλοποίηση της από την οικεία Αστυνομική Διεύθυνση.

Πραγματοποιήθηκε αυτοψία και συντάχθηκε τεχνική περιγραφή – προϋπολογισμός δαπάνης για την αναμόρφωση και ανακαίνιση των πρώην εγκαταστάσεων Ε.Χ.Π.Α Χίου και Σάμου (συνολικά 405 κλίνες) και εξασφαλίστηκε η αναγκαία πίστωση ύψους 80.192,00 €, μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Εξωτερικών Συνόρων.

Εντός α΄ διμήνου τ.έ. θα διενεργηθεί Δημόσιος Διαγωνισμός και με την ανάδειξη του αναδόχου που θα εκτελέσει το έργο της ανακαίνισης των υφιστάμενων εγκαταστάσεων, θα υπογραφεί η σχετική σύμβαση και οι εργασίες θα πρέπει να ολοκληρωθούν εντός πενήντα (50) ημερολογιακών ημερών από την ημερομηνία υπογραφής.

Πλέον των προαναφερομένων γνωρίζεται ότι πρόσφατα, μεταξύ των άλλων δράσεων του ετήσιου Ευρωπαϊκού Προγράμματος 2011 του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επιστροφών, εγκρίθηκε το ποσό των 600.000,00 € για τη βελτίωση των συνθηκών στους χώρους κράτησης στην περιοχή της Αττικής.

Πέραν των ανωτέρω για το μόνιμο έλεγχο των χωρών κράτησης συγκροτήθηκε Επιτροπή με Διαταγή του κ. Προϊσταμένου Επιτελείου/Α.Ε.Α. το μήνα Οκτώβριο του έτους 2010 προκειμένου επιθεωρεί τους προαναφερόμενους χώρους αναφορικά με την τήρηση των όρων και προϋποθέσεων από πλευράς υγιεινής και ασφάλειας των κρατουμένων και στην περίπτωση που διαπιστώνεται παρέκκλιση από τα ισχύοντα να παραθέτει ανάλογες προτάσεις για τις αναγκαίες παρεμβάσεις – βελτιώσεις των χώρων κράτησης.

Στόχος όλων των προαναφερομένων είναι η διασφάλιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου στα πλαίσια της αξιοπρέπειας, του σεβασμού των ιδιαιτεροτήτων, η μη περιθωριοποίηση και ο χωρισμός των ανθρώπων σε κατηγορίες.

Πλην των τεχνικών αναμορφώσεων στους ως άνω χώρους, από το Υπουργείο μας τέθηκε σε λειτουργία ένα πρόγραμμα υποστήριξης των προσωρινά κρατουμένων αλλοδαπών από ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, με τη συνδρομή κατάλληλων διερμηνέων – μεταφραστών (Β΄ Φάση). Στο εν λόγω πρόγραμμα, διάρκειας έως 30-06-2012 απασχολούνται, με σύμβαση μίσθωσης έργου, συνολικά 25 ψυχολόγοι, 25 κοινωνικοί λειτουργοί και 21 διερμηνείς – μεταφραστές, τόσο σε Υπηρεσίες της Γ.Α.Δ. Αττικής, όσο και σε Υπηρεσίες των Αστυνομικών Διευθύνσεων Αλεξανδρούπολης, Ορεστιάδας και Ροδόπης στο πλαίσιο του ετήσιου προγράμματος του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επιστροφής. Επιπροσθέτως, γνωρίζεται ότι υφίσταται πρόβλεψη για την ανανέωση του υφισταμένου προγράμματος, αλλά και την επέκταση αυτού και σε άλλες περιοχές τις χώρας που αντιμετωπίζουν έντονες μεταναστευτικές ροές, στα πλαίσια του ετήσιου προγράμματος 2010 του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επιστροφής.

Επιπρόσθετα, γνωρίζεται ότι διαχωρισμός γίνεται και για άτομα που ανήκουν σε άλλες ευάλωτες ομάδες (π.χ. γυναίκες, μονογονεϊκές οικογένειες, ηλικιωμένοι κ.λπ.), καθόσον και αυτά έχουν ιδιαίτερες ανάγκες και χρήζουν ειδικής μεταχείρισης από εκπαιδευμένο και εξειδικευμένο προσωπικό. Περαιτέρω, λαμβάνεται μέριμνα μέσω των αρμοδίων Υπηρεσιών  του Υπουργείου. Με τη δημιουργία των Κέντρων Πρώτης Υποδοχής (ΚΕ.Π.Υ.) και των Κέντρων Κράτησης Αλλοδαπών (Ν. 3907/2011) θα επιλυθεί το μείζον πρόβλημα για τη χώρα μας, που είναι η δημιουργία νέων πρότυπων ως προς τις συνθήκες κράτησης Κέντρων, ικανών να αυξήσουν σημαντικά τη χωρητικότητα σε θέσεις αλλοδαπών, για τους οποίους εκκρεμεί έκδοση διοικητικής ή δικαστικής επιστροφής και να διασφαλίσουν το απαραίτητο επίπεδο συνθηκών στους εκεί φιλοξενούμενους και κρατουμένους.

Η Ελληνική Αστυνομία είναι αρμόδια για τη διαδικασία ασύλου κατά τη μεταβατική περίοδο (Π.Δ. 114/2010) και, μέχρις έναρξης επιχειρησιακής λειτουργίας της νέας Υπηρεσίας Ασύλου του Ν. 3907/2011. Για το σκοπό αυτό και για την αντιμετώπιση των εκκρεμών υποθέσεων και τη βελτίωση της ποιότητας στη διαδικασία ασύλου, έχουμε προβεί στις ακόλουθες ενέργειες:

Εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 5401/1 – 498001 από 03-01-2011 Εγκύκλιος Διαταγή κ. Αρχηγού Ελληνικής Αστυνομίας, που αφορά στην εφαρμογή του Π.Δ. 114/2010 «Καθιέρωση ενιαίας διαδικασίας αναγνώρισης σε αλλοδαπούς και ανιθαγενείς του καθεστώτος του πρόσφυγα ή δικαιούχου επικουρικής προστασίας σε συμμόρφωση προς την Οδηγία 2005/85/ΕΚ του Συμβουλίου «σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές για τις διαδικασίες με τις οποίες τα Κράτη Mέλη χορηγούν και ανακαλούν το καθεστώς του πρόσφυγα» (L 326/13.12.2005)».

Τυποποιήθηκαν έντυπα που χρησιμοποιούνται στη διαδικασία ασύλου από τις αρμόδιες υπηρεσίες παραλαβής κι εξέτασης μιας αίτησης, με σκοπό την καλύτερη προετοιμασία των φακέλων και την αναβάθμιση της ποιότητας της διαδικασίας σε α’ βαθμό. Ειδικότερα, απεστάλησαν στις αστυνομικές Υπηρεσίες για χρήση τα εξής πρότυπα εγγράφων:

            (α) Αίτηση ασύλου.

            (β) Απόφαση κράτησης.

            (γ) Συνέντευξη.

            (δ) Σχέδιο εισήγησης.

            (ε) Σχέδιο απόφασης.

Εκτυπώθηκε ενημερωτικό φυλλάδιο για αιτούντες άσυλο υπό τον τίτλο «Βασικές Πληροφορίες για τους αιτούντες άσυλο στην Ελλάδα» σε (15) γλώσσες (μαζί με την Ελληνική), σε συνεργασία με την Υ.Α. / Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες και τη Μ.Κ.Ο. «ΜΕΤΑΔΡΑΣΗ». Το εν λόγω φυλλάδιο απεστάλη στις αρμόδιες αστυνομικές Υπηρεσίες (Δ.Α.Α., Δ.Α.Θ., Δ.Α.Α.Α., Δ.Α.Κ.Α.Θ. και Α.Δ. Χώρας), τόσο σε έντυπη όσο και σε ηλεκτρονική μορφή, προκειμένου διανέμεται σε κρατούμενους μη νόμιμα εισερχόμενους αλλοδαπούς (π.χ. στα Κέντρα Κράτησης) και σε αιτούντες άσυλο.

Ενημέρωση για τη διαδικασία του ασύλου έχει αναρτηθεί και στις ιστοσελίδες του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη και της Ελληνικής Αστυνομίας (www.mocp.gr και www.astynomia.gr), υπό τη θεματική ενότητα «ΑΣΥΛΟ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ». Στην ενότητα αυτή περιέχονται, μεταξύ άλλων, όλες οι πληροφορίες σχετικά με δικαιώματα και υποχρεώσεις, καθώς και η σχετική νομοθεσία. Οι εν λόγω πληροφορίες υπάρχουν και στην Αγγλική, Γαλλική και Αραβική γλώσσα.

Διανεμήθηκε στις αρμόδιες αστυνομικές Υπηρεσίες (Δ.Α.Α., Δ.Α.Θ., Δ.Α.Α.Α., Δ.Α.Κ.Α.Θ. και Α.Δ. Χώρας) ενημερωτικό φυλλάδιο της Μ.Κ.Ο. «ΜΕΤΑΔΡΑΣΗ», το περιεχόμενο του οποίου αφορά πληροφορίες σχετικά με την παροχή διερμηνείας στη διαδικασία ασύλου. Το φυλλάδιο αυτό είναι διαθέσιμο στους αιτούντες σε (18) γλώσσες.

Δημιουργήθηκε εκ νέου, σε συνεργασία με τη Δ. Πληροφορικής / Α.Ε.Α. και την Υ.Α. / Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες, Βάση Δεδομένων με «Πληροφορίες για τη διαδικασία ασύλου – Χώρες καταγωγής αιτούντων άσυλο» στο Police On Line, όπου έχουν πρόσβαση όλες οι αρμόδιες Υπηρεσίες (Δ.Α.Α., Δ.Α.Θ., Δ.Α.Α.Α., Δ.Α.Κ.Α.Θ. και Α.Δ. Χώρας) και περιλαμβάνονται θεματικές ενότητες ως ακολούθως:

            (α) Υπηρεσίες Υπουργείου Εξωτερικών.

            (β) Ανήλικοι.

            (γ) Διαδικασία ασύλου – Εγκύκλιος Διαταγή και συνοδευτικά έγγραφα Π.Δ. 114/2010.

            (δ) Διερμηνεία.

            (ε) Ειδικά ζητήματα.

            (στ) Νομοθεσία.

            (ζ) Νομολογία Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

            (η) Νομολογία Συμβουλίου της Επικρατείας.

            (θ) Εκθέσεις για χώρες καταγωγής (στην Ελληνική και Αγγλική γλώσσα).

Επιπρόσθετα, η Υ.Α. / Ο.Η.Ε. έχει δημιουργήσει Γραφείο Τεκμηρίωσης, στο οποίο μπορούν να υποβάλλουν συγκεκριμένα ερωτήματα αρμόδιοι υπάλληλοι των ως άνω Υπηρεσιών.

Δημιουργήθηκε εφαρμογή σε συνεργασία με τη Δ. Πληροφορικής / Α.Ε.Α. στο Police On Line υπό τον τίτλο «Συνεντεύξεις ασύλου», στην οποία καθορίζονται οι ημερομηνίες συνέντευξης από τις Αρχές Εξέτασης και τις Αρχές Παραλαβής.

Εκπαιδεύθηκε το αστυνομικό προσωπικό από Υπηρεσίες παραλαβής και Εξέτασης αιτημάτων ασύλου, οι Πρόεδροι, τα μέλη και οι Γραμματείες των Επιτροπών Προσφυγών, καθώς και το προσωπικό του Τμήματος Ασύλου της Δ. Αλλοδαπών / Α.Ε.Α., σε συνεργασία με την Υ.Α. / Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες, μέσω Σεμιναρίων που διεξάχθηκαν σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Συνολικά έγιναν (6) εκπαιδευτικά σεμινάρια. Οι θεματικές ενότητες αφορούσαν στις διαδικασίες & κριτήρια καθορισμού του καθεστώτος των προσφύγων και στη βελτίωση των εισηγήσεων και των πρωτοβάθμιων αποφάσεων ασύλου.

Χρησιμοποιούνται διερμηνείς της Μ.Κ.Ο. «ΜΕΤΑΔΡΑΣΗ» για την κάλυψη των αναγκών στη Διεύθυνση Αλλοδαπών Αττικής, στο Τμήμα Ασφαλείας Αερολιμένα Αθηνών και τις Επιτροπές Προσφυγών. Αύξηση του αριθμού των χρησιμοποιούμενων γλωσσών διερμηνείας. Επιπρόσθετα, διερμηνεία παρέχεται και στις Υπηρεσίες Θεσσαλονίκης, Αχαΐας, Λέσβου, Χίου, Σάμου, Λέρου, Ρόδου. Επεκτάθηκε η συνεργασία και σε άλλες Αστυνομικές Υπηρεσίες, όπου υφίσταται η ανάγκη χρήσης πιστοποιημένων διερμηνέων για τη διαδικασία. Αξιοποιείται το Σύστημα της Τηλεδιάσκεψης για τη διερμηνεία με τη συνεργασία της Μ.Κ.Ο «ΜΕΤΑΔΡΑΣΗ» και τοποθέτηση σχετικού εξοπλισμού στην Α.Δ. ΟΡΕΣΤΙΑΔΑΣ, ΣΑΜΟΥ, ΧΙΟΥ, ΛΕΣΒΟΥ, Υ.Α. ΡΟΔΟΥ και στο Α.Τ. ΛΕΡΟΥ.

Συστήθηκαν και λειτουργούν (10) Επιτροπές Προσφυγών, δυνάμει της υπ’ αριθ. 5401/3 – 505533 από 07-11-2011 Απόφασης του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη (Φ.Ε.Κ. ΥΟΔΔ 385 / 08-11-2011). Οι (6) από αυτές είναι οι Ειδικές Επιτροπές του άρθρου 32 του Π.Δ. 114/2010, οι οποίες αποφαίνονται επί εκκρεμών προσφυγών παρελθόντων ετών (Backlog) και (4) από αυτές είναι οι Επιτροπές Προσφυγών του άρθρου 26 του Π.Δ. 114/2010, οι οποίες αποφαίνονται επί προσφυγών που υποβλήθηκαν μετά την 22-11-2010.

Για την εκκαθάριση των εκκρεμών προσφυγών παρελθόντων ετών (προ της 22-11-2010 που τέθηκε σε ισχύ το Π.Δ. 114/2010), αρχικά αξιολογήθηκαν τα αποτελέσματα της μελέτης που έγινε από εμπειρογνώμονες που έστειλε η Ευρ. Επιτροπή το Δεκέμβριο του 2010 στη χώρα μας και οι προτάσεις της Υ.Α. / Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες. Οι εν λόγω εκκρεμείς υποθέσεις κατηγοριοποιούνται ως εξής:

Εκκρεμείς προσφυγές του Π.Δ. 61/1999, για τις οποίες είχε συνταχθεί γνωμοδότηση των αρμοδίων Επιτροπών. Απαιτείται η σύνταξη της απόφασης και υπογραφή αυτής από την αρμόδια Αρχή (Γενικός Γραμματέας ή Υπουργός).

Εκκρεμείς προσφυγές του Π.Δ. 90/2008.

Υποθέσεις για τις οποίες οι αιτούντες παραιτήθηκαν από τη διαδικασία ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας εντός ανατρεπτικής προθεσμίας (3) μηνών, αρχόμενης αυτής από 22-11-2010.

Υποθέσεις οι οποίες επεστράφησαν από το Συμβούλιο της Επικρατείας λόγω ακύρωσης της δευτεροβάθμιας απόφασης.

Με τις απαραίτητες υπηρεσιακές ενέργειες για την ταυτοποίηση των ενεργών υποθέσεων και την έναρξη εξέτασης υποθέσεων από τις Ειδικές Επιτροπές Προσφυγών του άρθρου 32 του Π.Δ. 114/2010, οι εκκρεμείς υποθέσεις β’ βαθμού στο τέλος του 2011 μειώθηκαν από 47.155 σε 29.807 και αφορούν στις κατηγορίες II, III και IV. Οι εκκρεμείς υποθέσεις της κατηγορίας I μειώθηκαν από 2.000 σε 1.823.

Για την ελάττωση των εκκρεμών υποθέσεων σε α’ βαθμό και την καλύτερη διαχείριση, τοποθετήθηκαν στη Διεύθυνση Αλλοδαπών Αττικής επιπλέον βαθμοφόροι – εξεταστές (συνολικά 20) και θα λαμβάνονται συνεντεύξεις και το απόγευμα.

Μεταφράσθηκαν ανακοινώσεις σχετικά με τις διαδικαστικές λεπτομέρειες που αφορούν στην πρόσβαση των αιτούντων στη Διεύθυνση Αλλοδαπών Αττικής σε συνεργασία με την Υ.Α. / Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες και τη Μ.Κ.Ο. «ΜΕΤΑΔΡΑΣΗ». Οι ανακοινώσεις, οι οποίες μεταφράσθηκαν σε 13 γλώσσες, θα αναρτηθούν σε Πίνακες έξωθεν της Δ.Α.Α.

Μεταφράσθηκε το Υπηρεσιακό Σημείωμα σε συνεργασία με την Υ.Α. / Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες και τη Μ.Κ.Ο. «ΜΕΤΑΔΡΑΣΗ» (14 γλώσσες), που αφορά στα δικαιώματα κρατουμένων αλλοδαπών που έχουν υποβάλλει αιτήσεις ασύλου και αφήνονται ελεύθεροι, τη βελτίωση της περαιτέρω μεταχείρισής τους και πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου.

Τα ταξιδιωτικά έγγραφα που χορηγούνται σε δικαιούχους διεθνούς προστασίας και αιτούντες άσυλο, κατ’ εφαρμογή του Π.Δ. 96/2008, καθώς και αυτά που χορηγούνται σε ανιθαγενείς (Σύμβαση της Ν. Υόρκης του 1954), εκδίδονται με διαδικασία παρόμοια με αυτή των διαβατηρίων που εκδίδονται για Έλληνες πολίτες, με όλα τα προβλεπόμενα χαρακτηριστικά ασφαλείας, από τη Δ. Διαβατηρίων / Α.Ε.Α., έπειτα από έγκριση της Υπηρεσίας μας. Η διαδικασία παραλαβής των απαραίτητων δικαιολογητικών γίνεται, για την περιοχή της Αττικής, από τη Δ.Α.Α., ενώ για τη λοιπή Ελλάδα από τα Γραφεία Διαβατηρίων, στα οποία παραπέμπονται οι δικαιούχοι αλλοδαποί από τις αρμόδιες Υπηρεσίες έκαστης Α.Δ.

Επιπρόσθετα, με τη συνεργασία της Δ. Διαβατηρίων / Α.Ε.Α. και της Διεύθυνση Πληροφορικής / Α.Ε.Α., αναπτύσσεται σχετική εφαρμογή για την καταχώριση των απολεσθέντων / κλαπέντων ταξιδιωτικών εγγράφων.

Η Ελληνική Αστυνομία έχει προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για τη βελτίωση και καλύτερη διαχείριση των Επιστροφών. Παρ’ όλα αυτά κάποια από τα χρόνια προβλήματα εξακολουθούν να υφίστανται. Ειδικότερα:

Αντιμετωπίσθηκαν σε ικανοποιητικό βαθμό οι δυσκολίες στον προσδιορισμό της πραγματικής υπηκοότητας των παρανόμων μεταναστών.

Για μια ακόμη χρονιά, δεν υπήρξε ο επιθυμητός βαθμός συνεργασίας των χωρών προέλευσης των μη νομίμων μεταναστών στον προσδιορισμό της υπηκοότητάς τους, κωλυσιεργία στην έκδοση (έγκαιρα) ταξιδιωτικών εγγράφων και μη αναγνώριση των L.P. που εκδίδουμε για την απέλαση όσων δεν κατέχουν ταξιδιωτικά έγγραφα, σύμφωνα με τα κοινοτικά πρότυπα.

Παράλληλα, οι δυσκολίες των παρελθόντων ετών λόγω έλλειψης προηγούμενης εκπαίδευσης και εμπειρίας στον τομέα της ταυτοποίησης της πραγματικής υπηκοότητας των παρανόμων μεταναστών που συνελήφθησαν άρχισαν να ξεπερνιούνται προς τα τέλη του παρελθόντος (φθινόπωρο), οπότε και εφαρμόστηκε και υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τη Frontex δεξαμενή πυρήνα ελλήνων εκπαιδευτών οι οποίο εν συνεχεία εκπαίδευσαν αστυνομικούς μας στα Τμήματα Συνοριακής Φύλαξης του Έβρου, σε πρώτη φάση. Η προσπάθεια αυτή θα συνεχιστεί και το 2012, με μοναδικό σκοπό  να καταστούμε αυτάρκεις στον τομέα αυτό (ταυτοποίησης – screening), σύμφωνα με τα κοινοτικά πρότυπα. Σε κάθε περίπτωση επισημαίνεται ότι επιχειρησιακός σκοπός μας είναι η ολοκλήρωση των σχετικών διοικητικών διαδικασιών, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, σε σύντομο χρονικό διάστημα και η επικέντρωση των προσπαθειών μας σε περιπτώσεις αλλοδαπών που δύναται να επαναπατρισθούν.

Το 2011 συνελήφθησαν 99.368 άτομα, ενώ το 2010 είχαν συλληφθεί για παράνομη είσοδο και διαμονή 132.524 άτομα. Κατέστη δυνατή η επιστροφή (εθελοντική – αναγκαστική) για το έτ